Ficus lyrata (Ficus lyrata): οδηγός φροντίδας

Πώς να φροντίσετε Ficus lyrata

Πότισμα

Το Ficus lyrata (φίκος λύρα) προτιμά να στεγνώνει ελαφρά ανάμεσα στα ποτίσματα, αλλά δεν αντέχει μακροχρόνια ξηρασία. Ποτίζετε όταn τα πρώτα 5 εκατοστά του χώματος είναι στεγνά και αφήνετε το νερό να τρέχει από τις τρύπες του γλαστριού. Αδειάζετε πάντα το πιατάκι μετά από 15 λεπτά, ώστε οι ρίζες να μη βρίσκονται μέσα σε νερό. Το χειμώνα μειώνετε αισθητά τη συχνότητα, γιατί η ανάπτυξη επιβραδύνεται.

Χρειάζεται πότισμα σήμερα;

Βάλτε το δάχτυλό σας στο χώμα έως τη δεύτερη άρθρωση. Αν είναι υγρό, περιμένετε. Μια άλλη μέθοδος είναι να σηκώσετε τη γλάστρα: αν είναι ελαφριά, το χώμα έχει στεγνώσει και ήρθε η ώρα για νερό. Τα φύλλα που κρεμούν ελαφρά χωρίς να μαραίνονται είναι συχνά ένδειξη ότι χρειάζεται νερό.

Το Ficus lyrata είναι ευαίσθητο στις διακυμάνσεις. Ποτίζετε σταθερά, σε μικρές ποσότητες, αντί να περιμένετε μέχρι να μαραθεί. Χρησιμοποιείτε νερό σε θερμοκρασία δωματίου, κατά προτίμηση φιλτραρισμένο ή βρόχινο, γιατί είναι ευαίσθητο στο χλώριο και στα άλατα.

Υπερβολικό πότισμα

Το Ficus lyrata έχει χοντρές, σαρκώδεις ρίζες που σαπίζουν εύκολα σε συνεχώς υγρό χώμα. Επειδή προέρχεται από τα υγρά τροπικά δάση της Δυτικής Αφρικής, δεν έχει προσαρμοστεί στην παρατεταμένη υγρασία της ρίζας.

Συμπτώματα: Κιτρινίζουν και πέφτουν φύλλα από τα κάτω κλαδιά, το χώμα μυρίζει ξινό ή σάπιο, και ο κορμός γίνεται μαλακός κοντά στη βάση.

Λύσεις: Αφαιρέστε το φυτό από τη γλάστρα και κόψτε τις μαύρες, μαλακές ρίζες με αποστειρωμένο μαχαίρι. Φυτέψτε το σε νέο, στεγνό χώμα με καλή αποστράγγιση και μην ποτίσετε για μία εβδομάδα.

Ανεπαρκές πότισμα

Τα φύλλα του Ficus lyrata είναι μεγάλα και λεπτά, οπότε χάνουν νερό γρήγορα προς τον αέρα. Χωρίς επαρκή υγρασία, το φυτό αναγκάζεται να θυσιάζει τα φύλλα του για να επιβιώσει.

Συμπτώματα: Τα φύλλα μαραίνονται, γίνονται καφέ στις άκρες, και το χώμα αποκολλάται από τα τοιχώματα της γλάστρας.

Λύσεις: Βυθίστε τη γλάστρα σε κουβά με νερό για 30 λεπτά, ώστε το χώμα να απορροφήσει ξανά υγρασία. Στη συνέχεια ποτίστε κανονικά και αυξήστε ελαφρά τη συχνότητα για λίγες εβδομάδες.

Φως

Το Ficus lyrata χρειάζεται δυνατό φως για να διατηρεί τα μεγάλα, γυαλιστερά φύλλα του. Στη φύση αναπτύσσεται κάτω από διάχυτο φως του δάσους, οπότε η άμεση καλοκαιρινή ηλιακή ακτινοβολία μπορεί να κάψει τα φύλλα. Η ποιότητα του φωτός είναι πιο σημαντική από την ποσότητα.

