Κορίανδρον το ήμερον (Coriandrum sativum): οδηγός φροντίδας

Πώς να φροντίσετε Κορίανδρον το ήμερον

Πότισμα

Ο κόλιανδρος (Coriandrum sativum) θέλει σταθερή υγρασία στο χώμα, χωρίς όμως να μουσκεύει. Το ριζικό του σύστημα είναι βαθύ και ευαίσθητο, γι' αυτό τα φύλλα μαραίνονται γρήγορα όταν το χώμα στεγνώνει εντελώς, ενώ τα νερά που μένουν στη ρίζα προκαλούν σήψη. Ποτίζετε όταν η επιφάνεια του χώματος είναι στεγνή, και ελέγχετε συχνά ώστε το χώμα να μένει ελαφρώς υγρό.

Χρειάζεται πότισμα σήμερα;

Βάλτε το δάχτυλο περίπου 2 εκατοστά μέσα στο χώμα. Αν είναι στεγνό, είναι ώρα για νερό. Αν είναι ακόμα δροσερό και ελαφρώς υγρό, περιμένετε μία ή δύο μέρες. Εναλλακτικά, σηκώστε το γλαστράκι: όταν είναι ελαφρύ, το χώμα έχει στεγνώσει.

Ο κόλιανδρος δεν αντέχει τη ζέστη και το στέγνωμα. Όταν η θερμοκρασία ανεβαίνει πάνω από 25 °C, ποτίζετε συχνότερα, γιατί το φυτό γρήγορα ανθίζει και γίνεται πικρό.

Υπερβολικό πότισμα

Ο κόλιανδρος έχει λεπτές ρίζες που δεν αντέχουν να μένουν μέσα σε νερό. Το υπερβολικό πότισμα στερεί το οξυγόνο από το χώμα και ευνοεί τη σήψη του λαιμού και της ρίζας, κάτι που σκοτώνει γρήγορα το φυτό.

Συμπτώματα: Κίτρινα φύλλα που μαλακώνουν, μαυρισμένη βάση του μίσχου, μυρωδιά ξινίλας από το χώμα, και μύκητες ή μικρά κουνούπια στην επιφάνεια.

Λύσεις: Αφήστε το χώμα να στεγνώσει μερικά εκατοστά πριν ξαναποτίσετε. Αφαιρέστε τα σάπια μέρη και βεβαιωθείτε ότι το γλαστράκι έχει τρύπες αποστράγγισης. Αν το φυτό είναι σε πιατάκι, αδειάζετε πάντα το νερό που μένει.

Ανεπαρκές πότισμα

Τα φύλλα του κολίανδρου είναι λεπτά και έχουν μεγάλη επιφάνεια εξάτμισης, οπότε χάνουν νερό γρήγορα. Όταν το χώμα στεγνώνει, το φυτό σταματά να μεγαλώνει και πρόωρα ανθίζει.

Συμπτώματα: Μαραμένα και μαλακά φύλλα που ξεραίνονται από τις άκρες, φύλλα που γίνονται ωχρά ή καφετιά, και το φυτό σταματά να βγάζει νέα φύλλα.

Λύσεις: Ποτίστε αργά και βαθιά μέχρι να βγει νερό από τον πάτο. Αν το χώμα έχει γίνει σκληρό και δεν απορροφά νερό, βυθίστε το γλαστράκι σε νερό για 15 λεπτά. Κόψτε τα ξερά φύλλα για να ενθαρρύνετε νέα ανάπτυξη.

Φως

Ο κόλιανδρος θέλει πολύ φως για να βγάλει δυνατά, αρωματικά φύλλα. Στον ήλιο αναπτύσσεται πιο συμπαγές, αλλά στη ζέστη του καλοκαιριού χρειάζεται μερική σκιά, αλλιώς ανθίζει νωρίς και τα φύλλα του γίνονται πικρά.

