Allium sativum (Allium sativum): οδηγός φροντίδας

Πώς να φροντίσετε Allium sativum

Πότισμα

Το σκόρδο (Allium sativum) θέλει σταθερή υγρασία όσο σχηματίζει τους βολβούς του, αλλά όχι βρεγμένο χώμα. Ποτίζετε όταν το χώμα είναι στεγνό στα πρώτα 2-3 εκατοστά. Τον τελευταίο μήνα πριν τη συγκομιδή σταματάτε σχεδόν εντελώς, ώστε οι βολβοί να στεγνώσουν και να διατηρηθούν.

Χρειάζεται πότισμα σήμερα;

Βάλτε το δάχτυλό σας 2-3 εκατοστά μέσα στο χώμα. Αν είναι ξερό, ποτίστε. Αν είναι ακόμα δροσερό, περιμένετε. Μια γλάστρα που ζυγίζεται ελαφριά σημαίνει ότι χρειάζεται νερό.

Το σκόρδο δεν αντέχει να μένει μέσα σε νερό. Καλύτερα λίγο νερό πιο συχνά παρά πολύ νερό μια φορά.

Υπερβολικό πότισμα

Ο βολβός του σκόρδου σαπίζει εύκολα σε βρεγμένο χώμα, γιατί το Allium sativum δεν αντέχει την έλλειψη αερισμού στις ρίζες του.

Συμπτώματα: Κίτρινα ή μαλακά φύλλα από τη βάση, δυσάρεστη μυρωδιά από το χώμα, μούχλα στην επιφάνεια.

Λύσεις: Σταματήστε το πότισμα, ανοίξτε το χώμα για να αεριστεί και βελτιώστε την αποστράγγιση με άμμο ή περλίτη.

Ανεπαρκές πότισμα

Το σκόρδο έχει ρηχό ριζικό σύστημα και χάνει γρήγορα υγρασία σε ζεστό καιρό, κάτι που μειώνει το μέγεθος του βολβού.

Συμπτώματα: Φύλλα που μαραίνονται, γίνονται γκριζοπράσινα και τσαλακώνονται, λεπτός και μικρός βολβός.

Λύσεις: Ποτίστε βαθιά μέχρι να βραχεί το χώμα στα 10-15 εκατοστά και επαναλάβετε όταν στεγνώσει η επιφάνεια.

Φως

Το σκόρδο χρειάζεται πολύ ήλιο για να σχηματίσει μεγάλους βολβούς. Στον κήπο θέλει τουλάχιστον 6 ώρες άμεσου ηλίου κάθε μέρα.

Ιδανικά: Πλήρης ήλιος · 6-8 ώρες άμεσου ηλίου
Αντέχει: Πλήρης ήλιος, Ημισκιά
Η καλύτερη θέση στο δωμάτιο: Στο παράθυρο
Τεχνητός φωτισμός: Σε εσωτερικό χώρο το φως του παραθύρου συχνά δεν αρκεί. Χρησιμοποιήστε φυτολάμπα πλήρους φάσματος για 12-14 ώρες την ημέρα.

Πολύ λίγο φως

Το σκόρδο χρειάζεται έντονο ηλιακό φως για να συνθέσει τα σάκχαρα που γεμίζουν τον βολβό. Με λίγο φως τα φύλλα γίνονται μακριά, λεπτά και χλωμά.

Συμπτώματα: Ψηλά, λεπτά και χλωμά φύλλα, μικροί βολβοί, αργή ανάπτυξη.

Λύσεις: Μετακινήστε το φυτό σε ηλιόλουστο σημείο ή προσθέστε φυτολάμπα πλήρους φάσματος.

Πολύς ήλιος

Σε πολύ έντονο καλοκαιρινό ήλιο και ζέστη πάνω από 30 °C, το σκόρδο μπορεί να καεί και το χώμα στεγνώνει πολύ γρήγορα.

Συμπτώματα: Κιτρινισμένες ή καστανές άκρες φύλλων, ξηρά φύλλα, γρήγορο στέγνωμα του χώματος.