Ιδανικά: Άπλετο έμμεσο φως · 6-8 ώρες έμμεσου φωτός ημερησίως, με λίγο πρωινό ή απογευματινό ήλιο
Αντέχει: Ημισκιά, Άπλετο έμμεσο φως
Η καλύτερη θέση στο δωμάτιο: Κοντά στο παράθυρο
Τεχνητός φωτισμός: Αν το φως είναι περιορισμένο, χρησιμοποιήστε λαμπτήρα LED πλήρους φάσματος τοποθετημένο περίπου 30 εκατοστά από το φυτό, για 10 έως 12 ώρες ημερησίως.

Πολύ λίγο φως

Η λυράτη φύλλα χρειάζεται ενέργεια από το φως για να παράγει νέα φύλλα και να διατηρεί το χρώμα της. Σε χαμηλό φως, το φυτό τεντώνεται προς την πηγή φωτός και χάνει τη συμπαγή του μορφή.

Συμπτώματα: Μικρότερα νέα φύλλα, μακριά και αδύναμα μεσοκόμβια, και φύλλα που πέφτουν από τα κάτω κλαδιά.

Λύσεις: Μετακινήστε το φυτό πιο κοντά σε παράθυρο με ανατολική ή δυτική έκθεση. Περιστρέφετε τη γλάστρα κάθε εβδομάδα, ώστε να αναπτύσσεται ισόρροπα.

Πολύς ήλιος

Τα φύλλα του Ficus lyrata είναι λεπτά για τα μεγέθη τους και δεν έχουν την παχιά επιδερμίδα των ξηροφυτικών φυτών. Ο άμεσος ήλιος του μεσημεριού μπορεί να προκαλέσει εγκαύματα στο φύλλο.

Συμπτώματα: Καφέ ή ασπρόξανθες κηλίδες στα φύλλα που έρχονται στον ήλιο, και ξηρασία στις άκρες.

Λύσεις: Μετακινήστε το φυτό λίγο πιο μακριά από το παράθυρο ή προσθέστε διάφανη κουρτίνα για να φιλτράρετε το φως του μεσημεριού. Αφαιρέστε τα κατεστραμμένα φύλλα με καθαρό ψαλίδι.

Θερμοκρασία

Η λύρα φίκος (Ficus lyrata) προτιμά σταθερή, ζεστή θερμοκρασία χωρίς απότομες μεταβολές. Κρατήστε το φυτό μακριά από πόρτες, καλοριφέρ, κλιματιστικά και παράθυρα που μένουν ανοιχτά. Η καλύτερη θέση είναι λίγο μακριά από το παράθυρο, με έντονο φως αλλά χωρίς άμεσο καυτό ήλιο.

Ιδανικά: 18–24 °C
Αντέχει: 10–30 °C
Ζώνες ανθεκτικότητας: 10-12

Λίπανση

Η λύρα φίκος τρέφεται ενεργά μόνο την περίοδο ανάπτυξης, από την άνοιξη μέχρι το καλοκαίρι. Τον χειμώνα, όταν μειώνεται το φως και η ανάπτυξη σταματά, δεν χρειάζεται λίπασμα. Να λιπαίνετε πάντα σε υγρό χώμα, ποτέ σε ξηρό, για να μην καούν οι ρίζες.

Λίπασμα βραδείας αποδέσμευσης: Μία φορά τον χρόνο, στην αρχή της άνοιξης, όταν το φυτό αρχίζει να βγάζει νέα φύλλα.
Ισορροπημένο υγρό λίπασμα για φυτά εσωτερικού χώρου (π.χ. 20-20-20), αραιωμένο στη μισή συνιστώμενη δόση, Κοκκώδες λίπασμα βραδείας αποδέσμευσης για εσωτερικούς χώρους, Οργανικό λίπασμα, όπως κομπόστ ή χούμος, σε μικρές ποσότητες

Χώμα

Το Ficus lyrata χρειάζεται χώμα που στραγγίζει γρήγορα αλλά κρατά υγρασία αρκετά ώστε οι ρίζες να μην στεγνώνουν εντελώς. Το βαρύ, συμπαγές χώμα που παραμένει υγρό είναι η πιο συχνή αιτία θανάτου του φυτού.