Ιδανικά: Πλήρης ήλιος · 6 με 8 ώρες άμεσου ηλιακού φωτός την ημέρα, με ελαφριά σκιά το μεσημέρι το καλοκαίρι
Αντέχει: Πλήρης ήλιος, Ημισκιά
Η καλύτερη θέση στο δωμάτιο: Στο παράθυρο
Τεχνητός φωτισμός: Σε εσωτερικό χώρο χωρίς αρκετό φως, χρησιμοποιήστε φυτικό λαμπτήρα LED τοποθετημένο περίπου 15 με 30 εκατοστά πάνω από τα φύλλα, για 12 με 14 ώρες την ημέρα.

Πολύ λίγο φως

Ο κόλιανδρος χρειάζεται έντονο φως για να σχηματίσει πυκνά φύλλα. Σε σκιερό σημείο τα μίσχους του επιμηκύνονται, γίνονται αδύναμα και το φυτό δίνει λίγα φύλλα με ασθενές άρωμα.

Συμπτώματα: Ψηλά, λεπτά και λυγισμένα μίσχους, φύλλα αραιά και ωχρά, και ανάπτυξη που γέρνει προς το φως.

Λύσεις: Μετακινήστε το φυτό σε πιο φωτεινή θέση, κοντά σε νότιο ή ανατολικό παράθυρο. Γυρίζετε το γλαστράκι κάθε εβδομάδα για ομοιόμορφη ανάπτυξη. Αν το φως είναι ακόμα λίγο, προσθέστε φυτικό λαμπτήρα.

Πολύς ήλιος

Ο κόλιανδρος είναι ευαίσθητος στον έντονο καλοκαιρινό ήλιο και στη ζέστη, ιδιαίτερα όταν το χώμα είναι στεγνό. Η υπερβολική ακτινοβολία οδηγεί σε στρες και πρόωρο άνθισμα.

Συμπτώματα: Καμένα ή ασπρισμένα φύλλα, φύλλα που μαραίνονται στη διάρκεια της ημέρας, πρόωρη ανάπτυξη ανθοφόρου μίσχου και πικρή γεύση.

Λύσεις: Μεταφέρετε το φυτό σε σημείο με μερική σκιά τις ώρες του μεσημεριού, ιδιαίτερα όταν ο καιρός είναι πάνω από 25 °C. Ποτίζετε συχνότερα τις ζεστές μέρες και κόβετε τα ανθοφόρα στελέχη για να συνεχίσει η παραγωγή φύλλων.

Θερμοκρασία

Ο κόλιανδρος (Coriandrum sativum) είναι δροσερό φυτό εποχής. Προτιμά ήπιο καιρό, γύρω στους 15 έως 22 °C. Αντέχει ελαφρύ παγετό όταν είναι νεαρό, αλλά η ζέστη το κάνει να ανθίζει και να σπέρνει πολύ γρήγορα.

Ιδανικά: 15–22 °C
Αντέχει: -5–32 °C
Ζώνες ανθεκτικότητας: 7-11

Λίπανση

Ο κόλιανδρος είναι φυτό με γρήγορο κύκλο ζωής και χρειάζεται κυρίως άζωτο για τα φύλλα. Υπερβολικό λίπασμα όμως το κάνει πιο ευαίσθητο στη ζέστη και στο ανθικό στάδιο. Λιγότερο λίπασμα με συχνά ποτίσματα είναι συνήθως καλύτερο.

Λίπασμα βραδείας αποδέσμευσης: δεν απαιτείται· αρκεί ώριμο κομπόστ αναμεμειγμένο στο χώμα πριν από τη σπορά
ώριμο κομπόστ, υγρό λίπασμα με περισσότερο άζωτο, π.χ. 20-10-10, αραιωμένο ψαρόλαδο ή ψαρόνερο, φυσικό λίπασμα από βερμικομπόστ

Χώμα

Το κόλιαντρο χρειάζεται ελαφρά όξινο έως ουδέτερο χώμα, με καλή αποστράγγιση. Το νερό που μένει στις ρίζες προκαλεί σήψη, ενώ το πολύ βαρύ χώμα εμποδίζει τη ρίζα να βαθύνει. Ένα χώμα που κρατά υγρασία αλλά δεν λασπώνει είναι το ιδανικό.

