Calathea orbifolia bakımı nasıl yapılır
Sulama
Calathea orbifolia, yuvarlak yapraklı ve çizgili desenli bir Calathea türüdür. Kökleri sürekli nemli ama asla suda bekleyen bir toprak istemez. Üst toprak hafifçe kuruduğunda sulayın ve tabağa biriken fazla suyu mutlaka boşaltın. Musluk suyu kireç ve florür içerebildiği için mümkünse oda sıcaklığında damıtılmış ya da yağmur suyu kullanın.
Bugün suya ihtiyacı var mı?
Parmağınızı toprağa 2-3 cm sokun. Üst kısım kuruysa ama alt kısım hâlâ nemliyse bekleyin. Ayrıca saksıyı kaldırıp tartın: su verildikten sonra çok daha ağır, kuruduğunda belirgin şekilde hafif olur. Yaprakların kenarları hafifçe kıvrılmaya başladıysa susuzluk işareti olabilir.
Calathea orbifolia kireçli suya çok hassastır. Yaprak uçlarında kahverengi kuruma görürseniz sulama suyunu değiştirmeyi deneyin. Kış aylarında sulama aralığını uzatın ama toprağın tamamen kurumasına izin vermeyin.
Aşırı sulama
Calathea orbifolia'nın kök sistemi oksijene ihtiyaç duyar ve toprağın sürekli ıslak kalması kökleri hızla çürütür. Bu tür, fazla suya diğer bazı Calathea türlerinden daha hassas tepki verir.
Belirtiler: Alt yaprakların sararması, yaprakların yumuşayıp çökmesi, toprakta küf kokusu ve saksı kenarında sinek oluşumu görülebilir.
Çözümler: Sulamayı hemen durdurun. Saksıyı çıkarıp çürük kökleri temiz bir makasla kesin. Drenajı iyi, gözenekli bir toprağa yeniden dikin ve sulamayı yalnızca üst toprak kuruduğunda yapın.
Yetersiz sulama
Bu tür büyük, ince yapraklarıyla sürekli su buharlaştırır. Toprak uzun süre kuruduğunda kökler su alamaz ve yaprak hücreleri kısa sürede gerginliğini kaybeder.
Belirtiler: Yaprakların kenarlarında kıvrılma, soluk renk, yaprak uçlarında kuruma ve yaprakların aşağı sarkması görülür.
Çözümler: Saksıyı alttan sulama yöntemiyle 20-30 dakika suya bırakın. Ardından üstten hafifçe sulayın. Yapraklar birkaç saat içinde toparlanmaya başlamalıdır. Nemi artırmak için saksıyı nemli çakıl tepsisinin üzerine koyun.
Güneş ışığı
Calathea orbifolia doğal olarak tropik ormanların alt katında yetişir. Doğrudan güneş ışığı yapraklarının çizgili desenlerini solduran ve yaprak kenarlarında yanıklara yol açan bir şeydir. Parlak ama dolaylı ışık en uygun ortamdır. Yaprakları düzenli olarak çevirmek, saksının her tarafının eşit ışık almasını sağlar.
- İdeal: Bol, dolaylı ışık · Günde 6-8 saat dolaylı parlak ışık
- Dayanır: Yarı güneş, Gölge
- Odadaki en iyi yer: Pencereye yakın
- Yapay ışık: Pencere ışığı yetersiz kalırsa, tam spektrumlu bir LED bitki lambasını yaprakların 30-45 cm üzerine yerleştirin ve günde 10-12 saat açık tutun. Işığı gece kapatmak bitkinin dinlenmesine yardımcı olur.
Yetersiz ışık
Calathea orbifolia düşük ışıkta idare edebilse de, uzun süreli yetersiz ışık fotosentezi zayıflatır. Bu da bitkinin enerji üretimini ve yeni yaprak oluşumunu azaltır.
Belirtiler: Yeni yaprakların küçük çıkması, desenlerin soluklaşması, gövde ve saplarda uzama ve büyümenin durması görülür.
Çözümler: Bitkiyi pencereye daha yakın bir yere taşıyın, ancak doğrudan güneşten koruyun. Gerekirse bitki lambası kullanın ve aşırı sulamadan kaçının, çünkü düşük ışıkta toprak daha yavaş kurur.
Fazla güneş
Bu tür, ince ve yumuşak yapraklarıyla doğrudan güneşe karşı savunmasızdır. Güneş ışığı yaprak dokusunu hızla kurutur ve kalıcı lekeler bırakır.
