Pembe Yasemin bakımı nasıl yapılır
Sulama
Pembe Yasemin (Jasminum polyanthum) sürekli ıslak toprağı sevmez ama kurumasına da izin verilmemelidir. Yaz aylarında toprağın üst kısmı kuruduğunda sulayın, kış aylarında serin tutulduğunda sulamayı belirgin şekilde azaltın. Saksı altında su birikmemeli, fazla suyu boşaltın.
Bugün suya ihtiyacı var mı?
Parmağınızı toprağa yaklaşık 2-3 cm sokun. Üst kısım kuruysa sulayın, hâlâ nemliyse bekleyin. Saksıyı da kaldırıp ağırlığına bakın: sulandığında çok daha ağır, kuruduğunda hafif gelir.
Sulama suyunu bir gece önceden bekletmek klor gibi sert maddelerin bir kısmını uçurur. Çiçeklenme döneminde (ilkbahar sonu) düzenli sulama çiçek kalitesini belirgin biçimde artırır.
Aşırı sulama
Pembe Yasemin'in kökleri, toprak uzun süre su tutarsa kolayca çürür, çünkü kök bölgesinde oksijen eksikliği hızla oluşur. Özellikle serin kış aylarında fazla su, köklerin çalışmasını durdurup bitkinin toparlanmasını zorlaştırır.
Belirtiler: Yaprakların sararması, alt yaprakların düşmesi, toprakta küf veya sinek larvaları, saksıdan kötü koku gelmesi ve sürgün uçlarının solması.
Çözümler: Sulamayı hemen durdurun ve toprağın iyice kurumasını bekleyin. Çürümüş kökleri kontrol edip kesin, ardından gözenekli bir toprakla temiz bir saksıya alın. Saksı altında su birikmediğinden emin olun.
Yetersiz sulama
Bu tırmanıcı, yaz sıcağında ve kuru iç mekân havasında hızla su kaybeder. Kök bölgesi uzun süre kurursa bitki yaprak ve tomurcuk dökerek kendini korumaya çalışır.
Belirtiler: Yaprakların kenarlarının kıvrılıp kuruması, sürgünlerin sarkması, tomurcukların dökülmesi ve toprağın saksı kenarından ayrılması.
Çözümler: Saksıyı alttan sulama yöntemiyle birkaç saat suya bırakın. Toprak yeniden nemlendiğinde sulamayı düzenli hale getirin. Yaprakları ara sıra nemli bir süngerle silmek ve çevresindeki havayı nemlendirmek de iyileşmeye yardımcı olur.
Güneş ışığı
Pembe Yasemin parlak ışığı sever ve yeterli ışık almadan çiçek açmaz. Yaz sıcağında öğle güneşinden hafifçe gölgelemek yapraklarını yakmayı önler. Kışın mümkün olduğunca güneşli ve serin bir yerde tutun.
- İdeal: Yarı güneş · Günde 3-6 saat doğrudan güneş ışığı, geri kalan saatlerde parlak dolaylı ışık
- Dayanır: Tam güneş, Bol, dolaylı ışık
- Odadaki en iyi yer: Pencerenin önü
- Yapay ışık: Işık yetersiz kaldığında tam spektrumlu bitki lambası kullanabilirsiniz. Lambayı bitkinin 30-40 cm üzerine yerleştirin ve günde 12-14 saat açık tutun.
Yetersiz ışık
Pembe Yasemin, ışığı çiçek tomurcuğu oluşturmak için kullanır, bu yüzden yetersiz ışık çiçeklenmeyi doğrudan engeller. Zayıf ışıkta bitki uzayıp ince ve açık yapraklı sürgünler üretir.
Belirtiler: Uzun ve zayıf sürgünler, yaprakların aralarının açılması, çiçek açmaması ve yaprakların soluk yeşil renk alması.