Ελαφρύ πηλώδες χώμα (λοαμ): Περίπου 40% άμμος, 40% λάσπη και 20% οργανική ουσία, όπως ώριμο κομπόστ
Αμμώδες χώμα με κομπόστ: Περίπου 60% κοινό κήπου χώμα, 25% αμμός ή περλίτης και 15% κομπόστ
Μείγμα για λαχανικά σε γλάστρα: Εμπορικό χώμα για λαχανικά ή μείγμα τύρφης με 20-30% περλίτη ή πέτρας περλίτη, χωρίς πρόσθετα λιπάσματα αργής αποδέσμευσης
pH 6.2–6.8

Μεταφύτευση

Το κόλιαντρο μισεί να του ταράζουν τη ρίζα. Γι' αυτό προτιμάτε σπορά απευθείας στο μόνιμο μέρος ή σε μικρή γλάστρα από την αρχή. Αν χρειαστεί μεταφύτευση, κάντε την όταν τα φυτά έχουν 4-5 αληθινά φύλλα και είναι μικρά.

Κάθε πότε: Κάθε χρόνο, επειδή το κιλάρι έχει ταχύ κύκλο ζωής και δεν μένει πολύ σε μία γλάστρα. Μετακινείστε το μόνο όταν χρειάζεται, γιατί η ρίζα του (πασσάλος) δεν αντέχει την μεταφύτευση.
Νέα γλάστρα: Βαθιά γλάστρα τουλάχιστον 25-30 εκ. και βάθους 20-25 εκ., για να χωρέσει την πασσαλώδη ρίζα. Για πολλά φυτά, χρησιμοποιήστε ένα μακρύ κιβώτιο με απόσταση 15-20 εκ. ανάμεσα στα φυτά.
Πότε μεταφυτεύεται: Άνοιξη, Φθινόπωρο

Πώς να μεταφυτέψεις

Γεμίστε τη νέα γλάστρα με το μείγμα χώματος μέχρι το ύψος όπου θα βρίσκεται η βάση του φυτού
Γυρίστε τη παλιά γλάστρα ανάποδα ή σηκώστε το φυτό με προσοχή, κρατώντας το χώμα γύρω από τη ρίζα ανέπαφο
Τοποθετήστε το φυτό στο κέντρο της νέας γλάστρας στο ίδιο βάθος που ήταν πριν
Γεμίστε τα κενά με χώμα, πιέζοντας ελαφρά γύρω από τη βάση του φυτού
Ποτίστε καλά μέχρι να βγει νερό από την τρύπα αποστράγγισης
Τοποθετήστε τη γλάστρα σε μέρος με έμμεσο φως για μία εβδομάδα, πριν την επαναφέρετε σε πλήρη ηλιοφάνεια

Κλάδεμα

Αφαιρέστε τα ανθικά στελέχη μόλις εμφανιστούν, πριν ανοίξουν τα άνθη. Κόβετε πάντα με καθαρό, αιχμηρό εργαλείο, ώστε να μην μεταφέρονται ασθένειες.

Πότε κλαδεύεται: Άνοιξη, Καλοκαίρι

Πώς να κλαδέψεις

Ελέγχετε το φυτό κάθε 2 έως 3 ημέρες από την άνοιξη και μετά, ψάχνοντας για λεπτά, μακριά στελέχη που βγαίνουν από το κέντρο της ρόζας.
Κόψτε τα στελέχη με καθαρό ψαλίδι ακριβώς πάνω από το επίπεδο του εδάφους ή από το εξωτερικό φύλλο της ρόζας.
Αφαιρέστε τα μισά το πολύ φύλλα κάθε φορά, ώστε το φυτό να μπορεί να συνεχίσει να φωτοσυνθέτει.
Αφήστε μερικά φυτά να ανθίσουν και να παράγουν σπόρους, αν θέλετε να συνεχίσετε τη σπορά στην επόμενη σεζόν.

