Dikenler Tacı bakımı nasıl yapılır
Sulama
Euphorbia milii (Dikenler Tacı), kuru ve sukulent benzeri bir bitkidir; kökleri fazla suyu sevmez. Toprak tamamen kuruduktan sonra sulayın. Kış aylarında sulamayı belirgin şekilde azaltın, bitki dinlenme halindeyken toprağın uzun süre nemli kalması kök çürümesine yol açar. Saksı altında su birikmediğinden emin olun.
Bugün suya ihtiyacı var mı?
Parmağınızı en az 2-3 cm toprağa sokun. Toprak kuruysa sulayın, hâlâ nemliyse bekleyin. Saksıyı kaldırıp hafiflemiş olup olmadığına bakmak da işe yarar: çok hafifse su zamanı gelmiştir.
Sulamadan önce toprağı kontrol etmek, takvime bağlı sulamaktan daha güvenlidir. Özellikle sıcak yaz aylarında bitkiler daha hızlı kuruyabilir, kış aylarında ise daha seyrek sulamak gerekir.
Aşırı sulama
Euphorbia milii, kuraklığa dayanıklı bir sukulenttir ve kökleri sürekli nemli toprakta hızla çürür. Dikenler arasında kalan bitki dokusu da fazla nemi uzun süre tutabildiği için aşırı sulama bu türde ciddi sorunlara yol açar.
Belirtiler: Yapraklar sararır, gövde yumuşar ve kararır, alt yapraklar dökülür, toprakta küf veya kötü koku oluşabilir.
Çözümler: Sulamayı hemen durdurun. Bitkiyi saksıdan çıkarıp çürümüş kökleri temiz bir makasla kesin, toprağı kuru ve iyi drenajlı bir karışımla değiştirin. Birkaç gün gölgede kurumasını bekleyip sonra çok az su verin.
Yetersiz sulama
Bu tür sukulent yapısı sayesinde kısa süreli kurak dönemlere dayanabilir, ancak uzun süre susuz bırakılırsa gövde ve yapraklar enerji kaybeder. Yaz sıcağında toprak hızla kuruduğu için bu risk daha yüksektir.
Belirtiler: Yapraklar buruşur ve solgunlaşır, gövde içe çökmüş görünür, yeni çiçek açımı durabilir.
Çözümler: Toprağı tamamen ıslatacak kadar su verin, ancak suyun hemen süzülüp gitmesini sağlayın. Birkaç gün içinde bitki toparlanmaya başlamalıdır. Kurumuş dokuları kesmeye gerek yoktur.
Güneş ışığı
Euphorbia milii, bol güneş seven bir bitkidir. Yeterli ışık aldığında daha sık çiçek açar ve gövdesi sağlam kalır. Pencere camı ardında kalan ışık yetersiz olabilir, bu yüzden mümkünse güneşli bir pencere kenarını tercih edin.
- İdeal: Tam güneş · Günde en az 4-6 saat doğrudan güneş ışığı
- Dayanır: Tam güneş, Bol, dolaylı ışık
- Odadaki en iyi yer: Pencerenin önü
- Yapay ışık: Doğal ışık yetersizse güçlü bir bitki LED lambası kullanabilirsiniz. Lambayı bitkinin 30-45 cm üzerine yerleştirin ve günde 12-14 saat açık tutun.
Yetersiz ışık
Bu tür ışık ihtiyacı yüksek bir sukulenttir. Yetersiz ışıkta gövde uzayıp incelir ve çiçek açımı neredeyse durur, çünkü bitki enerjisini çiçek üretimi yerine ışığa uzanmak için harcar.
Belirtiler: Gövde uzayıp incelir, yapraklar solar, çiçek açmaz, dikenler seyrekleşir.
Çözümler: Bitkiyi güneş alan bir pencereye taşıyın. Ani değişikliklerden kaçınmak için birkaç hafta boyunca ışığa kademeli olarak alıştırın.