Çözümler: Bitkiyi kuzey veya doğu bakan pencerelerden güney veya batı bakan pencereye taşıyın. Kış aylarında bitki lambası ekleyin. Işık alan tarafa doğru her hafta biraz döndürerek dengeli büyümesini sağlayın.
Fazla güneş
Güneş ışığı çok yoğunlaşırsa, özellikle cam arkasındaki sıcak yaz güneşi, bu ince yapraklı tırmanıcıda yaprak yanıklarına yol açar. Yapraklar sıcak ve kuru havada hızla su kaybeder.
Belirtiler: Yaprakların üzerinde kahverengi veya beyaz lekeler, kenarlarda kurumalar, yaprakların solup sararması ve sürgünlerde kuruma.
Çözümler: Bitkiyi öğle saatlerinde ince bir perde arkasına alın ya da birkaç saat gölgeli bir yere taşıyın. Yaz boyunca sulamayı biraz artırın ve yapraklara su sıkmayın, çünkü su damlaları güneşte yanıklara neden olabilir.
Sıcaklık
Pembe Yasemin (Jasminum polyanthum) bitki, ılıman ve serin koşullarda en iyi şekilde gelişir. Gündüz 15-21°C, gece 8-12°C aralığı çiçeklenme için idealdir. Kış aylarında serin ama donmayan bir ortam, bir sonraki yıl bol çiçek almasını sağlar.
- İdeal: 10–21 °C
- Dayanır: -3–35 °C
- Dayanıklılık bölgeleri: 8-10
Gübreleme
Pembe Yasemin, büyüme mevsiminde düzenli ama hafif beslenmeyle en iyi gelişir. Gübre yalnızca nemli toprağa verilmelidir; kuru kökler gübreyi yakabilir. Kış dinlenme döneminde gübre vermeyi kesin.
- Yavaş salınımlı gübre: Her yıl ilkbaharda, sürgünler canlanmaya başladığında bir kez yavaş salınımlı gübre verin.
- Çiçekli bitkiler için dengeli sıvı gübre (örneğin 10-10-10 veya 20-20-20), Yüksek potasyumlu çiçek gübresi (çiçeklenme döneminde), Yavaş salınımlı granül gübre (ilkbahar)
Toprak
Jasminum polyanthum, hafif asidik ila nötr, iyi drene olan ve havalı bir ortamda en iyi gelişir. Toprağın sürekli su tutması kök çürümesine yol açar; bu nedenle üst katmanın kurumasına izin verin ancak tamamen kurumasını önleyin.
- Hafif Saksı Karışımı: Yüksek kaliteli torf veya kokopit (%40), perlit (%30), kaba kum veya pomza (%20) ve iyi çürümüş yaprak küfü (%10) karışımı. Kökler için hava boşlukları sağlar ve suyun fazla birikmesini önler.
- Zengin Yapraklı Karışım: Genel amaçlı saksı toprağı (%50), yaprak küfü (%25), perlit veya pomza (%25). Yetişkin ve çiçek açan bitkiler için daha fazla besin sağlar.
- pH 6–7
Saksı değişimi
Jasminum polyanthum (Pembe Yasemin) çiçeklendikten hemen sonra, ilkbaharda yeniden saksılanmalıdır. Bu tırmanıcı, yoğun kök sistemi ve hızlı büyümesi nedeniyle düzenli ama ölçülü saksı değişimine ihtiyaç duyar.
- Ne sıklıkla: Her 2-3 yılda bir, köklerin saksı deliğinden çıktığını gördüğünüzde
- Yeni saksı: Mevcut saksıdan 2-5 cm daha geniş, dibinde drenaj deliği olan bir saksı seçin. Jasminum polyanthum kökleri sıkışık ortamı sevmez, bu yüzden aşırı büyük saksıdan kaçının.