Belirtiler: Yaprakların solgun, beyazımsı ya da kahverengi lekeli olması, kenarlarda kurumuş dokular ve yaprakların kıvrılarak sararması görülür.
Çözümler: Bitkiyi hemen doğrudan güneşten uzaklaştırın. Pencere perdesi ya da tül ile ışığı filtreleyin. Zarar görmüş yaprakları temiz bir makasla kesin ve bitkiyi kademeli olarak daha parlak ama dolaylı ışığa alıştırın.
Sıcaklık
Calathea orbifolia (yuvarlak yapraklı calathea) is a tropical understory plant from Bolivia and Brazil, so it prefers warm, steady indoor temperatures between 18 and 26 °C and dislikes sudden swings. Keep it away from drafts, heaters, air conditioners and cold window glass.
- İdeal: 18–26 °C
- Dayanır: 12–32 °C
- Dayanıklılık bölgeleri: 11-12
Gübreleme
Calathea orbifolia is sensitive to salts that build up in the soil, which can burn its roots and leaf tips. Feed it lightly and only while it is actively growing, and always water the soil before applying fertilizer.
- Yavaş salınımlı gübre: Once a year in early spring, use a light slow-release granular fertilizer at the label's lowest rate, or skip it if the potting mix is fresh.
- Dengeli sıvı bitki gübresi (örneğin 10-10-10 veya 3-1-2 oranlı), Yapraklı bitkiler için azot ağırlıklı sıvı gübre, Kuşkonmaz ve yeşil yapraklı bitkiler için organik sıvı gübre, Hafif yavaş salınımlı granül gübre
Toprak
Calathea orbifolia için toprağın hem nemi tutması hem de fazla suyu hızla bırakması gerekir. Ağır, sıkışmış toprak kök çürümesine yol açar. Hafif asidik, organik maddece zengin bir karışım en iyi sonucu verir.
- Nemli ama drene olan Calathea karışımı: 2 kısım yüksek kaliteli torf bazlı saksı toprağı, 1 kısım perlit veya pomza, 1 kısım kıtık kabuk veya kaba coco coir
- Yapraklı toprak karışımı: 1 kısım yapraklı toprak, 1 kısım torf, 1 kısım perlit; hafif bir miktar kum eklenebilir
- pH 5.5–6.5
Saksı değişimi
Calathea orbifolia kökleri nazik kullanır ve kökleri bozulmaya karşı hassastır. Her zaman bahar veya yaz başında, aktif büyüme döneminde yeniden saksıya alın.
- Ne sıklıkla: Her 1-2 yılda bir, genellikle kök sistemi kabı tamamen doldurduğunda
- Yeni saksı: Mevcut saksıdan yalnızca 2-5 cm daha geniş, drenaj deliği olan saksılar tercih edin
- Saksı değişimi mevsimi: İlkbahar, Yaz
Saksı nasıl değiştirilir
- Bitkiyi eski saksıdan dikkatlice çıkarın, kökleri zorlamayın
- Eski toprağın bir kısmını elle nazikçe gevşetin
- Çürük, kahverengi veya yumuşak kökleri steril bir makasla temizleyin
- Bitkiyi yeni saksının ortasına yerleştirin, kök topağının üstü saksı kenarından birkaç santim aşağıda kalsın
- Boşlukları taze karışımla doldurun ve hafifçe bastırın
- Bitkiyi ılık suyla yavaşça sulayın ve fazla suyun drenajdan akmasını bekleyin
Budama
Yuvarlak yapraklı kalatea için budama yoğun değildir; amaç yalnızca ölü, sararmış veya hasarlı yaprakları temizlemektir. Yeşil ve sağlıklı yaprakları kesmeyin, çünkü bu bitkinin fotosentez kapasitesini azaltır.
Budama mevsimi: İlkbahar, Yaz, Sonbahar
Nasıl budanır
- Sararmış, kahverengileşmiş veya kuruyan yaprakları yaprak sapının tabanına yakın bir yerden makasla kesin.
- Kuruyan yaprak uçlarını kesmek yerine, sorun tüm yaprakta ise yaprağı tamamen sapından çıkarın; bu yaprağın görünümünü daha düzgün yapar.
- Çiçek sapları solduğunda, toprak seviyesinden kesin.
- Her kesimden sonra makası temizleyin ve bitkiyi tam güneşe değil, dolaylı ışığa geri koyun.
Çoğaltma
Kök yumrularının bölünmesi (ayırma) · İlkbahar
- İlkbaharda bitkiyi saksısından dikkatlice çıkarın ve kökleri nazikçe sallayarak toprağı gevşetin.