Fazla güneş
Euphorbia milii genelde güneşe dayanıklıdır, ancak yaz öğle sıcağında cam arkasındaki yoğun ışık ve sıcaklık yaprakları ve gövdeyi zorlayabilir. Özellikle uzun süre kapalı bir camın arkasında kalan bitkiler yanabilir.
Belirtiler: Yapraklarda kuruyan, kahverengileşen veya beyazımsı lekeler oluşur, gövdenin güneşe bakan yüzü buruşabilir.
Çözümler: Öğle saatlerinde 1-2 saatlik yarı gölge sağlayın veya bitkiyi biraz geriye alın. Yanıkları kesin ve bitkiyi kademeli olarak güneşe alıştırın.
Sıcaklık
Dikenler Tacı (Euphorbia milii) sıcak ve güneşli iklimlerin bitkisidir. Gündüz 18 ila 27 °C arasında, geceleri ise 15 °C'nin üzerinde tutulduğunda en iyi büyür. Kışın 10 °C'nin altına düşmesi yaprak dökümüne ve dokularda kalıcı hasara yol açar. Evde kışın pencere kenarında, soğuk cam ve kapı aralığından uzakta tutun.
- İdeal: 15–27 °C
- Dayanır: 10–38 °C
- Dayanıklılık bölgeleri: 10-12
Gübreleme
Dikenler Tacı, bol güneşte ve yoksul topraklarda yaşayabilen bir bitkidir. Bu yüzden fazla gübre, kök yanmasına ve sağlıksız büyümeye neden olur. Gübreleme yalnızca aktif büyüme ve çiçeklenme döneminde yapılmalıdır. Kışın bitki dinlenme halindeyken hiç gübre vermeyin ve gübreyi her zaman sulamadan sonra, ıslak toprağa uygulayın.
- Yavaş salınımlı gübre: Yılda bir kez, ilkbaharda (Mart ayında) paket dozunun yarısı kadar kaktüs ve sukulent için hazırlanmış yavaş salınımlı granül gübre uygulanır. Çok sık uygulamak gerekmez.
- Yüksek fosforlu sıvı çiçek gübresi (örneğin 10-30-20), Dengeli 20-20-20 sıvı bitki gübresi (seyreltilmiş), Kaktüs ve sukulent gübresi, Yavaş salınımlı granül kaktüs gübresi
Toprak
Dikenler Tacı kuru ve hızlı drene olan topraklarda sağlıklı gelişir. Toprağın su tutması kök çürüklüğünün başlıca nedenidir. Saksıda her zaman drenaj deliği bulunmalıdır.
- Kaktüs ve sukulent karışımı: Hazır kaktüs toprağı, perlit veya pomza ile karıştırılmış; yaklaşık yarı yarıya toprak ve inorganik malzeme
- Kumlu bahçe toprağı karışımı: Bahçe toprağı, kaba kum ve az miktarda yaprak küfü karışımı; kil içeren ağır topraklardan kaçının
- pH 6–7.5
Saksı değişimi
Dikenler Tacı (Euphorbia milii) sütlü, zehirli bir öz suyu (lateks) içerir; bitkiyle çalışırken eldiven takın ve sütü göz, ağız ve yaraya değdirmeyin. Drenaj deliği olan bir saksı kullanın.