Πολλαπλασιασμός

Άμεση σπορά στο έδαφος (Direct sowing) · Άνοιξη, Φθινόπωρο

Επιλέξτε ηλιόλουστο σημείο με καλά στραγγιζόμενο χώμα, καθώς το κόλιανδρο (Coriandrum sativum) δεν αντέχει τα νερά που μένουν.
Σπείρτε τους σπόρους (τους καρπούς του φυτού) σε γραμμές βάθους περίπου 1 εκ. και αποστάσεις 15 εκ. μεταξύ τους.
Καλύψτε ελαφρά με χώμα και ποτίστε απαλά ώστε να μην μετακινηθούν οι σπόροι.
Κρατήστε το χώμα ελαφρά υγρό μέχρι να βγουν τα φύλλα, συνήθως σε 7 έως 14 ημέρες, σε θερμοκρασία περίπου 15 έως 20 °C.
Αραιώστε τα νεαρά φυτά ώστε να απέχουν περίπου 10 έως 15 εκ., κρατώντας τα πιο δυνατά.

Σπορά σε γλάστρα (Container sowing) · Άνοιξη, Φθινόπωρο

Χρησιμοποιήστε βαθιά γλάστρα, τουλάχιστον 25 εκ., γιατί το κόλιανδρο έχει μακριά ρίζα πασσάλου.
Γεμίστε τη με ελαφρύ χώμα για λαχανικά με καλή αποστράγγιση.
Σπείρτε τους σπόρους ελαφρά στην επιφάνεια και καλύψτε με λεπτό στρώμα χώματος.
Τοποθετήστε τη γλάστρα σε σημείο με τουλάχιστον 6 ώρες ήλιου την ημέρα.

Διαίρεση σπόρων για ταχύτερη βλάστηση (Seed soaking) · Άνοιξη

Τοποθετήστε τους σπόρους σε νερό για 12 έως 24 ώρες πριν τη σπορά.
Θρυμματίστε ελαφρά τους καρπούς με το χέρι ή με γουδί ώστε να ανοίξουν και να απελευθερωθούν τα σπέρματα.
Σπείρτε αμέσως μετά, όπως περιγράφεται στην άμεση σπορά.

Σπείρετε κάθε 3 έως 4 εβδομάδες για συνεχή προμήθεια φύλλων. Το κόλιανδρο ανθίζει γρήγορα όταν ο καιρός ζεσταθεί, οπότε οι μεταγενέστερες σπορές συχνά δίνουν καλύτερα φύλλα.

Σχετικά Κορίανδρον το ήμερον

Γνωστό και ως: Κόλιανδρος, Κοριάνδρος, Κόλιανδρο, Chinese parsley

Τύπος φυτού: ποώδες, αρωματικό φυτό, ετήσιο
Διάρκεια ζωής: ετήσιο
Εξάπλωση: Ιθαγενές της Μεσογείου, της Νότιας Ευρώπης και της Δυτικής Ασίας, από τη Μικρά Ασία έως το Ιράν.
Ύψος ενήλικου φυτού: 30-60 cm
Εποχή ανθοφορίας: Ιούνιος έως Αύγουστος

Κατοικίδια · Άνθρωποι

Κατοικίδια: Ασφαλές · Άνθρωποι: Ασφαλές. Το φυτό δεν θεωρείται τοξικό για σκύλους, γάτες ή παιδιά σύμφωνα με τα στοιχεία της ASPCA. Τα αιθέρια έλαια στους καρπούς μπορεί να προκαλέσουν ήπια γαστρική δυσφορία σε μεγάλες ποσότητες.

