Philodendron bipinnatifidum bakımı nasıl yapılır
Sulama
Philodendron bipinnatifidum, yaygın adıyla selloum ya da yarılmış yapraklı philodendron, kalın etli köklerinde su depolar. Toprağı tamamen kurumadan sulamak en güvenli yöntemdir. Kış aylarında büyüme yavaşladığı için sulama aralığını uzatın. Saksıda her zaman drenaj deliği olmalı ve saksı altında biriken su boşaltılmalıdır.
Bugün suya ihtiyacı var mı?
Parmağınızı toprağa yaklaşık 3-4 santimetre sokun. Üst kısım kuruysa ve alt kısım hâlâ nemliyse bugün sulamayın. Ayrıca saksıyı kaldırıp ağırlığına bakın; sulanmış saksı belirgin şekilde daha ağırdır.
Selloumun büyük yaprakları su buharlaştırdığı için yaz aylarında toprak daha hızlı kurur. Sulamadan önce her zaman toprağın durumuna bakın, takvime körü körüne uymayın.
Aşırı sulama
Selloum kök sistemi kalın olsa da sürekli ıslak toprakta kökler oksijensiz kalır ve çürür. Bu bitki, sulamanın fazlasına karşı dayanıklı değildir ve kök çürüklüğü en sık görülen sorundur.
Belirtiler: Alt yapraklar sararır, yaprak sapları yumuşar, toprakta küf veya kötü koku oluşur ve yeni yapraklar açılmakta zorlanır.
Çözümler: Sulamayı hemen durdurun. Bitkiyi saksıdan çıkarıp çürük kökleri steril bir bıçakla temizleyin. Kuru, iyi drene olan yeni toprağa alın ve birkaç hafta toprağın tamamen kurumasını bekleyerek sulayın.
Yetersiz sulama
Kalın kökleri su depolasa da selloum uzun süreli kuraklığa dayanamaz. Yapraklar büyük ve geniş olduğu için kuruma hızla yaprakların görünümüne yansır.
Belirtiler: Yaprak kenarları kahverengileşip kurur, yapraklar sarkar ve yumuşak görünür, büyüme durur ve toprak saksı kenarından ayrılabilir.
Çözümler: Saksıyı bir kap suya 30 dakika kadar batırarak tamamen nemlendirin. Ardından normal sulama düzenine dönün. Kuru kahverengi yaprakları gövdeye yakın kesin ve sulamayı toprak kurudukça düzenli hale getirin.
Güneş ışığı
Philodendron bipinnatifidum doğal olarak ağaçların altında yarı gölgede yetişir. Doğrudan güneş yaprakları yakabilir, ancak çok az ışık ise yeni yaprakların küçük ve az yarıklı çıkmasına neden olur. Dolaylı, parlak ışık en dengeli sonucu verir.
- İdeal: Bol, dolaylı ışık · Günde yaklaşık 4-6 saat dolaylı ama parlak ışık
- Dayanır: Bol, dolaylı ışık, Yarı güneş
- Odadaki en iyi yer: Pencereye yakın
- Yapay ışık: Pencereden uzak kalan köşelerde tam spektrumlu bir LED bitki lambası yardımcı olabilir. Lambayı bitkinin 30-45 santimetre üzerine yerleştirin ve günde 10-12 saat açık tutun.
Yetersiz ışık
Selloum ışığa ihtiyaç duyan büyük yapraklı bir bitkidir. Yetersiz ışıkta fotosentez yavaşlar ve bitki yeni enerji üretemez, bu da yaprakların zayıflamasına yol açar.
Belirtiler: Yeni yapraklar küçük ve az yarıklı çıkar, sap uzun ve ince olur, bitki pencereye doğru eğilir ve alt yapraklar sararıp dökülür.
Çözümler: Bitkiyi pencereye daha yakın bir yere taşıyın, ancak doğrudan güneşten koruyun. Haftada bir saksıyı çevirerek her tarafının ışık almasını sağlayın. Gerekirse bitki lambası ekleyin.