- Ne sıklıkla: Her 2-3 yılda bir, köklerin saksı deliğinden çıktığını gördüğünüzde
- Yeni saksı: Mevcut saksıdan yalnızca 2-3 cm daha geniş; Euphorbia milii köklerini sıkışık tutmayı sever ve fazla büyük saksıda su tutarak kök çürüklüğüne yol açabilir
- Saksı değişimi mevsimi: İlkbahar, Yaz
Saksı nasıl değiştirilir
- Bitkiyi eski saksıdan çıkarmak için saksıyı yan yatırıp kenarlarına hafifçe vurun; gövdeden çekmeyin, dikenler ve gövde dokusu zarar görebilir
- Kökleri nazikçe gevşetin, çürük, kahverengi veya yumuşak kökleri temiz bir makasla kesin
- Bitkiyi yeni saksının ortasına yerleştirin; kök topağının üst kısmı saksı kenarından yaklaşık 2 cm aşağıda kalsın
- Kalan boşluğa sukulent toprağı doldurun ve saksıyı hafifçe sarsarak toprağın köklerin arasına inmesini sağlayın
- Toprağın üstünü parmaklarınızla bastırarak sabitleyin, bitkiyi kendi ağırlığında dik tutun
- Dikimden hemen sonra az su verin; birkaç gün sonra tam sulamaya geçin
Budama
Budama sırasında bitkiyi yaralamamak ve özsuyu kontrol etmek için eldiven ve koruyucu gözlük kullanın. Kesim yapmadan önce bıçağı alkolle silin. Dalların yalnızca bir kısmını, genellikle üçte birden fazlasını bir seferde kesmeyin.
Budama mevsimi: İlkbahar, Yaz
Nasıl budanır
- Kuru, sararmış veya çürümüş dalları gövdeye yakın noktadan kesin.
- Uzamış ve dağınık dalları, bir tomurcuğun hemen üzerinden 45 derecelik açıyla kesin.
- Yaprakları olmayan çıplak ve odunlaşmış eski dalları, bitkiyi kısaltmak istediğinizde taban seviyesine yakın kesebilirsiniz.
- Kesim sonrası çıkan özsuyu kağıt havlu ile silin ve kesik yüzeyin kurumasını bekleyin.
- Budamadan sonra bitkiyi birkaç gün gölgede tutun ve sulamayı hafifçe azaltın.
Çoğaltma
Sap kurutulmuş uç çelikle üretim (Euphorbia milii) · İlkbahar, Yaz
- Sağlıklı, odunlaşmaya başlamış 8-12 cm uzunluğunda bir uç dal seçin; çiçeksiz olması idealdir.
- Çelik kesmek için keskin ve temiz bir bıçak kullanın. Bitki özsu salgıladığı için eldiven takın ve özsuyu göze veya cilde bulaştırmayın.
- Kesilen yüzeyden çıkan sütlü özsuyu yaklaşık bir saat boyunca kağıt havlu ile silin ya da çelik ucunu akan suda yıkayıp kurumaya bırakın.
- Alt yapraklarını temizleyin, ucu bir gece veya iki gün gölgede kurumaya bırakın. Bu adım çürümeyi azaltır.
- Kurumuş ucu nemli, iyi drene olan kaktüs veya sukulent karışımına yaklaşık 2-3 cm gömün.
- Saksıyı parlak ama doğrudan olmayan güneş alan, sıcaklığı 20-25 °C civarında olan bir yere koyun. Toprağı sadece kuruduğunda hafifçe nemlendirin.
- Yaklaşık 3-6 hafta içinde köklenme belirtisi olarak yeni sürgün görünce bitki yerleşmiş demektir.
Tohumdan üretim · İlkbahar
- Olgunlaşmış, kuruyup açılmış kapsüllerden tohumları toplayın; tohumlar genellikle çekirdekli ve sert kabuklu olur.
- Tohumları bir gece ılık suda bekletin.
- Kaktüs toprağına yüzeysel olarak ekin ve üzerini çok az toprakla örtün.
- Sıcaklığı 22-26 °C tutun ve toprağı hafif nemli bırakın. Çimlenme birkaç hafta sürebilir.
- Fidecikler birkaç gerçek yaprak çıkardığında dikkatle ayrı saksılara aktarın.
Gövde parçası ile çoğaltma · Yaz
- Eski ve çok uzamış bir gövde parçasını kesin; gövdeyi tek başına dikebilirsiniz ancak yaprak ve tomurcuk taşıyan düğüm noktası olmalıdır.
- Kesim yüzeyini kurutun ve birkaç gün bekletin.
