maranta bakımı nasıl yapılır
Sulama
Maranta leuconeura (maranta), yaprakları gece kapanan bu bitki, toprağın üst kısmı hafifçe kuruduktan sonra sulanmalıdır; ancak toprağın tamamen kurumasına izin verilmemelidir. Kök çürümesini önlemek için saksının altındaki drenaj deliği açık olmalı ve saksıda su birikmemelidir. Sulama suyu oda sıcaklığında ve kireçsiz olmalıdır, çünkü maranta kireç ve tuza duyarlıdır. Kış aylarında sulama sıklığını belirgin şekilde azaltın.
Bugün suya ihtiyacı var mı?
Parmağınızı toprağa yaklaşık 2-3 cm sokun. Üst kısım kuruysa ama alt kısım hâlâ nemliyse bitki henüz susamamıştır. Alternatif olarak saksıyı kaldırın: sulandığında ağır, susuzken hafif hissedilir. Yaprakların hafif kıvrılması ve toprağın çekilmesi susuzluk işaretidir.
Kireçli musluk suyu yerine yağmur suyu veya bir gece bekletilmiş suyu kullanın. Kahverengi yaprak uçları genellikle su kalitesinden veya kuru havadan kaynaklanır.
Aşırı sulama
Maranta leuconeura, kökleri sürekli nemli ve havasız toprakta kalırsa kolayca çürür. Yavaş sulanan bu bitki fazla suya karşı hassastır ve kök sistemi zarar gördüğünde toparlanması zordur.
Belirtiler: Sararan ve yumuşayan alt yapraklar, kahverengi-siyah lekeler, kötü kokulu toprak ve yaprakların solmasına rağmen toprağın ıslak kalması.
Çözümler: Sulamayı hemen durdurun. Bitkiyi saksıdan çıkarıp çürümüş kökleri temiz bir makasla kesin. Taze, iyi drene olan toprağa alın ve birkaç gün sulamadan bekletin.
Yetersiz sulama
Maranta leuconeura, ince köklü ve ince yapraklı olduğu için toprak uzun süre kuruduğunda hızla su kaybeder. Yapraklarını gece kapatma ve açma hareketini sağlamak için düzenli nem gerektirir.
Belirtiler: Yaprakların kenarlarının kahverengileşmesi ve kıvrılması, yaprakların solup sarkması ve toprağın saksıdan ayrılarak çekilmesi.
Çözümler: Bitkiyi alttan sulama yöntemiyle yavaşça nemlendirin. Toprak tamamen kuruduysa saksıyı yarım saat su kabına batırın, sonra fazla suyu süzün. Ardından nem oranını artırarak düzenli sulamaya devam edin.
Güneş ışığı
Maranta leuconeura doğada yoğun ormanların alt katmanında yaşadığı için doğrudan güneş ışığından zarar görür. Parlak ama dolaylı ışık en iyi sonucu verir. Işık yetersiz olduğunda yaprak desenleri soluklaşır, ışık fazla olduğunda ise yapraklar yanar.
- İdeal: Bol, dolaylı ışık · Günde yaklaşık 6-8 saat dolaylı parlak ışık
- Dayanır: Yarı güneş, Gölge
- Odadaki en iyi yer: Pencereye yakın
- Yapay ışık: Pencere ışığı yetersiz kaldığında, bitkinin 30-45 cm üzerine yerleştirilmiş bir LED büyütme lambası günde 10-12 saat yakılabilir. Işık kaynağını yaprakların üzerine doğrudan tutmayın.
Yetersiz ışık
Maranta leuconeura, yaprak desenlerini ve renklerini fotosentez için yeterli ışıkla korur. Işık azaldığında bitki, büyümesini yavaşlatır ve yapraklarının canlı desenini kaybeder.
Belirtiler: Yaprakların soluk renkli olması, yeni yaprakların küçük çıkması, uzun ve ince saplar ve yaprakların kapanma döngüsünün bozulması.
Çözümler: Bitkiyi pencereye yaklaştırın, ancak doğrudan güneşten koruyun. Gerekirse LED büyütme lambası ekleyin ve saksıyı her hafta biraz döndürerek dengeli büyümesini sağlayın.
Fazla güneş
Maranta leuconeura'nın ince ve nazik yaprakları doğrudan güneş ışığına dayanamaz. Güçlü ışık, yaprak dokusundaki klorofili bozarak kalıcı zarar verir.
Belirtiler: Yaprakların beyazımsı veya sarımsı lekeler oluşturması, kenarlarda kuruma, yaprakların solması ve kıvrılması.