Fazla güneş
Selloumun geniş ve ince yaprakları doğrudan güneşe karşı hassastır. Yaprak dokusu yoğun ışıkta hızla zarar görür, çünkü bitki gölge ortamda gelişmeye uyumludur.
Belirtiler: Yapraklarda solgun, beyazımsı veya kahverengi yanık lekeler oluşur, yaprak kenarları kurur ve yapraklar kıvrılıp sararır.
Çözümler: Bitkiyi doğrudan güneş alan pencereden uzaklaştırın ve ince tül perde kullanın. Yanmış yaprakları gövdeye yakın kesin. Bitkiyi yavaş yavaş daha parlak ama dolaylı ışığa alıştırın.
Sıcaklık
Philodendron bipinnatifidum, yani parçalı yapraklı filodendron, sıcak ve nemli iklimlerden gelen tropikal bir bitkidir. Evde en rahat olduğu sıcaklık 18 ile 27 °C arasıdır. Ani sıcaklık değişimlerinden ve soğuk akımlardan uzak tutulmalıdır.
- İdeal: 18–27 °C
- Dayanır: 10–35 °C
- Dayanıklılık bölgeleri: 10-12
Gübreleme
Philodendron bipinnatifidum aktif büyüme döneminde, yani ilkbahar ve yaz aylarında beslenmeye ihtiyaç duyar. Gübreyi her zaman nemli toprağa uygulayın ve önerilen dozun yarısı ile başlayın. Kış aylarında bitki dinlendiği için gübre vermeyi durdurun.
- Yavaş salınımlı gübre: Yılda bir kez, ilkbaharda, büyüme sezonu başlarken uygulanır. Kışın yavaş salınımlı gübre gerekmez.
- Dengeli sıvı yapraklı bitki gübresi (örneğin 20-20-20 formülü), Yavaş salınımlı granül yapraklı bitki gübresi, Organik solucan gübresi veya kompost çayı, Yüksek azotlu gübre yalnızca yaprak gelişimi için kısa süreli tercih edilebilir
Toprak
Philodendron bipinnatifidum, Brezilya'nın yağmur ormanlarında ağaç gövdelerine tutunarak yetişir; kökleri hava ve su akışı ister. Ağır, sıkışık toprak kökleri boğar. Üstten kuruyan, altta hava boşluğu olan gevşek bir karışım en iyi sonucu verir.
- Tropikal aroid karışımı: 2 kısım kaliteli torf bazlı saksı toprağı, 1 kısım perlit, 1 kısım kabuk parçacıkları (orkide kabuğu veya çam kabuğu)
- Kumlu drenajlı karışım: 2 kısım saksı toprağı, 1 kısım iri kum veya pomza, 1 kısım yaprak humusu
- Torf ağırlıklı pot karışımı: 3 kısım torf, 1 kısım perlit, yarım kısım kıyılmış kabuk; saf torf kullanmayın çünkü sıkışır ve su tutar
- pH 5.5–6.5
Saksı değişimi
Philodendron bipinnatifidum (halk arasında Kaya Philodendronu veya Kel Philodendron) kalın, etli köklere sahiptir ve büyük, fazla nemli toprakta kolayca çürür. Bu nedenle sık değil, ihtiyaç olduğunda ve sıcak mevsimde nakledin.
