Philodendron hederaceum bakımı nasıl yapılır
Sulama
Philodendron hederaceum (kalp yapraklı philodendron), toprağın üst kısmı kuruduktan sonra sulanmak ister. Kökleri sürekli ıslak toprakta çürür, bu yüzden her sulamada toprağı iyice ıslatıp fazla suyun saksı altından akmasına izin verin. Kışın sulamayı belirgin biçimde azaltın.
Bugün suya ihtiyacı var mı?
Parmağınızı toprağa 2-3 cm sokun. Üst kısım kuruysa sulayın, nemliyse bekleyin. Saksıyı kaldırdığınızda hafif geliyorsa suya ihtiyacı vardır; ağırsa bekleyin.
Sulamadan önce her zaman dokunarak kontrol edin. Takvim yerine toprağın durumu esastır, çünkü sıcaklık, ışık ve saksı boyutu ihtiyacı değiştirir.
Aşırı sulama
Philodendron hederaceum'un kalın, etli kökleri oksijensiz ortamda hızla çürür. Kalp yapraklı philodendron durgun suya karşı oldukça hassastır ve bu durum en sık görülen ölüm nedenidir.
Belirtiler: Sararan ve düşen alt yapraklar, yumuşayan gövde tabanı, kötü kokan toprak, sinek yumurtaları ve sürekli nemli kalan toprak.
Çözümler: Bitkiyi saksıdan çıkarın, çürük kökleri steril bir makasla temizleyin. Kuru, iyi drene olan toprağa yeniden dikin ve bir hafta sulamayı bekleyin.
Yetersiz sulama
Kalp yapraklı philodendron, kısa süreli kuraklığı tolere edebilir ama uzun süre susuz kalırsa yaprakları hızla solar. Gövdeden çıkan hava kökleri yeterli nem olmadığında kurur.
Belirtiler: Yaprakların sarkması, kenarlarında kahverengi kuruma, yapraklarda buruşma ve toprağın saksı kenarından ayrılması.
Çözümler: Bitkiyi kovaya yerleştirip yavaşça su verin, toprak tamamen ıslanana kadar bekleyin. Sonraki sulamalarda toprağın kuruma süresini kontrol edin ve gerekirse sulama aralığını kısaltın.
Güneş ışığı
Philodendron hederaceum, doğada ormanların altında yüksek ağaçlara tırmanarak büyür. Bu yüzden doğrudan güneşe değil, parlak ama dolaylı ışığa uyum sağlar. Çok az ışıkta gövdesi uzar ve yaprakları küçülür.
- İdeal: Bol, dolaylı ışık · Günde 6-8 saat dolaylı parlak ışık
- Dayanır: Yarı güneş, Gölge
- Odadaki en iyi yer: Pencereye yakın
- Yapay ışık: Işık yetersizse tam spektrumlu LED bitki lambası kullanın. Lambayı bitkiden 30-45 cm uzakta tutun ve günde 10-12 saat açık bırakın.
Yetersiz ışık
Kalp yapraklı philodendron fotosentez için yeterli enerjiyi ancak parlak ışıkta üretebilir. Yetersiz ışıkta yeni yapraklar küçülür ve bitki büyümek için gövdesini uzatır.
Belirtiler: Gövdede uzayan aralıklar, küçük ve soluk yapraklar, yapraklarda renk kaybı ve büyümenin durması.
Çözümler: Bitkiyi pencereye daha yakın taşıyın ya da doğu veya batı cephesine yerleştirin. Gerekirse LED bitki lambası ekleyin ve bitkiyi her hafta yarım tur çevirin.
Fazla güneş
Doğrudan güneş, Philodendron hederaceum'un ince yapraklarını yakar. Yapraklar bu ışığa karşı nazik olduğu için yanık lekeleri kısa sürede oluşur.
Belirtiler: Yapraklarda sarı veya kahverengi kuru lekeler, solmuş renk, kıvrılan yaprak kenarları ve toprağın hızla kuruması.