Çözümler: Bitkiyi doğrudan güneş alan pencereden uzaklaştırın ve ince bir perde ile filtreleyin. Yanmış yaprakları temiz bir makasla kesin; yeni yapraklar sağlıklı olarak gelişecektir.
Sıcaklık
Maranta leuconeura, yani dua bitkisi, sıcak ve nemli bir iç mekânda en iyi gelişir. Ideal aralık 18-24 °C arasındadır. Bitkiyi ani sıcaklık değişimlerinden, özellikle soğuk hava akımlarından uzak tutun.
- İdeal: 18–24 °C
- Dayanır: 12–32 °C
- Dayanıklılık bölgeleri: 11-12
Gübreleme
Maranta leuconeura yavaş büyüyen bir iç mekân bitkisidir ve az besine ihtiyaç duyar. Gübreyi yalnızca aktif büyüme döneminde verin ve dozu paket önerisinin yarısına indirin. Kışın gübrelemeyi durdurun.
- Yavaş salınımlı gübre: Yavaş salınımlı gübre genellikle gerekmez; kullanacaksanız ilkbaharda yılda bir kez, çok az dozda uygulayın.
- Dengeli sıvı bitki gübresi (örneğin 10-10-10 veya 20-20-20 formülü), Yapraklı bitkiler için hazırlanmış sıvı gübre, Yarı seyreltilmiş organik sıvı gübre
Toprak
Maranta leuconeura (maranta) hafif asidik, iyi drene olan ama nemi koruyan bir toprak ister. Ağır, kil ağırlıklı ya da sürekli sıkışan topraklar kökleri boğar ve yaprak kenarlarında kahverengileşmeye neden olabilir.
- Yüksek organik içerikli karışım: Torf bazlı kaliteli saksı toprağı, %30 perlit veya pomza ve az miktarda kaba kum ile karıştırılmış
- Yaprak küflü karışım: Eşit miktarda yaprak küfü, torf ve perlit; Maranta leuconeura'nın doğal orman tabanına benzer bir yapı sağlar
- pH 5.5–6.5
Saksı değişimi
Maranta leuconeura (maranta) sığ ve yayılan köklere sahiptir; fazla büyük saksı toprağın uzun süre nemli kalmasına ve kök çürüklüğüne yol açar. Bu yüzden her zaman küçük adımlarla büyütün.
- Ne sıklıkla: Her 1-2 yılda bir, genellikle kökler saksının deliklerinden çıktığında
- Yeni saksı: Mevcut saksıdan yalnızca 2-3 cm daha geniş, tabanında drenaj deliği olan bir saksı seçin
- Saksı değişimi mevsimi: İlkbahar, Yaz
Saksı nasıl değiştirilir
- Bitkiyi saksıdan yavaşça çıkarın; saksı kenarına hafifçe vurarak ya da kenarları gevşeterek kökleri koparmadan gevşetin
- Kökler sıkı bir kütle oluşturmuşsa dış kenarlarını parmaklarınızla hafifçe açın
- Çürümüş, siyah veya yumuşak kökleri steril makasla temizleyin
- Yeni saksının tabanına biraz toprak koyun ve bitkiyi eski derinliğinde, kök boğazı toprak seviyesinde olacak şekilde yerleştirin
- Kalan boşlukları taze toprakla doldurun ve toprağı parmaklarınızla hafifçe bastırın
- Bitkiyi hemen kuvvetli sulamayın; toprağı yalnızca nemlendirin ve birkaç gün sonra normal sulamaya geçin
Budama
Maranta leuconeura'da budama genellikle hafiftir ve sadece gerektiğinde yapılır. Yaprakların ve gövdelerin büyük kısmını kesmek bitkiyi zayıflatabilir; bu nedenle her seferinde yalnızca birkaç yaprağı alın.
Budama mevsimi: İlkbahar, Yaz
Nasıl budanır
- Sararmış, kahverengileşmiş veya kurumuş yaprakları toprak seviyesine yakın bir yerden temiz bir makasla kesin.
- Uzun ve dağınık uzayan sürgünleri, bir sağlam yaprak düğümünün hemen üzerinden kesin; bu, yeni dallanmayı teşvik eder.
- Kesim sonrasında bitkiyi dolaylı ışıkta tutun ve bir hafta boyunca aşırı sulamaktan kaçının.
- Her budamadan sonra bitkiyi döndürerek her tarafın eşit ışık alıp alamadığını kontrol edin.