- Ne sıklıkla: Her 2-3 yılda bir, kökler saksının deliklerinden çıktığında veya su saksıda hızla çekildiğinde
- Yeni saksı: Mevcut saksıdan yalnızca 2-5 cm daha geniş, drenaj delikli bir saksı seçin; aşırı büyük saksı kökleri çürütür
- Saksı değişimi mevsimi: İlkbahar, Yaz
Saksı nasıl değiştirilir
- Bitkiyi saksıdan dikkatle çıkarın; saksı kenarlarına hafifçe vurun veya kenarlardan bastırın
- Köklerdeki eski toprağın bir kısmını elle nazikçe gevşetin
- Çürük, yumuşak veya kokan kökleri temiz bir bıçakla kesip atın; sağlam kökler beyaz veya açık kahverengi olmalıdır
- Bitkiyi yeni saksının ortasına yerleştirin; kök topu toprak yüzeyinin 2-3 cm altında kalsın
- Kökler arasına yeni toprağı ekleyerek hafifçe bastırın; hava boşlukları bırakmayın
- Nakilden sonra bitkiyi drenajı akana kadar bolca sulayın ve fazla suyu tabaktan boşaltın
Budama
Bu bitki büyük yapraklı ve yoğun büyüyen bir türdür; budama işini sık ama ölçülü yapın. Bir seferde yaprakların üçte birinden fazlasını almayın, çünkü yeterli yaprak olmadan bitki enerji depolayamaz.
Budama mevsimi: İlkbahar, Yaz
Nasıl budanır
- Sararmış ya da kahverengileşmiş yaprakları, yaprak sapını gövdeye yakın bir yerden temiz bir kesimle çıkarın.
- Yaprak sapının bir kısmını bırakmak yerine gövdeye yakın kesmek, bitkinin daha temiz iyileşmesini sağlar.
- Uzamış ve yaprakları dipte seyrekleşmiş bir gövdeyi, bir yaprak düğümünün hemen üzerinden kesin; bu, yan sürgünlerin çıkmasını teşvik eder.
- Kesim sonrası her bitki parçasını ayrı bir yere alın ve kesilen yüzeylerin kurumasını bekleyin.
- Budama sonrası bitkiyi birkaç gün dolaylı ışıkta tutun ve aşırı sulamadan kaçının.
Çoğaltma
Gövde çelikleri · İlkbahar, Yaz
- Ana gövdeden en az bir yaprak düğümü ve mümkünse bir hava kökü bulunan 10-15 cm uzunluğunda sağlıklı bir parça kesin.
- Kesim yerini temiz, keskin bir bıçakla yapın ve kesilen ucu birkaç saat kurumaya bırakın.
- Alt yaprakları çıkarın, düğümün toprağa temas edeceği kısmı temiz tutun.
- Çeliği su dolu bir kavanozda veya nemli perlit ile torf karışımında köklendirin.
- Ortam sıcaklığını yaklaşık 21-27°C tutun ve dolaylı ışık verin.
- Kökler 3-6 haftada belirgin hale gelir; birkaç santimetrelik kökler oluşunca saksıya alın.
Yan sürgünlerin ayrılması · İlkbahar
- Bitkinin dibinde oluşan yavru bitkileri ve kendi kökleri olan yan sürgünleri belirleyin.
- Ana bitkiyi saksıdan dikkatlice çıkarın ve kökleri sarsarak toprağı gevşetin.
- Temiz bir bıçakla yavruyu ana bitkiden ayırın, her parçada yeterli kök bulunmasına dikkat edin.
- Ayrılan parçaları küçük saksılara, ana bitkiyle aynı toprak karışımına dikin.
- Bir hafta boyunca doğrudan güneşten koruyup düzenli ama aşırı olmayan sulama yapın.
Hava katmanlaması · İlkbahar, Yaz
- Uzamış, yaprakları dipte seyrekleşmiş bir gövde seçin.
- Yaprak düğümünün altında yaklaşık 2-3 cm genişliğinde bir halka şeklinde kabuğu temiz bir bıçakla çıkarın.
- Yaralı bölgeye köklendirme hormonu sürün ve nemli sphagnum yosunu ile sarın.
- Yosunu plastik film ile sarıp uçlarını bağlayarak nemi koruyun.
- Yosunun nemli kalmasını sağlayın; 4-8 hafta içinde kökler görünür olacaktır.