Çözümler: Bitkiyi pencereden 1-2 metre uzağa taşıyın ya da perdeyle öğle güneşini filtreleyin. Yanmış yaprakları steril makasla kesin.
Sıcaklık
Philodendron hederaceum, yaygın adıyla sarmaşık filodendron (heartleaf philodendron), tropik kökenlidir ve ılık, sabit sıcaklıkları sever. Evinizde 18 ila 27 °C arasında tutun. Soğuk taslaklardan, kalorifer ya da klima üflemelerinden uzak tutmak yaprak kaybını önler.
- İdeal: 18–27 °C
- Dayanır: 10–35 °C
- Dayanıklılık bölgeleri: 10-12
Gübreleme
Sarmaşık filodendron, hızlı ve sürekli büyüyen bir sarmaşıktır, ancak yoğun beslenmeye ihtiyaç duymaz. Gübreyi yalnızca aktif büyüme döneminde verin ve kış aylarında dinlendirin. Gübre öncesinde toprağı mutlaka sulayın, kuru köklere gübre vermeyin.
- Yavaş salınımlı gübre: Yılda bir kez, ilkbaharda, yavaş salınımlı granül gübre yeterlidir. Bahar ve yaz aylarındaki sıvı gübreleme bu ihtiyacı büyük ölçüde karşılar.
- Dengeli NPK sıvı bitki gübresi (örneğin 20-20-20), Yapraklı bitkiler için azot ağırlıklı sıvı gübre, Yavaş salınımlı granül gübre (ilkbahar uygulaması için)
Toprak
Philodendron hederaceum, hafif asidik ve gözenekli bir toprakta en iyi gelişir. Toprak çok sıkışırsa kökler oksijen eksikliği yaşar; çok hafifse de su tutamaz. Dengeli bir karışım, bu bitkinin en önemli ihtiyacıdır.
- Aroid karışımı: Kaliteli saksı toprağı, perlit veya pomza, kabuk parçaları (orkide kabuğu) ve az miktarda torf veya kokopit karışımı
- Drenajlı genel saksı toprağı: Genel amaçlı saksı toprağı ile yaklaşık yüzde 30 perlit veya pomza karışımı
- Yarı kuru kaktüs ve sukulent karışımı: Hazır sukulent toprağı; yalnızca çok kurak ortamlar için uygundur, tek başına tercih edilmemelidir
- pH 5.5–6.5
Saksı değişimi
Philodendron hederaceum (kalp yapraklı philodendron) yüzeysel ama yoğun bir kök sistemine sahiptir. Aşırı büyük saksılar toprağın uzun süre nemli kalmasına ve kök çürümesine yol açar, bu yüzden küçük adımlarla büyütün.
- Ne sıklıkla: Her 2-3 yılda bir, genellikle kökler saksının deliklerinden çıktığında
- Yeni saksı: Mevcut saksıdan yalnızca 2-5 cm daha geniş, alt kısmında drenaj deliği olan bir saksı seçin
- Saksı değişimi mevsimi: İlkbahar, Yaz
Saksı nasıl değiştirilir
- Bitkiyi sulamadan bir gün önce hazırlayın, böylece kökler kolayca ayrılır
- Saksıyı yan çevirip bitkiyi gövdesinden tutarak dikkatlice çıkarın
- Eski toprağın bir kısmını parmaklarınızla nazikçe gevşetin ve çürümüş, kahverengi-siyah kökleri temiz makasla kesin
- Bitkiyi yeni saksının ortasına yerleştirin; toprak yüzeyi saksı kenarından yaklaşık 2 cm aşağıda kalsın
- Boşlukları taze toprakla doldurun, hafifçe bastırarak hava ceplerini azaltın
- Bitkiyi ilk kez hafifçe sulayın, fazla suyun drenaj deliğinden akmasını bekleyin
- Yeni sürgünler çıkana kadar bitkiyi doğrudan güneşten uzak tutun
Budama
Kalp yapraklı filodendron hızlı büyüyen bir sarmaşıktır; düzenli budama onu dengeli tutar. Kesimleri her zaman bir düğümün hemen altından yap, çünkü yeni sürgünler buradan çıkar. Bitkinin toplam yaprak kütlesinin dörtte birinden fazlasını tek seferde alma.