Λύσεις: Σκιάστε το μεσημέρι με διχτάκι σκίασης 30 τοις εκατό, διατηρήστε το χώμα υγρό και μετακινήστε τη γλάστρα σε πιο δροσερό σημείο.

Θερμοκρασία

Το σκόρδο (Allium sativum) είναι ψυχανθές βολβός που χρειάζεται ψύχος για να σχηματίσει καλούς βολβούς. Φυτεύεται το φθινόπωρο, περνά τον χειμώνα στο έδαφος και συγκομίζεται το καλοκαίρι. Οι ιδανικές θερμοκρασίες για ανάπτυξη των φύλλων είναι 10 έως 24°C, ενώ τα φυτά αντέχουν παγετό έως περίπου -25°C αν βρίσκονται σε καλά στραγγιζόμενο έδαφος.

Ιδανικά: 10–24 °C
Αντέχει: -25–35 °C
Ζώνες ανθεκτικότητας: 3-9

Λίπανση

Το σκόρδο χρειάζεται κυρίως άζωτο για την ανάπτυξη των φύλλων την άνοιξη. Σταματήστε το άζωτο όταν αρχίσει ο σχηματισμός του βολβού, γύρω στα μέσα Μαΐου ή τις αρχές Ιουνίου, διαφορετικά οι βολβοί δεν ωριμάζουν καλά και δεν διατηρούνται.

Λίπασμα βραδείας αποδέσμευσης: Μία φορά τον Οκτώβριο ή τον Νοέμβριο, όταν φυτεύετε τα γαρίφαλα. Δεν χρειάζεται επιπλέον αργής αποδέσμευσης την άνοιξη.
κοκκώδες λίπασμα με υψηλή περιεκτικότητα σε άζωτο (π.χ. 20-10-10), ώριμη κοπριά ή κομπόστ, υγρό λίπασμα με άζωτο ή ιχθυόλιπασμα για φύλλα, θειικό αμμώνιο

Χώμα

Το σκόρδο (Allium sativum) προτιμά ουδέτερο έως ελαφρώς όξινο χώμα, με pH από 6 έως 7,5. Το χώμα πρέπει να αποστραγγίζει καλά, γιατί οι βολβοί σαπίζουν σε υγρό περιβάλλον. Βαριά, πηλώδη εδάφη χρειάζονται βελτίωση πριν τη φύτευση.

Ελαφρώς αμμώδες πηλώδες χώμα: Περίπου 40% κομπόστ ή φυλλόχωμα, 30% χωσμένη άμμος και 30% καλό κήπου ή πηλώδες χώμα.
Εμπλουτισμένο κομπόστ κήπου: Ώριμο κομπόστ αγελάδας ή κοτόπουλου με χώμα κήπου σε αναλογία 1:1, με προσθήκη λίγου αργιλόσπυρου.
Εμπορικό χώμα λαχανικών: Μείγμα τύρφης ή κοκοφοίνικα με κομπόστ και perlite, με προσθήκη αργής αποδέσμευσης λιπάσματος.
pH 6–7.5

Μεταφύτευση

Το σκόρδο φυτεύεται με τη μύτη των σκελίδων προς τα πάνω, σε βάθος περίπου 5 εκ. Οι βολβοί δεν πρέπει να μένουν σε υγρό χώμα, γιατί σαπίζουν εύκολα. Η μεταφύτευση γίνεται μόνο όταν θέλετε να αλλάξετε χώρο ή να βελτιώσετε το έδαφος.