- Saksı değişimi mevsimi: İlkbahar
Saksı nasıl değiştirilir
- Bitkiyi eski saksısından dikkatlice çıkarın; saksıyı yan çevirip gövdeyi tabanından tutarak yavaşça çekin
- Köklerin etrafındaki eski toprağın bir kısmını elinizle nazikçe gevşetin
- Çürümüş, kararmış veya kokuşmuş kökleri steril makasla temizleyin
- Yeni saksının dibine drenaj tabakasını ve ardından taze saksı karışımını birkaç santim doldurun
- Bitkiyi ortalayın, kök topağının üstü saksı kenarından yaklaşık 2-3 cm aşağıda kalacak şekilde yerleştirin
- Kalan boşlukları taze karışımla doldurun, saksıyı hafifçe sarsarak toprağın yerleşmesini sağlayın
- Bitkinin etrafındaki toprağı avuçlarınızla hafifçe bastırın, hava cepleri bırakmayın
- Bol su verin ve fazla suyun drenaj deliğinden çıkmasını bekleyin
Budama
Jasminum polyanthum, yaz başından sonbahar başına kadar gelişen yeni sürgünlerinin ucunda çiçek açtığı için, çiçeklenme bittikten hemen sonra budanmalıdır. Kış veya ilkbahar başında yapılan ağır budama, o yılki çiçeklerin büyük kısmını yok eder.
Budama mevsimi: İlkbahar, Sonbahar
Nasıl budanır
- Çiçeklenme bittikten sonra, ilkbahar sonu veya yaz sonunda, sadece çiçek açmış uçları ve uzamış sürgünleri yaprak çiftinin üstünden kesin.
- Yoğun, karmaşık ve birbirine geçmiş dalların içini açmak için birkaç eski ve kalın dalı tamamen tabanından kesin.
- Her yıl bitkinin toplam hacminin yaklaşık üçte birinden fazlasını almayın.
- Bitkiyi destek kafesi veya kemer üzerinde tutmak istiyorsanız, uzun sürgünleri yönlendirip bağlayın, sonra gerektiğinde kısaltın.
- Kesim sonrası bitkiye hafif bir gübre verin ve sıcaklığı 5 °C'nin altına düşmeyen bir yerde tutun.
Çoğaltma
Yarı odunsu çelikle çoğaltma (Jasminum polyanthum çelik) · İlkbahar, Yaz
- İlkbahar sonu veya yaz başında, bu yıl çıkmış, yarı odunsu ve yaprakları henüz tam sertleşmemiş sürgünlerden 8-10 cm uzunluğunda uçlar kesin.
- Alt yapraklarını koparın, en az iki düğüm ve iki yaprak çifti kalsın.
- Kesim yerini keskin bir bıçakla düğümün hemen altından temiz kesin ve alt ucu bir bitki hormonu tozuna batırın.
- Nemli perlit ile torfun karışımına veya eşit parçalı perlit-kum karışımına dikin, üç dört düğüm toprağın altında kalsın.
- Saksıyı yarı gölgeye koyun ve üzerini şeffaf poşetle kapatarak nemi koruyun; toprağı hafif nemli tutun.
- Yaklaşık 18-22 °C sıcaklıkta dört-altı hafta içinde kök oluşumu beklenir. Köklendiğini, hafifçe çekildiğinde direnç göstermesinden anlayabilirsiniz.
- Köklenen çeliği tek tek küçük saksıya alıp gübreli ve iyi drene olan toprakla kullanmaya başlayın.
Hava katmanı (ağaçlandırma) · İlkbahar, Yaz
- Sağlıklı, esnek ve bu yıl gelişmiş bir dalı seçin; dalın yaklaşık 30 cm'lik bir kısmında yaprakları sıyırın.
- Sıyırdığınız bölgede, dal çapının yarısı kadar derinlikte halka şeklinde bir kabuk soyma yapın ve kesitin üzerine köklenme hormonu sürün.
- Bu bölgeyi nemli sphagnum yosunu ile sarıp üzerini şeffaf plastik folyo ile bağlayarak kapatın.