Συνηθισμένα προβλήματα

Ανθοβολία (πρόωρο άνθος): Ο ζέστη και η μεγάλη μέρα οδηγούν το φυτό στην ανθοφορία πριν παράγει αρκετά φύλλα.
Μανιτάρια στο λαιμό: Υγρό χώμα και κακός αερισμός ευνοούν μύκητες που σαπίζουν τη βάση του στελέχους.
Αφίδες: Οι αφίδες συχνά συγκεντρώνονται στις νέες κορυφές και στα άνθη.
Σκουριά: Καφέ πυρηνικές κηλίδες στα φύλλα, συχνά σε υγρές συνθήκες.

Χρήσεις

Τα φύλλα χρησιμοποιούνται φρέσκα σε σαλάτες, σάλτσες και ασιατική μαγειρική, ενώ οι ξηροί καρποί είναι βασικό μπαχαρικό στην ευρωπαϊκή και ινδική κουζίνα, σε λικέρ, αλλαντικά και αρτοσκευάσματα. Χρησιμοποιείται επίσης σε παραδοσιακή φαρμακοποιία ως στομαχικό και καρμινατικό.

Τρώγεται;

Φύλλα και καρποί είναι βρώσιμα. Τα φύλλα τρώγονται φρέσκα και ο καρπός ψήνεται ελαφρά ή αλέθεται για να απελευθερώσει το άρωμά του.

Ιστορία και θρύλοι

Ο κόλιανδρος αναφέρεται σε αιγυπτιακά και ινδικά κείμενα, και καρποί του βρέθηκαν σε τάφους της Αιγύπτου. Στην αρχαία Ελλάδα το φυτό σχετιζόταν με τον Δία και τον Ηρακλή, ενώ ο Ιπποκράτης το συνέστησε ως φάρμακο.

Το ήξερες;

Οι φρέσκες φυλλαρίδες και οι σπόροι έχουν εντελώς διαφορετική γεύση, γιατί τα φύλλα περιέχουν κυρίως αλδεϋδες, ενώ οι καρποί περιέχουν λιναλοόλη.

Συχνές ερωτήσεις

Κάθε πότε ποτίζω Κορίανδρον το ήμερον;

κάθε 3 ημέρες. Ο κόλιανδρος (Coriandrum sativum) θέλει σταθερή υγρασία στο χώμα, χωρίς όμως να μουσκεύει. Το ριζικό του σύστημα είναι βαθύ και ευαίσθητο, γι' αυτό τα φύλλα μαραίνονται γρήγορα όταν το χώμα στεγνώνει εντελώς, ενώ τα νερά που μένουν στη ρίζα προκαλούν σήψη. Ποτίζετε όταν η επιφάνεια του χώματος είναι στεγνή, και ελέγχετε συχνά ώστε το χώμα να μένει ελαφρώς υγρό. Βάλτε το δάχτυλο περίπου 2 εκατοστά μέσα στο χώμα. Αν είναι στεγνό, είναι ώρα για νερό. Αν είναι ακόμα δροσερό και ελαφρώς υγρό, περιμένετε μία ή δύο μέρες. Εναλλακτικά, σηκώστε το γλαστράκι: όταν είναι ελαφρύ, το χώμα έχει στεγνώσει.

Πόσο φως χρειάζεται Κορίανδρον το ήμερον;

Πλήρης ήλιος (6 με 8 ώρες άμεσου ηλιακού φωτός την ημέρα, με ελαφριά σκιά το μεσημέρι το καλοκαίρι). Ο κόλιανδρος θέλει πολύ φως για να βγάλει δυνατά, αρωματικά φύλλα. Στον ήλιο αναπτύσσεται πιο συμπαγές, αλλά στη ζέστη του καλοκαιριού χρειάζεται μερική σκιά, αλλιώς ανθίζει νωρίς και τα φύλλα του γίνονται πικρά.

Ποια θερμοκρασία προτιμά Κορίανδρον το ήμερον;

15–22 °C. Ο κόλιανδρος (Coriandrum sativum) είναι δροσερό φυτό εποχής. Προτιμά ήπιο καιρό, γύρω στους 15 έως 22 °C. Αντέχει ελαφρύ παγετό όταν είναι νεαρό, αλλά η ζέστη το κάνει να ανθίζει και να σπέρνει πολύ γρήγορα.