Κάθε πότε: Κάθε χρόνο, αφού οι βολβοί συγκομιδής στεγνώσουν. Το σκόρδο (Allium sativum) δεν χρειάζεται ετήσια μεταφύτευση, μόνο φρέσκο χώμα κάθε χρονιά.
Νέα γλάστρα: Γλάστρα βάθους τουλάχιστον 25-30 εκ. και διαμέτρου 25-30 εκ., με οπές αποστράγγισης στον πυθμένα. Για κάθε σκελίδα χρειάζεται περίπου 10 εκ. χώρου.
Πότε μεταφυτεύεται: Φθινόπωρο, Άνοιξη

Πώς να μεταφυτέψεις

Αφαιρέστε προσεκτικά τους βολβούς από το παλιό χώμα, χωρίς να τραβάτε τα φύλλα.
Καθαρίστε το χώμα από τις ρίζες με το χέρι και κόψτε τυχόν νεκρές ή σάπιες ρίζες με καθαρό ψαλίδι.
Τοποθετήστε στον πυθμένα της γλάστρας ένα στρώμα αργιλόσπυρου ή χαλίκι για την αποστράγγιση.
Γεμίστε τη γλάστρα με φρέσκο χώμα μέχρι το κατάλληλο ύψος, ώστε η κορυφή των βολβών να μένει λίγο κάτω από την επιφάνεια.
Φυτέψτε τους βολβούς με τη μύτη προς τα πάνω και απέχοντας περίπου 10 εκ. μεταξύ τους.
Σκεπάστε με χώμα, πιέστε ελαφρά και ποτίστε μέτρια ώστε να κατακαθίσει το χώμα γύρω από τις ρίζες.

Κλάδεμα

Το σκόρδο (Allium sativum) δεν χρειάζεται κλάδεμα με την έννοια των θάμνων. Η μόνη συστηματική «κοπή» είναι η αφαίρεση των ανθοφόρων μίσχων (σκαπουλών) που εμφανίζονται στα μέσα του καλοκαιριού, ώστε να μην καταναλώνεται ενέργεια σε άνθος.

Πότε κλαδεύεται: Καλοκαίρι, Φθινόπωρο

Πώς να κλαδέψεις

Περιμένετε να εμφανιστεί η σπειροειδής σκαπούλα (ανθοφόρος μίσχος) στα μέσα του καλοκαιριού.
Κόψτε τη σκαπούλα λίγο πάνω από το πρώτο φύλλο, πριν το άνθος ανοίξει πλήρως.
Αφαιρέστε τα κομμένα μέρη από τον κήπο ή τα τοποθετήστε στα απορρίμματα, όχι στο κομπόστ.
Σταματήστε τις αφαιρέσεις όταν τα κάτω φύλλα αρχίσουν να κιτρινίζουν, γιατί σημαίνει ότι η καλλιέργεια πλησιάζει στη συγκομιδή.
Αφήστε τα υπόλοιπα φύλλα να ξηρανθούν φυσικά πριν τη συγκομιδή των κεφαλών.

Πολλαπλασιασμός

Κατακόμβη σκόρδου (Κλωβοί σκόρδου για φύτευση) · Φθινόπωρο, Χειμώνας

Επιλέξτε γερές, υγιείς κεφαλές σκόρδου από τον τοπικό κήπο ή από ένα αξιόπιστο κατάστημα σπόρων και φυτών, χωρίς μούχλα ή μαλακά σημεία.
Διαχωρίστε τους κλωβούς από την κεφαλή λίγο πριν τη φύτευση, κρατώντας αμετάβλητο το χαρτώδες περίβλημα στη βάση του κάθε κλωβού.
Φυτέψτε κάθε κλωβό με την αιχμηρή άκρη προς τα πάνω, σε βάθος περίπου 5 εκατοστών, με απόσταση 10 έως 15 εκατοστών μεταξύ τους.
Ποτίστε ελαφρά μετά τη φύτευση και καλύψτε με στρώμα άχυρου ή οργανικής ύλης για να διατηρηθεί η υγρασία και να περιοριστούν τα ζιζάνια.