- Yumrulu rizomların ve her birinde en az iki sağlıklı yaprak ile kök bulunan kümeleri elinizle ya da temiz, keskin bir bıçakla ayırın.
- Her parçayı nemli, iyi drene olan yaprak küflü toprak karışımına, köklerin üst kısmı toprak seviyesinde kalacak şekilde dikin.
- Yeni parçaları dolaylı ışık alan, sıcak ve nemli bir yere koyun ve ilk iki hafta toprağı hafifçe nemli tutun.
Tohumdan üretim · İlkbahar
- Tohum üretimi evde nadirdir çünkü Calathea orbifolia tohumları kısa sürede canlılığını kaybeder; bu yüzden taze tohum bulmak önemlidir.
- Tohumları ılık suda birkaç saat bekletin, ardından nemli torf karışımına yüzeysel olarak ekin.
- Kapalı bir kap veya naylonla nemi koruyun ve ortam sıcaklığını yaklaşık 24 °C civarında tutun.
- Çimlenme yavaş olabilir; fidelere gerçek yapraklar çıkana kadar sabırlı olun ve doğrudan güneşten koruyun.
Yuvarlak yapraklı kalatea bölünmeye yavaş tepki verir; her parçada yeterli yaprak ve kök bulunmasına dikkat edin ve bölmeyi sıcak mevsimde yapmaktan kaçının.
Hakkında Calathea orbifolia
Diğer adları: Gümüş yapraklı kalatea, Yuvarlak yapraklı kalatea
- Bitki türü: otsu bitki, yapraklı süs bitkisi
- Yaşam süresi: çok yıllık (perennial)
- Yayılış alanı: Bolivya ve Brezilya'nın nemli tropikal ormanlarında doğal olarak yetişir.
- Olgun boyu: 40-60 cm
- Çiçeklenme zamanı: Ev ortamında belirgin çiçek açmaz.
Evcil hayvanlar · İnsanlar
Evcil hayvanlar: Güvenli · İnsanlar: Güvenli. ASPCA'ya göre Calathea cinsi evcil hayvanlar için zehirli değildir. Yine de bitki yemek midevi rahatsızlığa yol açabilir, bu nedenle kedi ve köpeklerin çiğnemesine karşı dikkatli olun.
Sık görülen sorunlar
- Kahverengi yaprak uçları: Genellikle düşük nem ya da sulamada düzensizlik nedeniyle oluşur. Nemi artırın ve sulamayı dengeleyin.
- Yaprakların solması: Doğrudan güneş ışığına maruz kalmaktan kaynaklanır. Bitkiyi dolaylı ışığa taşıyın.
- Kök çürümesi: Aşırı sulama ve kötü drenaj nedeniyle gelişir. Toprağın iyi kurumasını bekleyin ve drenajı iyileştirin.
- Kırmızı örümcek: Kuru havada yaprak altlarında görülür. Yaprakları düzenli olarak nemlendirin ve bitki sabununla temizleyin.
- Yaprak lekeleri: Çok ıslak yapraklarda ve düşük havalandırmada mantar kaynaklı lekeler oluşabilir. Yaprakları aşırı ıslatmayın ve havalandırmayı artırın.
Kullanım alanları
Ağırlıklı olarak iç mekân süs bitkisi olarak yetiştirilir. Yapraklarının desenli görünümü ve ofis ya da salon düzenlemelerindeki uyumu nedeniyle tercih edilir. Geleneksel tıbbi ya da endüstriyel kullanımı bilinmemektedir.
Yenebilir mi?
Yenilebilir değildir.
Tarihçe ve efsaneler
Calathea cinsi, 19. yüzyılda Avrupa'ya getirildiğinde seralarda büyük ilgi gördü ve koleksiyoncular arasında popüler oldu. Calathea orbifolia'nın özel bir efsanesi ya da kültürel hikayesi bilinmemektedir, ancak yaprakları, bitki sevenlerin ilgisini çeken dikkat çekici bir figürdür.
Biliyor muydun?
Yaprakları gece aşağı doğru kıvrılıp gündüz tekrar açılır. Bu hareket nyctinasti olarak bilinir ve ışığa ve nem düzeyine bağlıdır.
Sık sorulan sorular
Calathea orbifolia ne sıklıkla sulanmalı?