Είναι Κορίανδρον το ήμερον τοξικό για γάτες και σκύλους;

Είναι ασφαλές για γάτες και σκύλους. Το φυτό δεν θεωρείται τοξικό για σκύλους, γάτες ή παιδιά σύμφωνα με τα στοιχεία της ASPCA. Τα αιθέρια έλαια στους καρπούς μπορεί να προκαλέσουν ήπια γαστρική δυσφορία σε μεγάλες ποσότητες.

Ποια είναι τα πιο συχνά προβλήματα του φυτού Κορίανδρον το ήμερον;

Ανθοβολία (πρόωρο άνθος): Ο ζέστη και η μεγάλη μέρα οδηγούν το φυτό στην ανθοφορία πριν παράγει αρκετά φύλλα. Μανιτάρια στο λαιμό: Υγρό χώμα και κακός αερισμός ευνοούν μύκητες που σαπίζουν τη βάση του στελέχους. Αφίδες: Οι αφίδες συχνά συγκεντρώνονται στις νέες κορυφές και στα άνθη. Σκουριά: Καφέ πυρηνικές κηλίδες στα φύλλα, συχνά σε υγρές συνθήκες.

Πότε μεταφυτεύω Κορίανδρον το ήμερον;

Κάθε χρόνο, επειδή το κιλάρι έχει ταχύ κύκλο ζωής και δεν μένει πολύ σε μία γλάστρα. Μετακινείστε το μόνο όταν χρειάζεται, γιατί η ρίζα του (πασσάλος) δεν αντέχει την μεταφύτευση.. Το κόλιαντρο μισεί να του ταράζουν τη ρίζα. Γι' αυτό προτιμάτε σπορά απευθείας στο μόνιμο μέρος ή σε μικρή γλάστρα από την αρχή. Αν χρειαστεί μεταφύτευση, κάντε την όταν τα φυτά έχουν 4-5 αληθινά φύλλα και είναι μικρά.

Πώς πολλαπλασιάζω Κορίανδρον το ήμερον;

Άμεση σπορά στο έδαφος (Direct sowing), Σπορά σε γλάστρα (Container sowing), Διαίρεση σπόρων για ταχύτερη βλάστηση (Seed soaking). Επιλέξτε ηλιόλουστο σημείο με καλά στραγγιζόμενο χώμα, καθώς το κόλιανδρο (Coriandrum sativum) δεν αντέχει τα νερά που μένουν. Σπείρτε τους σπόρους (τους καρπούς του φυτού) σε γραμμές βάθους περίπου 1 εκ. και αποστάσεις 15 εκ. μεταξύ τους. Καλύψτε ελαφρά με χώμα και ποτίστε απαλά ώστε να μην μετακινηθούν οι σπόροι. Κρατήστε το χώμα ελαφρά υγρό μέχρι να βγουν τα φύλλα, συνήθως σε 7 έως 14 ημέρες, σε θερμοκρασία περίπου 15 έως 20 °C. Αραιώστε τα νεαρά φυτά ώστε να απέχουν περίπου 10 έως 15 εκ., κρατώντας τα πιο δυνατά.

Πώς γράφτηκε αυτός ο οδηγός

Το Verdiss γράφει κάθε οδηγό με τεχνητή νοημοσύνη από βοτανικές πηγές και ελέγχει το είδος στο iNaturalist και στο Plants of the World Online (Kew). Οι αναγνώστες μπορούν να βαθμολογήσουν κάθε οδηγό στην εφαρμογή.

Πηγές

Οι πληροφορίες του Verdiss είναι γενικές οδηγίες. Μην τρως ποτέ ένα φυτό και μην το χρησιμοποιείς ως φάρμακο με βάση μια εφαρμογή: ρώτα έναν ειδικό.

Κορίανδρον το ήμερον

Με λίγα λόγια