- Kökler yeterince geliştiğinde gövdeyi kökleriyle birlikte kesip yeni saksıya dikin.
Çelik köklendirirken suya koyduysanız suyu haftada bir değiştirin ve kökler oluştuktan sonra toprağa geçirmeye özen gösterin. Bu, çürümeyi önler ve yeni köklerin zarar görmesini engeller.
Hakkında Philodendron bipinnatifidum
Diğer adları: Selloum, Philodendron selloum, Tree philodendron
- Bitki türü: aroid, çalı, tırmanıcı başlangıcı
- Yaşam süresi: perennial
- Yayılış alanı: Güneydoğu Brezilya'daki Atlantik ormanlarının nemli iç kesimlerinde doğal olarak yetişir.
- Olgun boyu: Kapalı ortamda 1-2 m; dış mekanda 3 m'ye kadar çıkabilir
- Çiçeklenme zamanı: İlkbahar ve yaz (nadir)
Evcil hayvanlar · İnsanlar
Evcil hayvanlar: Zehirli · İnsanlar: Zehirli. ASPCA'ya göre Philodendron cinsi gibi, yaprak ve gövdesinde bulunan kalsiyum oksalat kristalleri ağız ve boğazda yanma, şişme ve yutma güçlüğüne yol açar. Yutulması durumunda veterinere veya zehir danışma merkezine başvurun.
Sık görülen sorunlar
- Kök çürüklüğü: Aşırı sulama ve kötü drenaj nedeniyle kökler çürür, yapraklar sararır.
- Kırmızı örümcek: Kuru havada yaprak altlarında ince ağlar ve benekli sararma görülür.
- Kahverengi uç yapraklar: Düşük nem ve sulama dalgalanmaları yaprak uçlarının kurumasına yol açar.
- Pamuklu böcek: Yaprak koltuklarında beyaz pamuksu kümeler oluşturur, bitki özsuyunu emer.
- Yetersiz ışık: Az ışık altında yapraklar küçük kalır ve loblanma azalır.
Kullanım alanları
Ev ve ofislerde dekoratif saksı bitkisi olarak yaygın biçimde kullanılır. Büyük yaprakları iç mekân tasarımında doğal bir heybet katar; sıcak iklimlerde peyzaj bitkisi olarak da yetiştirilir.
Yenebilir mi?
Yenilebilir değildir; yaprak ve gövdesi kalsiyum oksalat içerir.
Tarihçe ve efsaneler
Philodendron bipinnatifidum, 19. yüzyılda Avrupa bahçelerine getirilerek botanik koleksiyonlarında yer almıştır. Brezilya halkı arasında bitkinin ilaç olarak kullanıldığına dair geleneksel anlatılar bulunsa da bu bilgiler sınırlı belgelerle desteklenmektedir.
Biliyor muydun?
Yaprakları başlangıçta bütün ve kalp biçimlidir; bitki olgunlaştıkça derin loblara ayrılan yapraklar oluşur. Bu değişim, bitkinin ormanda tırmanıcıdan kendi kendini destekleyen büyük bir çalıya dönüşmesini yansıtır.
Sık sorulan sorular
Philodendron bipinnatifidum ne sıklıkla sulanmalı?
10 günde bir. Philodendron bipinnatifidum, yaygın adıyla selloum ya da yarılmış yapraklı philodendron, kalın etli köklerinde su depolar. Toprağı tamamen kurumadan sulamak en güvenli yöntemdir. Kış aylarında büyüme yavaşladığı için sulama aralığını uzatın. Saksıda her zaman drenaj deliği olmalı ve saksı altında biriken su boşaltılmalıdır. Parmağınızı toprağa yaklaşık 3-4 santimetre sokun. Üst kısım kuruysa ve alt kısım hâlâ nemliyse bugün sulamayın. Ayrıca saksıyı kaldırıp ağırlığına bakın; sulanmış saksı belirgin şekilde daha ağırdır.