7 günde bir. Calathea orbifolia, yuvarlak yapraklı ve çizgili desenli bir Calathea türüdür. Kökleri sürekli nemli ama asla suda bekleyen bir toprak istemez. Üst toprak hafifçe kuruduğunda sulayın ve tabağa biriken fazla suyu mutlaka boşaltın. Musluk suyu kireç ve florür içerebildiği için mümkünse oda sıcaklığında damıtılmış ya da yağmur suyu kullanın. Parmağınızı toprağa 2-3 cm sokun. Üst kısım kuruysa ama alt kısım hâlâ nemliyse bekleyin. Ayrıca saksıyı kaldırıp tartın: su verildikten sonra çok daha ağır, kuruduğunda belirgin şekilde hafif olur. Yaprakların kenarları hafifçe kıvrılmaya başladıysa susuzluk işareti olabilir.
Calathea orbifolia ne kadar ışık ister?
Bol, dolaylı ışık (Günde 6-8 saat dolaylı parlak ışık). Calathea orbifolia doğal olarak tropik ormanların alt katında yetişir. Doğrudan güneş ışığı yapraklarının çizgili desenlerini solduran ve yaprak kenarlarında yanıklara yol açan bir şeydir. Parlak ama dolaylı ışık en uygun ortamdır. Yaprakları düzenli olarak çevirmek, saksının her tarafının eşit ışık almasını sağlar.
Calathea orbifolia hangi sıcaklığı sever?
18–26 °C. Calathea orbifolia (yuvarlak yapraklı calathea) is a tropical understory plant from Bolivia and Brazil, so it prefers warm, steady indoor temperatures between 18 and 26 °C and dislikes sudden swings. Keep it away from drafts, heaters, air conditioners and cold window glass.
Calathea orbifolia kediler ve köpekler için zehirli mi?
Kediler ve köpekler için güvenlidir. ASPCA'ya göre Calathea cinsi evcil hayvanlar için zehirli değildir. Yine de bitki yemek midevi rahatsızlığa yol açabilir, bu nedenle kedi ve köpeklerin çiğnemesine karşı dikkatli olun.
Calathea orbifolia bitkisinin en yaygın sorunları nelerdir?
Kahverengi yaprak uçları: Genellikle düşük nem ya da sulamada düzensizlik nedeniyle oluşur. Nemi artırın ve sulamayı dengeleyin. Yaprakların solması: Doğrudan güneş ışığına maruz kalmaktan kaynaklanır. Bitkiyi dolaylı ışığa taşıyın. Kök çürümesi: Aşırı sulama ve kötü drenaj nedeniyle gelişir. Toprağın iyi kurumasını bekleyin ve drenajı iyileştirin. Kırmızı örümcek: Kuru havada yaprak altlarında görülür. Yaprakları düzenli olarak nemlendirin ve bitki sabununla temizleyin. Yaprak lekeleri: Çok ıslak yapraklarda ve düşük havalandırmada mantar kaynaklı lekeler oluşabilir. Yaprakları aşırı ıslatmayın ve havalandırmayı artırın.
Calathea orbifolia ne zaman saksı değiştirmeli?
Her 1-2 yılda bir, genellikle kök sistemi kabı tamamen doldurduğunda. Calathea orbifolia kökleri nazik kullanır ve kökleri bozulmaya karşı hassastır. Her zaman bahar veya yaz başında, aktif büyüme döneminde yeniden saksıya alın.
Calathea orbifolia nasıl çoğaltılır?
Kök yumrularının bölünmesi (ayırma), Tohumdan üretim. İlkbaharda bitkiyi saksısından dikkatlice çıkarın ve kökleri nazikçe sallayarak toprağı gevşetin. Yumrulu rizomların ve her birinde en az iki sağlıklı yaprak ile kök bulunan kümeleri elinizle ya da temiz, keskin bir bıçakla ayırın. Her parçayı nemli, iyi drene olan yaprak küflü toprak karışımına, köklerin üst kısmı toprak seviyesinde kalacak şekilde dikin. Yeni parçaları dolaylı ışık alan, sıcak ve nemli bir yere koyun ve ilk iki hafta toprağı hafifçe nemli tutun.
Bu rehber nasıl yazıldı
Verdiss her rehberi botanik kaynaklardan yapay zekâ ile yazar ve türü iNaturalist ile Plants of the World Online (Kew) üzerinden doğrular. Okurlar her rehberi uygulamada puanlayabilir.
Kaynaklar
Verdiss'daki bilgiler genel rehberlik amaçlıdır. Bir uygulamaya dayanarak hiçbir bitkiyi yeme ya da ilaç olarak kullanma: bir uzmana danış.