Φύτευση μικρών βολβιδίων από ανθοφόρους μίσχους · Καλοκαίρι

Στα μέσα του καλοκαιριού, όταν οι ανθοφόροι μίσχοι (σκαπούλες) του σκόρδου αρχίζουν να σπειρώνονται, κόψτε τους πριν ανοίξει πλήρως το άνθος.
Αφήστε τα βολβίδια στην κεφαλή να ωριμάσουν ξηραινόμενα για 2 έως 3 εβδομάδες σε σκιερό, αεριζόμενο μέρος.
Αποθηκεύστε τα μικρά βολβίδια σε δροσερό, ξηρό μέρος και φυτέψτε τα το φθινόπωρο, σε βάθος περίπου 2 εκατοστών.
Την πρώτη χρονιά τα φυτά θα βγάλουν μικρές κεφαλές, συνήθως μικρότερες από τις κανονικές· η πλήρης μέγεθος έρχεται τη δεύτερη χρονιά.

Μην χρησιμοποιείτε κλωβούς από σούπερ μάρκετ που έχουν υποστεί επεξεργασία με αναστολείς βλάστησης, γιατί συχνά δεν βλαστάνουν. Ένας καλός έλεγχος είναι να βεβαιωθείτε ότι οι κλωβοί είναι σφιχτοί και χωρίς ορατές βλάβες πριν τους φυτέψετε.

Σχετικά Allium sativum

Γνωστό και ως: σκόρδο, κοινό σκόρδο, garlic

Τύπος φυτού: βολβός, πολυετές βολβώδες φυτό
Διάρκεια ζωής: Πολυετές βολβώδες, συνήθως καλλιεργείται ως ετήσιο
Εξάπλωση: Η ακριβής αυτοφυής περιοχή είναι αβέβαιη, πιθανότατα η Κεντρική Ασία.
Ύψος ενήλικου φυτού: 30 έως 90 cm
Εποχή ανθοφορίας: Νωρίς καλοκαίρι

Κατοικίδια · Άνθρωποι

Κατοικίδια: Τοξικό · Άνθρωποι: Ελαφρώς τοξικό. Τα Allium περιέχουν θειοσουλφινικές ενώσεις που μπορούν να προκαλέσουν αιμολυτική αναιμία σε σκύλους και γάτες. Ακόμη και μικρές ποσότητες είναι επικίνδυνες. Στα παιδιά προκαλεί ήπιο γαστρεντερικό ερεθισμό σε μεγάλες ποσότητες.

Συνηθισμένα προβλήματα

Σκωρίαση (Puccinia allii): Εμφανίζεται ως πορτοκαλί κηλίδες στα φύλλα. Αφαιρέστε τα προσβεβλημένα φύλλα και βελτιώστε την κυκλοφορία του αέρα.
Σάπισμα βολβού (Fusarium): Προκαλεί μαρασμό και σάπισμα της βάσης. Αποφύγετε τον υπερβολικό πότισμα και εξασφαλίστε καλή αποστράγγιση.
Ακαρία του σκόρδου (Rhizoglyphus): Τρέφεται με τους βολβούς και προκαλεί σήψη στην αποθήκευση. Διατηρήστε τους βολβούς ξηρούς και δροσερούς.
Θρίπες: Ανιχνεύονται στα φύλλα ως ασημένιες κηλίδες. Ελέγχονται με νερό ή με εντομοκτόνο σαπούνι.
Κίτρινος νανισμός: Ιός που μειώνει το μέγεθος του βολβού. Χρησιμοποιήστε υγιές φυτευτικό υλικό.

Χρήσεις

Το σκόρδο είναι από τα σημαντικότερα καλλιεργούμενα φυτά για μαγειρική και παραδοσιακή ιατρική. Χρησιμοποιείται ως καρύκευμα σε σχεδόν όλες τις κουζίνες του κόσμου και θεωρείται φυσικό αντιμικροβιακό. Έχει επίσης καλλιεργηθεί ως παραδοσιακό φάρμακο για καρδιαγγειακά και λοιμώξεις.

Τρώγεται;

Οι σκελίδες, τα φύλλα και οι ανθοφόροι βλαστοί (scapes) είναι βρώσιμοι. Χρησιμοποιούνται ωμοί, μαγειρεμένοι ή ως μαρινάδα.