- Hafif kumlu drene edilmiş toprağa dikin ve nem tutmayacak şekilde az sulayın.
Çelikleri ilkbahar veya yaz başında almak, köklenme oranını belirgin şekilde artırır. Kuruyan uç kesimi yeterince bekletmeden toprağa koymayın; aksi halde çürüme riski artar.
Hakkında Dikenler Tacı
Diğer adları: Taç dikeni, Kraliyet dikeni, Hristiyan dikeni
- Bitki türü: sukulent, çalı
- Yaşam süresi: perennial
- Yayılış alanı: Madagaskar'ın kuru bölgelerinde doğal olarak yetişir.
- Olgun boyu: 0,6-1,5 m
- Çiçeklenme zamanı: Yıl boyunca, özellikle ilkbahar ve yaz aylarında yoğun
Evcil hayvanlar · İnsanlar
Evcil hayvanlar: Zehirli · İnsanlar: Zehirli. Gövde ve yapraklarından çıkan süt benzeri öz cilt ve göz tahrişine, yutulduğunda ise mide-bağırsak rahatsızlığına yol açar. Kedi ve köpekler için zehirlidir.
Sık görülen sorunlar
- Aşırı sulama: Kök çürümesine ve yaprak dökülmesine yol açar. Toprağın tamamen kurumasını bekleyin.
- Yetersiz ışık: Çiçek açmaz ve gövde uzayıp incelir. Daha güneşli bir konum seçin.
- Kışın soğuk zarar: 10 °C altında yaprak ve sürgünlerde kararma görülür. Kışın sıcak tutun.
- Kırmızı örümcek: Kuru ve sıcak havada yaprak altlarında görülür. Su püskürterek veya uygun ilaçla mücadele edin.
- Mealybug (unlu böcek): Sürgün diplerinde beyaz pamuksu kümeler oluşturur. Alkollü pamukla temizleyin.
Kullanım alanları
Süs bitkisi olarak balkon, pencere kenarı ve sıcak iklim bahçelerinde yaygın olarak yetiştirilir. Tıbbi kullanımı yaygın değildir, ancak kültürel olarak Hristiyan sembolizmiyle ilişkilendirilir.
Yenebilir mi?
Not edible
Tarihçe ve efsaneler
Taç dikeni Avrupa'ya 19. yüzyılda getirilmiş ve sera bitkisi olarak yaygınlaşmıştır. Hristiyan geleneğinde İsa'nın çilesini simgelediğine inanılır.
Biliyor muydun?
Taç dikeni, bir Fransız dükü olan Christian Milius'un adını taşır ve dikenleri Hristiyan tasvirlerindeki İsa'nın taç dikenlerini çağrıştırdığı için bu ismi almıştır.
Sık sorulan sorular
Dikenler Tacı ne sıklıkla sulanmalı?
14 günde bir. Euphorbia milii (Dikenler Tacı), kuru ve sukulent benzeri bir bitkidir; kökleri fazla suyu sevmez. Toprak tamamen kuruduktan sonra sulayın. Kış aylarında sulamayı belirgin şekilde azaltın, bitki dinlenme halindeyken toprağın uzun süre nemli kalması kök çürümesine yol açar. Saksı altında su birikmediğinden emin olun. Parmağınızı en az 2-3 cm toprağa sokun. Toprak kuruysa sulayın, hâlâ nemliyse bekleyin. Saksıyı kaldırıp hafiflemiş olup olmadığına bakmak da işe yarar: çok hafifse su zamanı gelmiştir.
Dikenler Tacı ne kadar ışık ister?
Tam güneş (Günde en az 4-6 saat doğrudan güneş ışığı). Euphorbia milii, bol güneş seven bir bitkidir. Yeterli ışık aldığında daha sık çiçek açar ve gövdesi sağlam kalır. Pencere camı ardında kalan ışık yetersiz olabilir, bu yüzden mümkünse güneşli bir pencere kenarını tercih edin.