Budama mevsimi: İlkbahar, Yaz
Nasıl budanır
- Ölü, sararmış veya çürümüş yaprakları sapından keserek başla.
- Yerden çok uzayan veya dağınık görünen sarmaşık uçlarını, bir düğümün hemen altından kes.
- Yoğun kalan bölgelerde iç kısımdaki zayıf sürgünleri çıkararak havalanmayı artır.
- İstediğin şekle göre tırmanma desteği veya askı üzerinde yönlendirme yap; gövdeleri nazikçe bağla.
- Kestiğin sürgünleri su kabına koyarak yeni bitki elde edebilirsin.
- Budamadan sonra bitkiyi dolaylı ışığa al ve birkaç hafta sulamayı dikkatli yap.
Çoğaltma
Su içinde kök salma (stem cutting in water) · İlkbahar, Yaz
- Philodendron hederaceum (kalp yapraklı filodendron) gövdesinden, en az iki düğüm ve bir yaprak içeren 10-15 cm uzunluğunda sağlıklı bir sürgün kesin.
- Kesimi düğümün hemen altından, temiz ve keskin bir makasla yap.
- Alt yaprakları düğümlerden uzaklaştır; su altında kalacak yaprak olmasın.
- Kesimi temiz suyla dolu bir cama koy; düğümler suya değmeli ama yapraklar değmemeli.
- Camı parlak, dolaylı ışık alan bir yere koy ve suyu her hafta yenile.
- 2-4 hafta içinde beyaz kökler çıkar. Kökler 3-5 cm uzunluğa ulaşınca toprağa geçirebilirsin.
Toprakta köklendirme (soil cutting) · İlkbahar, Yaz
- Nemli, iyi drene olan saksı karışımı hazırla; eşit miktarda torf ve perlit kullanabilirsin.
- Düğümlü bir kesim al ve alt yaprakları temizle.
- Kesimin alt ucunu isteğe bağlı kök uyarıcı tozuna batır.
- Kesimi karışıma yaklaşık 2-3 cm derinliğinde yerleştir ve hafifçe bastır.
- Saksıyı yarı gölgede tut ve toprağı hafif nemli ama sulanmış su birikintisi olmayacak şekilde tut.
- Yeni yaprak çıkması kök oluştuğunun işaretidir; bu genellikle 4-6 hafta sürer.
Hava katmanı (air layering) · İlkbahar, Yaz
- Ana bitkinin uzun, olgun bir gövdesini seç ve bir düğümün altında kısa bir bölümü sıyır.
- Sıyrılan yere kök uyarıcı uygula.
- Yaralı bölgeyi nemli sfagnum yosunu ile sar ve üzerini plastik folyo ile kapat; uçları bağla.
- Yosunun nemli kaldığını birkaç haftada bir kontrol et.
- Köklerin folyo içinden göründüğünü gör, sonra gövdeyi ana bitkiden kes ve yeni saksıya dik.
- Yeni bitkiyi birkaç gün gölgede tut, ardından kademeli olarak normal ışığa alıştır.
Kökler gelişmeden önce kesimleri doğrudan güneş ışığından koru; sudaki kesimler sık sık yenilenirse çürüme riski azalır.
Hakkında Philodendron hederaceum
Diğer adları: sevgi bitkisi, kalp yapraklı filodendron, yeşil kalp
- Bitki türü: tırmanıcı, epifit sarmaşık
- Yaşam süresi: perennial (çok yıllık)
- Yayılış alanı: Meksika'nın güneyinden Orta Amerika'ya ve Güney Amerika'nın kuzeyine kadar nemli tropik ormanlarda doğal olarak yayılır.