- Yosunu nemli tutmak için birkaç haftada bir kontrol edin.
- Yaklaşık iki-üç ay sonra kökler yosunun içinden görünür; bu noktada dalı ana bitkiden kesip ayrı bir saksıya dikin.
Pembe Yasemin çeliklerinin köklenmesi için sıcaklık ve nem en önemli etkenlerdir. Toprağın aşırı ıslanmasından kaçının, çünkü çelikler kolayca çürür.
Hakkında Pembe Yasemin
Diğer adları: Pembe Yasemin, Çin Yasemini, Pembe Jasmin
- Bitki türü: tırmanıcı, çalı
- Yaşam süresi: çok yıllık
- Yayılış alanı: Güneybatı Çin ve Myanmar'ın dağlık bölgelerinde doğal olarak yetişir.
- Olgun boyu: 3-6 m
- Çiçeklenme zamanı: Geç kış ve ilkbahar
Evcil hayvanlar · İnsanlar
Evcil hayvanlar: Güvenli · İnsanlar: Güvenli. ASPCA'ya göre Jasminum polyanthum kedi, köpek ve insanlar için toksik olarak listelenmemiştir; yine de yenmesi mide rahatsızlığına yol açabilir.
Sık görülen sorunlar
- Kök çürümesi: Aşırı sulama ve kötü drenaj nedeniyle kökler çürür; yapraklar sararır ve düşer.
- Kırmızı örümcek: Kuru ve sıcak havada yaprakların altında ince ağlar ve sarı noktalar oluşur.
- Yaprak bitleri: Yeni sürgünler ve tomurcuklar üzerinde kümelenir, bitki özsuyunu emer.
- Çiçek tomurcuğu dökülmesi: Ani sıcaklık değişimleri veya kuru hava tomurcukların dökülmesine yol açar.
- Beyaz sinek: Yaprak altlarında küçük beyaz böcekler uçuşur ve yapraklar sararır.
Kullanım alanları
Süs bitkisi olarak saksıda, kapalı alanlarda ve bahçe duvarlarında tırmanıcı olarak yetiştirilir. Çiçekleri kokusu nedeniyle parfüm ve çay aromalandırmasında geleneksel olarak kullanılmıştır.
Yenebilir mi?
Çiçekler bazı geleneksel kullanımlarda çay ve tatlılara aroma olarak eklenir; yapraklar ve kökler yenmez.
Tarihçe ve efsaneler
Jasminum cinsi Doğu kültürlerinde uzun süre sevgi ve zarafet sembolü olmuştur. Çin'de bitki, bahar habercisi olarak sanat ve şiirlerde yer almıştır.
Biliyor muydun?
Çiçeklerinin kokusu o kadar güçlüdür ki, kapalı bir odada birkaç saksı bile tüm evi doldurabilir.
Sık sorulan sorular
Pembe Yasemin ne sıklıkla sulanmalı?
7 günde bir. Pembe Yasemin (Jasminum polyanthum) sürekli ıslak toprağı sevmez ama kurumasına da izin verilmemelidir. Yaz aylarında toprağın üst kısmı kuruduğunda sulayın, kış aylarında serin tutulduğunda sulamayı belirgin şekilde azaltın. Saksı altında su birikmemeli, fazla suyu boşaltın. Parmağınızı toprağa yaklaşık 2-3 cm sokun. Üst kısım kuruysa sulayın, hâlâ nemliyse bekleyin. Saksıyı da kaldırıp ağırlığına bakın: sulandığında çok daha ağır, kuruduğunda hafif gelir.
Pembe Yasemin ne kadar ışık ister?
Yarı güneş (Günde 3-6 saat doğrudan güneş ışığı, geri kalan saatlerde parlak dolaylı ışık). Pembe Yasemin parlak ışığı sever ve yeterli ışık almadan çiçek açmaz. Yaz sıcağında öğle güneşinden hafifçe gölgelemek yapraklarını yakmayı önler. Kışın mümkün olduğunca güneşli ve serin bir yerde tutun.