Ελαφρύ γενικό μίγμα για φικους: Τύρφη ή ίνες καρύδας σε αναλογία 40%, περλίτης 20%, και ώριμο φυλλόχωμα ή καλής ποιότητας εμπορικό χώμα για φυτά εσωτερικού χώρου 40%
Μίγμα για αρωματικά ή καλλιέργεια σε γλάστρα με περισσότερη αποστράγγιση: Εμπορικό χώμα εσωτερικού χώρου 60%, περλίτης ή χονδρός χαλίκι 25%, και κοκκώδης φλοιός ορχιδέας 15%
pH 6–7

Μεταφύτευση

Το Ficus lyrata (φίκος λυράτος, γνωστό και ως φίκος του βιολιού) έχει παχιές, ευαίσθητες ρίζες και δεν αντέχει να μένει με υγρό χώμα. Μην το μεταφυτεύετε συχνά ούτε σε υπερβολικά μεγάλη γλάστρα, γιατί το υγρό χώμα προκαλεί σήψη ριζών.

Κάθε πότε: Κάθε 2-3 χρόνια, όταν οι ρίζες αρχίζουν να βγαίνουν από τα στραγγιστικά ανοίγματα
Νέα γλάστρα: Κάθε φορά επιλέξτε γλάστρα μόνο 2-5 cm μεγαλύτερη σε διάμετρο από τη ρίζα, με οπή αποστράγγισης στον πάτο
Πότε μεταφυτεύεται: Άνοιξη, Καλοκαίρι

Πώς να μεταφυτέψεις

Αφαιρέστε προσεκτικά το φυτό από την παλιά γλάστρα, κρατώντας τον κορμό από τη βάση. Αν κολλάει, χτυπήστε ελαφρά τα τοιχώματα της γλάστρας
Ξεμπερδέψτε απαλά τις εξωτερικές ρίζες με τα δάχτυλα. Κόψτε μόνο τις μαύρες, μαλακές ή σάπιες ρίζες με καθαρό ψαλίδι
Τοποθετήστε ένα στρώμα φρέσκου χώματος στον πάτο της νέας γλάστρας, ώστε η μπάλα ριζών να μείνει στο ίδιο ύψος με το αρχικό, περίπου 2-3 cm κάτω από το χείλος
Γεμίστε τα κενά με φρέσκο χώμα και πιέστε ελαφρά με τα χέρια για να μην μείνουν αέρες, χωρίς να συμπιέσετε πολύ
Ποτίστε καλά μέχρι να βγει νερό από τον πάτο, και αδειάστε τον δίσκο ώστε οι ρίζες να μην μένουν μέσα στο νερό

Κλάδεμα

Κλάδεψε στις αρχές της άνοιξης, όταν το φυτό αρχίζει να μεγαλώνει ενεργά, γιατί τότε επουλώνεται γρήγορα. Μην κλαδεύεις περισσότερο από το ένα τρίτο της κόμης σε μία φορά, και απόφευγε το κλάδεμα το φθινόπωρο ή το χειμώνα, όταν η ανάπτυξη είναι αργή.

Πότε κλαδεύεται: Άνοιξη

Πώς να κλαδέψεις

Αφαίρεσε πρώτα όλα τα νεκρά, ξερά ή σπασμένα κλαδιά, κόβοντας μέχρι το υγιές, πράσινο ή λευκό ξύλο.
Κόψε τους βλαστούς περίπου 1 cm πάνω από έναν κόμβο ή ένα υγιές μπουμπούκι που κοιτάζει προς την κατεύθυνση που θέλεις να μεγαλώσει το κλαδί.
Αφαίρεσε τα φύλλα που έχουν κηλίδες ή κιτρίνισμα, κόβοντάς τα από τη βάση του μίσχου.
Σκούπισε αμέσως τον χυμό που στάζει με ένα υγρό πανί και κράτα το φυτό σε θέση που δεν θα στάξει στο πάτωμα.
Γύρνα τη γλάστρα κάθε λίγες ημέρες μετά το κλάδεμα, ώστε η ανάπτυξη να είναι ομοιόμορφη, και πότισε κανονικά, χωρίς να λιπάνεις για λίγες εβδομάδες.