Çoğaltma
Bölüme ayırma (Divizyon) · İlkbahar, Yaz
- Bitki ana saksısından çıkarılır ve kökleri hafifçe sarsılarak toprak gevşetilir.
- Maranta leuconeura genellikle yatay uzayan rizomlu gövdelerle büyür; her parçada en az bir sağlam yaprak ve kök bulunacak şekilde temiz bir bıçakla ayrılır.
- Ayrılan parçalar taze, nemli saksı karışımına ekilir ve ilk haftalarda doğrudan güneşten uzak, parlak dolaylı ışıkta tutulur.
- Toprak hafif nemli tutulur ancak su birikmesine izin verilmez; yeni yapraklar genellikle birkaç hafta içinde görünür.
Gövde çeliği ile su köklendirme · İlkbahar, Yaz
- Her biri en az iki yaprak düğümü içeren, sağlıklı bir sürgün seçilir ve düğümün hemen altından kesilir.
- Alt yapraklar temizlenir, çelik temiz suya yerleştirilir ve düğümler suya gelecek şekilde tutulur.
- Kap parlak ama dolaylı ışık alan bir yere konur ve su her hafta yenilenir.
- Kökler birkaç santimetre uzunluğa ulaşınca dikkatle toprağa alınır; bu aşamada bitki nemli ortamı sevdiği için toprağı sık sık kontrol etmek gerekir.
Maranta leuconeura'nın yaprakları gece kıvrılan bir hareket gösterir; yeni ayrılmış parçaların yaprakları birkaç gün kıvrık görünebilir, bu normaldir. Nemi korumak için parçaları hafif bir plastik örtüyle kapatabilirsiniz, ancak havalandırmayı ihmal etmeyin ki küf oluşmasın.
Hakkında maranta
Diğer adları: Dua bitkisi, Kırmızı damarlı maranta, Tricolor maranta
- Bitki türü: herba, yer örtücü bitki
- Yaşam süresi: perennial
- Yayılış alanı: Brezilya'nın doğusundaki Atlantik yağmur ormanlarında doğal olarak yetişir.
- Olgun boyu: 15-30 cm
- Çiçeklenme zamanı: Yaz ortası; iç mekanda nadiren çiçek açar
Evcil hayvanlar · İnsanlar
Evcil hayvanlar: Güvenli · İnsanlar: Güvenli. ASPCA'ya göre kedi, köpek ve insanlar için toksik değildir; ancak yutulması hafif mide rahatsızlığına yol açabilir.
Sık görülen sorunlar
- Yaprak kenarlarının kahverengileşmesi: Genellikle düşük nem ve kuru hava nedeniyle oluşur. Nemi artırın ve sulamayı düzenleyin.
- Kök çürümesi: Fazla sulama ve kötü drenaj sonucu köklerde çürüme görülür. Saksı deliklerini kontrol edin ve toprağı kurumaya bırakın.
- Kırmızı örümcek: Kuru ve sıcak ortamda yaprak altlarında ince ağlar ve sararmalar oluşur. Yaprakları düzenli spreyleyin ve bitkiyi yıkayın.
- Solgun yaprak desenleri: Yetersiz ışık nedeniyle yaprak desenleri belirsizleşir. Parlak dolaylı ışığa taşıyın.
- Pul böcekleri: Yaprak damarları ve saplarda küçük kahverengi kabuklar olarak görülür. Alkol bulaştırılmış bezle elle temizleyin.
Kullanım alanları
Dekoratif amaçla iç mekan bitkisi olarak yetiştirilir. Geleneksel olarak Brezilya'da halk arasında bazı kullanımları bilinse de yaygın bir tıbbi kullanımı belgelenmemiştir.
Yenebilir mi?
Yenmez.
Tarihçe ve efsaneler
Bitki, 1800'lerin başında Avrupa'ya getirildi ve botanik bahçelerinde hızla ilgi gördü. Adını Venedikli botanikçi Bartolomeo Maranta'dan alır; efsanelere göre yaprakları geceleri dua eden insanlara benzediği için sevilmiştir.
Biliyor muydun?
Yaprakları gece kıvrılması nedeniyle 'dua bitkisi' olarak anılır; bu hareket, gün ışığı azaldığında yaprak tabanındaki motor hücrelerin su basıncı değişimiyle gerçekleşir.
Sık sorulan sorular
maranta ne sıklıkla sulanmalı?