Pembe Yasemin hangi sıcaklığı sever?
10–21 °C. Pembe Yasemin (Jasminum polyanthum) bitki, ılıman ve serin koşullarda en iyi şekilde gelişir. Gündüz 15-21°C, gece 8-12°C aralığı çiçeklenme için idealdir. Kış aylarında serin ama donmayan bir ortam, bir sonraki yıl bol çiçek almasını sağlar.
Pembe Yasemin kediler ve köpekler için zehirli mi?
Kediler ve köpekler için güvenlidir. ASPCA'ya göre Jasminum polyanthum kedi, köpek ve insanlar için toksik olarak listelenmemiştir; yine de yenmesi mide rahatsızlığına yol açabilir.
Pembe Yasemin bitkisinin en yaygın sorunları nelerdir?
Kök çürümesi: Aşırı sulama ve kötü drenaj nedeniyle kökler çürür; yapraklar sararır ve düşer. Kırmızı örümcek: Kuru ve sıcak havada yaprakların altında ince ağlar ve sarı noktalar oluşur. Yaprak bitleri: Yeni sürgünler ve tomurcuklar üzerinde kümelenir, bitki özsuyunu emer. Çiçek tomurcuğu dökülmesi: Ani sıcaklık değişimleri veya kuru hava tomurcukların dökülmesine yol açar. Beyaz sinek: Yaprak altlarında küçük beyaz böcekler uçuşur ve yapraklar sararır.
Pembe Yasemin ne zaman saksı değiştirmeli?
Her 2-3 yılda bir, köklerin saksı deliğinden çıktığını gördüğünüzde. Jasminum polyanthum (Pembe Yasemin) çiçeklendikten hemen sonra, ilkbaharda yeniden saksılanmalıdır. Bu tırmanıcı, yoğun kök sistemi ve hızlı büyümesi nedeniyle düzenli ama ölçülü saksı değişimine ihtiyaç duyar.
Pembe Yasemin nasıl çoğaltılır?
Yarı odunsu çelikle çoğaltma (Jasminum polyanthum çelik), Hava katmanı (ağaçlandırma). İlkbahar sonu veya yaz başında, bu yıl çıkmış, yarı odunsu ve yaprakları henüz tam sertleşmemiş sürgünlerden 8-10 cm uzunluğunda uçlar kesin. Alt yapraklarını koparın, en az iki düğüm ve iki yaprak çifti kalsın. Kesim yerini keskin bir bıçakla düğümün hemen altından temiz kesin ve alt ucu bir bitki hormonu tozuna batırın. Nemli perlit ile torfun karışımına veya eşit parçalı perlit-kum karışımına dikin, üç dört düğüm toprağın altında kalsın. Saksıyı yarı gölgeye koyun ve üzerini şeffaf poşetle kapatarak nemi koruyun; toprağı hafif nemli tutun. Yaklaşık 18-22 °C sıcaklıkta dört-altı hafta içinde kök oluşumu beklenir. Köklendiğini, hafifçe çekildiğinde direnç göstermesinden anlayabilirsiniz. Köklenen çeliği tek tek küçük saksıya alıp gübreli ve iyi drene olan toprakla kullanmaya başlayın.
Bu rehber nasıl yazıldı
Verdiss her rehberi botanik kaynaklardan yapay zekâ ile yazar ve türü iNaturalist ile Plants of the World Online (Kew) üzerinden doğrular. Okurlar her rehberi uygulamada puanlayabilir.
Kaynaklar
Verdiss'daki bilgiler genel rehberlik amaçlıdır. Bir uygulamaya dayanarak hiçbir bitkiyi yeme ya da ilaç olarak kullanma: bir uzmana danış.