Πολλαπλασιασμός

Μέθοδος με μοσχεύματα στελέχους · Άνοιξη, Καλοκαίρι

Επέλεξε έναν υγιή, μη ανθισμένο βλαστό της Ficus lyrata με τουλάχιστον 2 ή 3 φύλλα, και κόψε ένα τμήμα μήκους περίπου 10 έως 15 cm, λίγο κάτω από έναν κόμβο.
Φόρεσε γάντια και ξέπλυνε αμέσως το τμήμα με νερό, γιατί ο λευκός χυμός που βγαίνει από την κοπή μπορεί να ερεθίσει το δέρμα.
Αφαίρεσε τα κάτω φύλλα, ώστε να μείνουν μόνο 2 ή 3 στην κορυφή, και κόψ' τα μισά μεγάλα φύλλα για να μειωθεί η εξάτμιση.
Βύθισε την κομμένη άκρη σε ορμόνη ριζοβολίας και τοποθέτησέ το σε γλάστρα με υγρό μίγμα περλίτη και τύρφης.
Κράτησε το υπόστρωμα ελαφρώς υγρό αλλά όχι βρεγμένο, σε φωτεινό, έμμεσο φως και θερμοκρασία περίπου 21 έως 27 °C.
Για υψηλότερη υγρασία, σκέπασε το μόσχευμα με διαφανή σακούλα με μερικά ανοίγματα αερισμού και άνοιξέ την για λίγα λεπτά κάθε μέρα.
Έλεγξε το ριζικό σύστημα μετά από 6 έως 10 εβδομάδες, τραβώντας απαλά το μόσχευμα: όταν αντιστέκεται, έχει ριζώσει και μπορείς να το μεταφέρεις σε κανονική γλάστρα.

Αεροβλάστωση · Άνοιξη, Καλοκαίρι

Διάλεξε έναν υγιή βλαστό με καλή ανάπτυξη, σε σημείο όπου έχει ήδη σχηματίσει ξύλο, και σημείωσε το σημείο όπου θα γίνει η επέμβαση.
Κάνε μια ρηχή, κάθετη τομή περίπου 2 έως 3 cm κάτω από ένα φύλλο, αφαιρώντας μια λωρίδα φλοιού, χωρίς να φτάσεις στο κέντρο του βλαστού.
Τύλιξε την πληγή με υγρό σφάγνο και πλαστική μεμβράνη, δένοντας καλά τις άκρες ώστε να μείνει σταθερά υγρό.
Έλεγχε κάθε εβδομάδα το υλικό και πρόσθεσε νερό με σύριγγα αν στεγνώσει.
Όταν εμφανιστούν ρίζες, συνήθως μετά από 1 έως 3 μήνες, κόψε τον βλαστό κάτω από το ριζωμένο τμήμα και φύτεψέ τον σε γλάστρα με φρέσκο, καλά στραγγιζόμενο υπόστρωμα.

Κράτα το μόσχευμα μακριά από ρεύματα αέρα και άμεσο ήλιο του μεσημεριού, γιατί η Ficus lyrata χάνει εύκολα νερό από τα μεγάλα φύλλα της πριν σχηματίσει ρίζες.

Σχετικά Ficus lyrata

Γνωστό και ως: Φίκος λύρας, Φίκος με φύλλο λύρας, Fiddle-leaf fig

Τύπος φυτού: δέντρο, θάμνος
Διάρκεια ζωής: Πολυετές
Εξάπλωση: Δυτική και κεντρική Αφρική, από τη Νιγηρία έως την Ουγκάντα, σε τροπικά δάση.
Ύψος ενήλικου φυτού: 3-12 m στη φύση, 1-2 m σε γλάστρα

Κατοικίδια · Άνθρωποι

Κατοικίδια: Τοξικό · Άνθρωποι: Τοξικό. Ο χυμός του (λατέξ) περιέχει φουροκουμαρίνες και ερεθίζει το δέρμα και τους βλεννογόνους. Η κατάποση μπορεί να προκαλέσει εμετό, σάλιωση και έντονο ερεθισμό στο στόμα. Κρατήστε το μακριά από κατοικίδια και μικρά παιδιά.

Συνηθισμένα προβλήματα

Πτώση φύλλων: Συχνά από αλλαγή θέσης, ρεύματα ή ξαφνική μεταβολή θερμοκρασίας και υγρασίας.
Καφέ κηλίδες στα φύλλα: Προκαλούνται από υπερβολικό πότισμα ή ανεπαρκή αερισμό του χώματος, συχνά με σήψη ριζών.
Κίτρινα φύλλα: Σημάδι υπερπότισης ή έλλειψης φωτός, ειδικά στα κατώτερα φύλλα.
Κοκκοειδή και ακάρεα: Εμφανίζονται σε ξηρό αέρα, με κολλώδες υπόλειμμα και λεπτούς ιστούς στις φυλλικές μασχάλες.
Καφέ άκρα φύλλων: Συνήθως από ξηρό αέρα ή από λίπασμα σε υπερβολική δόση.