- Olgun boyu: Doğada 15 m'ye kadar tırmanabilir; evde genellikle 1-2 m
- Çiçeklenme zamanı: Evde nadiren çiçek açar, çiçekleri belirgin değildir
Evcil hayvanlar · İnsanlar
Evcil hayvanlar: Zehirli · İnsanlar: Zehirli. Kalsiyum oksalat kristalleri içerir. Yaprak ya da sap çiğnenirse ağızda yanma, şişme ve yutma güçlüğü, kusma görülebilir. Evcil hayvan ve çocukların erişemeyeceği yerde tutun.
Sık görülen sorunlar
- Sararan alt yapraklar: Genellikle aşırı sulamadan ya da yetersiz ışıktan kaynaklanır. Sulamayı azaltın ve bitkiyi daha aydınlık bir yere alın.
- Kök çürümesi: Drenajsız toprakta ve fazla sulamada görülür. Sapların yumuşaması ve kötü kokuyla fark edilir; çürük kökleri temizleyip taze toprağa alın.
- Kırmızımsı-kahverengi yaprak kenarları: Kuru hava ya da soğuk cam etkisinden oluşur. Nemi artırın ve bitkiyi soğuk akımlardan uzak tutun.
- Kırmızımsı kahverengi lekeler: Yaprak lekesi hastalığı sulama sırasında yaprakların ıslanmasıyla yayılır. Yaprakları kuru tutun ve hasarlı yaprakları koparın.
- Pamuklu böcek ve kırmızı örümcek: Kuru ve sıcak havada görülen yaygın zararlılardır. Yaprak altlarını düzenli kontrol edin, alkollü bezle silin ya da bitkisel yağ spreyi uygulayın.
Kullanım alanları
Dekoratif amaçla iç mekanlarda, ofislerde ve ofis bölücülerinde yaygın olarak yetiştirilir. Hava süzücü özelliği olduğu popüler kültürde sıkça anılsa da bu iddialar kanıtlanmış değildir. Geleneksel tıpta kullanımına dair güvenilir bir kayıt yoktur.
Yenebilir mi?
Yenmez. Kalsiyum oksalat içerdiği için ağız ve sindirim sisteminde tahrişe yol açar.
Tarihçe ve efsaneler
Bitki, 19. yüzyılın ortalarında Avrupa'ya taşındığında botanikçiler arasında büyük ilgi gördü. Kolay çoğalması ve dayanıklılığı sayesinde 20. yüzyılda ev bitkisi ticaretinin vazgeçilmezi oldu. Yaygın olarak sevgi ve bağlılık sembolü olarak anılır, bu yüzden 'sevgi bitkisi' adıyla bilinir.
Biliyor muydun?
Bitkinin adındaki hederaceum, Latince hedera (sarmaşık, bluebell kökenli 'sarılan' anlamında) kelimesinden gelir ve tırmanma alışkanlığına gönderme yapar.
Sık sorulan sorular
Philodendron hederaceum ne sıklıkla sulanmalı?
7 günde bir. Philodendron hederaceum (kalp yapraklı philodendron), toprağın üst kısmı kuruduktan sonra sulanmak ister. Kökleri sürekli ıslak toprakta çürür, bu yüzden her sulamada toprağı iyice ıslatıp fazla suyun saksı altından akmasına izin verin. Kışın sulamayı belirgin biçimde azaltın. Parmağınızı toprağa 2-3 cm sokun. Üst kısım kuruysa sulayın, nemliyse bekleyin. Saksıyı kaldırdığınızda hafif geliyorsa suya ihtiyacı vardır; ağırsa bekleyin.
Philodendron hederaceum ne kadar ışık ister?
Bol, dolaylı ışık (Günde 6-8 saat dolaylı parlak ışık). Philodendron hederaceum, doğada ormanların altında yüksek ağaçlara tırmanarak büyür. Bu yüzden doğrudan güneşe değil, parlak ama dolaylı ışığa uyum sağlar. Çok az ışıkta gövdesi uzar ve yaprakları küçülür.