Dikenler Tacı hangi sıcaklığı sever?
15–27 °C. Dikenler Tacı (Euphorbia milii) sıcak ve güneşli iklimlerin bitkisidir. Gündüz 18 ila 27 °C arasında, geceleri ise 15 °C'nin üzerinde tutulduğunda en iyi büyür. Kışın 10 °C'nin altına düşmesi yaprak dökümüne ve dokularda kalıcı hasara yol açar. Evde kışın pencere kenarında, soğuk cam ve kapı aralığından uzakta tutun.
Dikenler Tacı kediler ve köpekler için zehirli mi?
Kediler ve köpekler için zehirlidir: erişemeyecekleri yerde tutun. Gövde ve yapraklarından çıkan süt benzeri öz cilt ve göz tahrişine, yutulduğunda ise mide-bağırsak rahatsızlığına yol açar. Kedi ve köpekler için zehirlidir.
Dikenler Tacı bitkisinin en yaygın sorunları nelerdir?
Aşırı sulama: Kök çürümesine ve yaprak dökülmesine yol açar. Toprağın tamamen kurumasını bekleyin. Yetersiz ışık: Çiçek açmaz ve gövde uzayıp incelir. Daha güneşli bir konum seçin. Kışın soğuk zarar: 10 °C altında yaprak ve sürgünlerde kararma görülür. Kışın sıcak tutun. Kırmızı örümcek: Kuru ve sıcak havada yaprak altlarında görülür. Su püskürterek veya uygun ilaçla mücadele edin. Mealybug (unlu böcek): Sürgün diplerinde beyaz pamuksu kümeler oluşturur. Alkollü pamukla temizleyin.
Dikenler Tacı ne zaman saksı değiştirmeli?
Her 2-3 yılda bir, köklerin saksı deliğinden çıktığını gördüğünüzde. Dikenler Tacı (Euphorbia milii) sütlü, zehirli bir öz suyu (lateks) içerir; bitkiyle çalışırken eldiven takın ve sütü göz, ağız ve yaraya değdirmeyin. Drenaj deliği olan bir saksı kullanın.
Dikenler Tacı nasıl çoğaltılır?
Sap kurutulmuş uç çelikle üretim (Euphorbia milii), Tohumdan üretim, Gövde parçası ile çoğaltma. Sağlıklı, odunlaşmaya başlamış 8-12 cm uzunluğunda bir uç dal seçin; çiçeksiz olması idealdir. Çelik kesmek için keskin ve temiz bir bıçak kullanın. Bitki özsu salgıladığı için eldiven takın ve özsuyu göze veya cilde bulaştırmayın. Kesilen yüzeyden çıkan sütlü özsuyu yaklaşık bir saat boyunca kağıt havlu ile silin ya da çelik ucunu akan suda yıkayıp kurumaya bırakın. Alt yapraklarını temizleyin, ucu bir gece veya iki gün gölgede kurumaya bırakın. Bu adım çürümeyi azaltır. Kurumuş ucu nemli, iyi drene olan kaktüs veya sukulent karışımına yaklaşık 2-3 cm gömün. Saksıyı parlak ama doğrudan olmayan güneş alan, sıcaklığı 20-25 °C civarında olan bir yere koyun. Toprağı sadece kuruduğunda hafifçe nemlendirin. Yaklaşık 3-6 hafta içinde köklenme belirtisi olarak yeni sürgün görünce bitki yerleşmiş demektir.
Bu rehber nasıl yazıldı
Verdiss her rehberi botanik kaynaklardan yapay zekâ ile yazar ve türü iNaturalist ile Plants of the World Online (Kew) üzerinden doğrular. Okurlar her rehberi uygulamada puanlayabilir.
Kaynaklar
Verdiss'daki bilgiler genel rehberlik amaçlıdır. Bir uygulamaya dayanarak hiçbir bitkiyi yeme ya da ilaç olarak kullanma: bir uzmana danış.