Χρήσεις

Κυρίως διακοσμητικό φυτό εσωτερικών χώρων και δημόσιων χώρων, καλλιεργείται σε γλάστρες και σε θερμά κλίματα σε κήπους και αυλές. Η ξυλεία και ο φλοιός του χρησιμοποιούνται τοπικά σε παραδοσιακή ιατρική της Αφρικής.

Τρώγεται;

Οι μικροί σύκοι του είναι βρώσιμοι στη φύση, αλλά δεν έχουν σημαντική γευστική αξία. Τα φύλλα και το λατέξ δεν τρώγονται.

Ιστορία και θρύλοι

Ο Ficus lyrata εισήχθη στην ευρωπαϊκή καλλιέργεια τον 19ο αιώνα ως εξωτικό δέντρο για θερμοκήπια και βοτανικούς κήπους. Στα χρόνια μετά, έγινε σύμβολο της σύγχρονης εσωτερικής διακόσμησης, αν και στην Αφρική οι τοπικοί λαοί το γνώριζαν από αιώνες για τη σκιά και τη χρήση του σε τελετές.

Το ήξερες;

Στη φύση το Ficus lyrata μπορεί να ξεκινήσει ως επίφυτο στα κλαδιά άλλων δέντρων και να περικλείσει σταδιακά τον ξενιστή του με τις ρίζες του.

Συχνές ερωτήσεις

Κάθε πότε ποτίζω Ficus lyrata;

κάθε 10 ημέρες. Το Ficus lyrata (φίκος λύρα) προτιμά να στεγνώνει ελαφρά ανάμεσα στα ποτίσματα, αλλά δεν αντέχει μακροχρόνια ξηρασία. Ποτίζετε όταn τα πρώτα 5 εκατοστά του χώματος είναι στεγνά και αφήνετε το νερό να τρέχει από τις τρύπες του γλαστριού. Αδειάζετε πάντα το πιατάκι μετά από 15 λεπτά, ώστε οι ρίζες να μη βρίσκονται μέσα σε νερό. Το χειμώνα μειώνετε αισθητά τη συχνότητα, γιατί η ανάπτυξη επιβραδύνεται. Βάλτε το δάχτυλό σας στο χώμα έως τη δεύτερη άρθρωση. Αν είναι υγρό, περιμένετε. Μια άλλη μέθοδος είναι να σηκώσετε τη γλάστρα: αν είναι ελαφριά, το χώμα έχει στεγνώσει και ήρθε η ώρα για νερό. Τα φύλλα που κρεμούν ελαφρά χωρίς να μαραίνονται είναι συχνά ένδειξη ότι χρειάζεται νερό.

Πόσο φως χρειάζεται Ficus lyrata;

Άπλετο έμμεσο φως (6-8 ώρες έμμεσου φωτός ημερησίως, με λίγο πρωινό ή απογευματινό ήλιο). Το Ficus lyrata χρειάζεται δυνατό φως για να διατηρεί τα μεγάλα, γυαλιστερά φύλλα του. Στη φύση αναπτύσσεται κάτω από διάχυτο φως του δάσους, οπότε η άμεση καλοκαιρινή ηλιακή ακτινοβολία μπορεί να κάψει τα φύλλα. Η ποιότητα του φωτός είναι πιο σημαντική από την ποσότητα.

Ποια θερμοκρασία προτιμά Ficus lyrata;

18–24 °C. Η λύρα φίκος (Ficus lyrata) προτιμά σταθερή, ζεστή θερμοκρασία χωρίς απότομες μεταβολές. Κρατήστε το φυτό μακριά από πόρτες, καλοριφέρ, κλιματιστικά και παράθυρα που μένουν ανοιχτά. Η καλύτερη θέση είναι λίγο μακριά από το παράθυρο, με έντονο φως αλλά χωρίς άμεσο καυτό ήλιο.