Philodendron bipinnatifidum ne kadar ışık ister?
Bol, dolaylı ışık (Günde yaklaşık 4-6 saat dolaylı ama parlak ışık). Philodendron bipinnatifidum doğal olarak ağaçların altında yarı gölgede yetişir. Doğrudan güneş yaprakları yakabilir, ancak çok az ışık ise yeni yaprakların küçük ve az yarıklı çıkmasına neden olur. Dolaylı, parlak ışık en dengeli sonucu verir.
Philodendron bipinnatifidum hangi sıcaklığı sever?
18–27 °C. Philodendron bipinnatifidum, yani parçalı yapraklı filodendron, sıcak ve nemli iklimlerden gelen tropikal bir bitkidir. Evde en rahat olduğu sıcaklık 18 ile 27 °C arasıdır. Ani sıcaklık değişimlerinden ve soğuk akımlardan uzak tutulmalıdır.
Philodendron bipinnatifidum kediler ve köpekler için zehirli mi?
Kediler ve köpekler için zehirlidir: erişemeyecekleri yerde tutun. ASPCA'ya göre Philodendron cinsi gibi, yaprak ve gövdesinde bulunan kalsiyum oksalat kristalleri ağız ve boğazda yanma, şişme ve yutma güçlüğüne yol açar. Yutulması durumunda veterinere veya zehir danışma merkezine başvurun.
Philodendron bipinnatifidum bitkisinin en yaygın sorunları nelerdir?
Kök çürüklüğü: Aşırı sulama ve kötü drenaj nedeniyle kökler çürür, yapraklar sararır. Kırmızı örümcek: Kuru havada yaprak altlarında ince ağlar ve benekli sararma görülür. Kahverengi uç yapraklar: Düşük nem ve sulama dalgalanmaları yaprak uçlarının kurumasına yol açar. Pamuklu böcek: Yaprak koltuklarında beyaz pamuksu kümeler oluşturur, bitki özsuyunu emer. Yetersiz ışık: Az ışık altında yapraklar küçük kalır ve loblanma azalır.
Philodendron bipinnatifidum ne zaman saksı değiştirmeli?
Her 2-3 yılda bir, kökler saksının deliklerinden çıktığında veya su saksıda hızla çekildiğinde. Philodendron bipinnatifidum (halk arasında Kaya Philodendronu veya Kel Philodendron) kalın, etli köklere sahiptir ve büyük, fazla nemli toprakta kolayca çürür. Bu nedenle sık değil, ihtiyaç olduğunda ve sıcak mevsimde nakledin.
Philodendron bipinnatifidum nasıl çoğaltılır?
Gövde çelikleri, Yan sürgünlerin ayrılması, Hava katmanlaması. Ana gövdeden en az bir yaprak düğümü ve mümkünse bir hava kökü bulunan 10-15 cm uzunluğunda sağlıklı bir parça kesin. Kesim yerini temiz, keskin bir bıçakla yapın ve kesilen ucu birkaç saat kurumaya bırakın. Alt yaprakları çıkarın, düğümün toprağa temas edeceği kısmı temiz tutun. Çeliği su dolu bir kavanozda veya nemli perlit ile torf karışımında köklendirin. Ortam sıcaklığını yaklaşık 21-27°C tutun ve dolaylı ışık verin. Kökler 3-6 haftada belirgin hale gelir; birkaç santimetrelik kökler oluşunca saksıya alın.
Bu rehber nasıl yazıldı
Verdiss her rehberi botanik kaynaklardan yapay zekâ ile yazar ve türü iNaturalist ile Plants of the World Online (Kew) üzerinden doğrular. Okurlar her rehberi uygulamada puanlayabilir.
Kaynaklar
Verdiss'daki bilgiler genel rehberlik amaçlıdır. Bir uygulamaya dayanarak hiçbir bitkiyi yeme ya da ilaç olarak kullanma: bir uzmana danış.