Philodendron hederaceum hangi sıcaklığı sever?
18–27 °C. Philodendron hederaceum, yaygın adıyla sarmaşık filodendron (heartleaf philodendron), tropik kökenlidir ve ılık, sabit sıcaklıkları sever. Evinizde 18 ila 27 °C arasında tutun. Soğuk taslaklardan, kalorifer ya da klima üflemelerinden uzak tutmak yaprak kaybını önler.
Philodendron hederaceum kediler ve köpekler için zehirli mi?
Kediler ve köpekler için zehirlidir: erişemeyecekleri yerde tutun. Kalsiyum oksalat kristalleri içerir. Yaprak ya da sap çiğnenirse ağızda yanma, şişme ve yutma güçlüğü, kusma görülebilir. Evcil hayvan ve çocukların erişemeyeceği yerde tutun.
Philodendron hederaceum bitkisinin en yaygın sorunları nelerdir?
Sararan alt yapraklar: Genellikle aşırı sulamadan ya da yetersiz ışıktan kaynaklanır. Sulamayı azaltın ve bitkiyi daha aydınlık bir yere alın. Kök çürümesi: Drenajsız toprakta ve fazla sulamada görülür. Sapların yumuşaması ve kötü kokuyla fark edilir; çürük kökleri temizleyip taze toprağa alın. Kırmızımsı-kahverengi yaprak kenarları: Kuru hava ya da soğuk cam etkisinden oluşur. Nemi artırın ve bitkiyi soğuk akımlardan uzak tutun. Kırmızımsı kahverengi lekeler: Yaprak lekesi hastalığı sulama sırasında yaprakların ıslanmasıyla yayılır. Yaprakları kuru tutun ve hasarlı yaprakları koparın. Pamuklu böcek ve kırmızı örümcek: Kuru ve sıcak havada görülen yaygın zararlılardır. Yaprak altlarını düzenli kontrol edin, alkollü bezle silin ya da bitkisel yağ spreyi uygulayın.
Philodendron hederaceum ne zaman saksı değiştirmeli?
Her 2-3 yılda bir, genellikle kökler saksının deliklerinden çıktığında. Philodendron hederaceum (kalp yapraklı philodendron) yüzeysel ama yoğun bir kök sistemine sahiptir. Aşırı büyük saksılar toprağın uzun süre nemli kalmasına ve kök çürümesine yol açar, bu yüzden küçük adımlarla büyütün.
Philodendron hederaceum nasıl çoğaltılır?
Su içinde kök salma (stem cutting in water), Toprakta köklendirme (soil cutting), Hava katmanı (air layering). Philodendron hederaceum (kalp yapraklı filodendron) gövdesinden, en az iki düğüm ve bir yaprak içeren 10-15 cm uzunluğunda sağlıklı bir sürgün kesin. Kesimi düğümün hemen altından, temiz ve keskin bir makasla yap. Alt yaprakları düğümlerden uzaklaştır; su altında kalacak yaprak olmasın. Kesimi temiz suyla dolu bir cama koy; düğümler suya değmeli ama yapraklar değmemeli. Camı parlak, dolaylı ışık alan bir yere koy ve suyu her hafta yenile. 2-4 hafta içinde beyaz kökler çıkar. Kökler 3-5 cm uzunluğa ulaşınca toprağa geçirebilirsin.
Bu rehber nasıl yazıldı
Verdiss her rehberi botanik kaynaklardan yapay zekâ ile yazar ve türü iNaturalist ile Plants of the World Online (Kew) üzerinden doğrular. Okurlar her rehberi uygulamada puanlayabilir.
Kaynaklar
Verdiss'daki bilgiler genel rehberlik amaçlıdır. Bir uygulamaya dayanarak hiçbir bitkiyi yeme ya da ilaç olarak kullanma: bir uzmana danış.