Είναι Ficus lyrata τοξικό για γάτες και σκύλους;

Είναι τοξικό για γάτες και σκύλους: κρατήστε το μακριά τους. Ο χυμός του (λατέξ) περιέχει φουροκουμαρίνες και ερεθίζει το δέρμα και τους βλεννογόνους. Η κατάποση μπορεί να προκαλέσει εμετό, σάλιωση και έντονο ερεθισμό στο στόμα. Κρατήστε το μακριά από κατοικίδια και μικρά παιδιά.

Ποια είναι τα πιο συχνά προβλήματα του φυτού Ficus lyrata;

Πτώση φύλλων: Συχνά από αλλαγή θέσης, ρεύματα ή ξαφνική μεταβολή θερμοκρασίας και υγρασίας. Καφέ κηλίδες στα φύλλα: Προκαλούνται από υπερβολικό πότισμα ή ανεπαρκή αερισμό του χώματος, συχνά με σήψη ριζών. Κίτρινα φύλλα: Σημάδι υπερπότισης ή έλλειψης φωτός, ειδικά στα κατώτερα φύλλα. Κοκκοειδή και ακάρεα: Εμφανίζονται σε ξηρό αέρα, με κολλώδες υπόλειμμα και λεπτούς ιστούς στις φυλλικές μασχάλες. Καφέ άκρα φύλλων: Συνήθως από ξηρό αέρα ή από λίπασμα σε υπερβολική δόση.

Πότε μεταφυτεύω Ficus lyrata;

Κάθε 2-3 χρόνια, όταν οι ρίζες αρχίζουν να βγαίνουν από τα στραγγιστικά ανοίγματα. Το Ficus lyrata (φίκος λυράτος, γνωστό και ως φίκος του βιολιού) έχει παχιές, ευαίσθητες ρίζες και δεν αντέχει να μένει με υγρό χώμα. Μην το μεταφυτεύετε συχνά ούτε σε υπερβολικά μεγάλη γλάστρα, γιατί το υγρό χώμα προκαλεί σήψη ριζών.

Πώς πολλαπλασιάζω Ficus lyrata;

Μέθοδος με μοσχεύματα στελέχους, Αεροβλάστωση. Επέλεξε έναν υγιή, μη ανθισμένο βλαστό της Ficus lyrata με τουλάχιστον 2 ή 3 φύλλα, και κόψε ένα τμήμα μήκους περίπου 10 έως 15 cm, λίγο κάτω από έναν κόμβο. Φόρεσε γάντια και ξέπλυνε αμέσως το τμήμα με νερό, γιατί ο λευκός χυμός που βγαίνει από την κοπή μπορεί να ερεθίσει το δέρμα. Αφαίρεσε τα κάτω φύλλα, ώστε να μείνουν μόνο 2 ή 3 στην κορυφή, και κόψ' τα μισά μεγάλα φύλλα για να μειωθεί η εξάτμιση. Βύθισε την κομμένη άκρη σε ορμόνη ριζοβολίας και τοποθέτησέ το σε γλάστρα με υγρό μίγμα περλίτη και τύρφης. Κράτησε το υπόστρωμα ελαφρώς υγρό αλλά όχι βρεγμένο, σε φωτεινό, έμμεσο φως και θερμοκρασία περίπου 21 έως 27 °C. Για υψηλότερη υγρασία, σκέπασε το μόσχευμα με διαφανή σακούλα με μερικά ανοίγματα αερισμού και άνοιξέ την για λίγα λεπτά κάθε μέρα. Έλεγξε το ριζικό σύστημα μετά από 6 έως 10 εβδομάδες, τραβώντας απαλά το μόσχευμα: όταν αντιστέκεται, έχει ριζώσει και μπορείς να το μεταφέρεις σε κανονική γλάστρα.

Πώς γράφτηκε αυτός ο οδηγός

Το Verdiss γράφει κάθε οδηγό με τεχνητή νοημοσύνη από βοτανικές πηγές και ελέγχει το είδος στο iNaturalist και στο Plants of the World Online (Kew). Οι αναγνώστες μπορούν να βαθμολογήσουν κάθε οδηγό στην εφαρμογή.

Πηγές

Οι πληροφορίες του Verdiss είναι γενικές οδηγίες. Μην τρως ποτέ ένα φυτό και μην το χρησιμοποιείς ως φάρμακο με βάση μια εφαρμογή: ρώτα έναν ειδικό.

Ficus lyrata

Με λίγα λόγια