7 günde bir. Maranta leuconeura (maranta), yaprakları gece kapanan bu bitki, toprağın üst kısmı hafifçe kuruduktan sonra sulanmalıdır; ancak toprağın tamamen kurumasına izin verilmemelidir. Kök çürümesini önlemek için saksının altındaki drenaj deliği açık olmalı ve saksıda su birikmemelidir. Sulama suyu oda sıcaklığında ve kireçsiz olmalıdır, çünkü maranta kireç ve tuza duyarlıdır. Kış aylarında sulama sıklığını belirgin şekilde azaltın. Parmağınızı toprağa yaklaşık 2-3 cm sokun. Üst kısım kuruysa ama alt kısım hâlâ nemliyse bitki henüz susamamıştır. Alternatif olarak saksıyı kaldırın: sulandığında ağır, susuzken hafif hissedilir. Yaprakların hafif kıvrılması ve toprağın çekilmesi susuzluk işaretidir.
maranta ne kadar ışık ister?
Bol, dolaylı ışık (Günde yaklaşık 6-8 saat dolaylı parlak ışık). Maranta leuconeura doğada yoğun ormanların alt katmanında yaşadığı için doğrudan güneş ışığından zarar görür. Parlak ama dolaylı ışık en iyi sonucu verir. Işık yetersiz olduğunda yaprak desenleri soluklaşır, ışık fazla olduğunda ise yapraklar yanar.
maranta hangi sıcaklığı sever?
18–24 °C. Maranta leuconeura, yani dua bitkisi, sıcak ve nemli bir iç mekânda en iyi gelişir. Ideal aralık 18-24 °C arasındadır. Bitkiyi ani sıcaklık değişimlerinden, özellikle soğuk hava akımlarından uzak tutun.
maranta kediler ve köpekler için zehirli mi?
Kediler ve köpekler için güvenlidir. ASPCA'ya göre kedi, köpek ve insanlar için toksik değildir; ancak yutulması hafif mide rahatsızlığına yol açabilir.
maranta bitkisinin en yaygın sorunları nelerdir?
Yaprak kenarlarının kahverengileşmesi: Genellikle düşük nem ve kuru hava nedeniyle oluşur. Nemi artırın ve sulamayı düzenleyin. Kök çürümesi: Fazla sulama ve kötü drenaj sonucu köklerde çürüme görülür. Saksı deliklerini kontrol edin ve toprağı kurumaya bırakın. Kırmızı örümcek: Kuru ve sıcak ortamda yaprak altlarında ince ağlar ve sararmalar oluşur. Yaprakları düzenli spreyleyin ve bitkiyi yıkayın. Solgun yaprak desenleri: Yetersiz ışık nedeniyle yaprak desenleri belirsizleşir. Parlak dolaylı ışığa taşıyın. Pul böcekleri: Yaprak damarları ve saplarda küçük kahverengi kabuklar olarak görülür. Alkol bulaştırılmış bezle elle temizleyin.
maranta ne zaman saksı değiştirmeli?
Her 1-2 yılda bir, genellikle kökler saksının deliklerinden çıktığında. Maranta leuconeura (maranta) sığ ve yayılan köklere sahiptir; fazla büyük saksı toprağın uzun süre nemli kalmasına ve kök çürüklüğüne yol açar. Bu yüzden her zaman küçük adımlarla büyütün.
maranta nasıl çoğaltılır?
Bölüme ayırma (Divizyon), Gövde çeliği ile su köklendirme. Bitki ana saksısından çıkarılır ve kökleri hafifçe sarsılarak toprak gevşetilir. Maranta leuconeura genellikle yatay uzayan rizomlu gövdelerle büyür; her parçada en az bir sağlam yaprak ve kök bulunacak şekilde temiz bir bıçakla ayrılır. Ayrılan parçalar taze, nemli saksı karışımına ekilir ve ilk haftalarda doğrudan güneşten uzak, parlak dolaylı ışıkta tutulur. Toprak hafif nemli tutulur ancak su birikmesine izin verilmez; yeni yapraklar genellikle birkaç hafta içinde görünür.
Bu rehber nasıl yazıldı
Verdiss her rehberi botanik kaynaklardan yapay zekâ ile yazar ve türü iNaturalist ile Plants of the World Online (Kew) üzerinden doğrular. Okurlar her rehberi uygulamada puanlayabilir.
Kaynaklar
Verdiss'daki bilgiler genel rehberlik amaçlıdır. Bir uygulamaya dayanarak hiçbir bitkiyi yeme ya da ilaç olarak kullanma: bir uzmana danış.