Ιστορία και θρύλοι

Τα αρχαιολογικά ευρήματα δείχνουν καλλιέργεια σκόρδου πριν από πάνω από 5000 χρόνια. Στην αρχαία Ελλάδα, οι αθλητές έτρωγαν σκόρδο για δύναμη, και στη μυθολογία θεωρούνταν φυλαχτό ενάντια στο κακό. Στη Ρωμαϊκή εποχή χρησιμοποιούνταν ευρέως ως τροφή και φάρμακο.

Το ήξερες;

Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι έδιναν σκόρδο στους εργάτες των πυραμίδων, σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, για ενέργεια και υγεία.

Συχνές ερωτήσεις

Κάθε πότε ποτίζω Allium sativum;

κάθε 7 ημέρες. Το σκόρδο (Allium sativum) θέλει σταθερή υγρασία όσο σχηματίζει τους βολβούς του, αλλά όχι βρεγμένο χώμα. Ποτίζετε όταν το χώμα είναι στεγνό στα πρώτα 2-3 εκατοστά. Τον τελευταίο μήνα πριν τη συγκομιδή σταματάτε σχεδόν εντελώς, ώστε οι βολβοί να στεγνώσουν και να διατηρηθούν. Βάλτε το δάχτυλό σας 2-3 εκατοστά μέσα στο χώμα. Αν είναι ξερό, ποτίστε. Αν είναι ακόμα δροσερό, περιμένετε. Μια γλάστρα που ζυγίζεται ελαφριά σημαίνει ότι χρειάζεται νερό.

Πόσο φως χρειάζεται Allium sativum;

Πλήρης ήλιος (6-8 ώρες άμεσου ηλίου). Το σκόρδο χρειάζεται πολύ ήλιο για να σχηματίσει μεγάλους βολβούς. Στον κήπο θέλει τουλάχιστον 6 ώρες άμεσου ηλίου κάθε μέρα.

Ποια θερμοκρασία προτιμά Allium sativum;

10–24 °C. Το σκόρδο (Allium sativum) είναι ψυχανθές βολβός που χρειάζεται ψύχος για να σχηματίσει καλούς βολβούς. Φυτεύεται το φθινόπωρο, περνά τον χειμώνα στο έδαφος και συγκομίζεται το καλοκαίρι. Οι ιδανικές θερμοκρασίες για ανάπτυξη των φύλλων είναι 10 έως 24°C, ενώ τα φυτά αντέχουν παγετό έως περίπου -25°C αν βρίσκονται σε καλά στραγγιζόμενο έδαφος.

Είναι Allium sativum τοξικό για γάτες και σκύλους;

Είναι τοξικό για γάτες και σκύλους: κρατήστε το μακριά τους. Τα Allium περιέχουν θειοσουλφινικές ενώσεις που μπορούν να προκαλέσουν αιμολυτική αναιμία σε σκύλους και γάτες. Ακόμη και μικρές ποσότητες είναι επικίνδυνες. Στα παιδιά προκαλεί ήπιο γαστρεντερικό ερεθισμό σε μεγάλες ποσότητες.

Ποια είναι τα πιο συχνά προβλήματα του φυτού Allium sativum;

Σκωρίαση (Puccinia allii): Εμφανίζεται ως πορτοκαλί κηλίδες στα φύλλα. Αφαιρέστε τα προσβεβλημένα φύλλα και βελτιώστε την κυκλοφορία του αέρα. Σάπισμα βολβού (Fusarium): Προκαλεί μαρασμό και σάπισμα της βάσης. Αποφύγετε τον υπερβολικό πότισμα και εξασφαλίστε καλή αποστράγγιση. Ακαρία του σκόρδου (Rhizoglyphus): Τρέφεται με τους βολβούς και προκαλεί σήψη στην αποθήκευση. Διατηρήστε τους βολβούς ξηρούς και δροσερούς. Θρίπες: Ανιχνεύονται στα φύλλα ως ασημένιες κηλίδες. Ελέγχονται με νερό ή με εντομοκτόνο σαπούνι. Κίτρινος νανισμός: Ιός που μειώνει το μέγεθος του βολβού. Χρησιμοποιήστε υγιές φυτευτικό υλικό.

Πότε μεταφυτεύω Allium sativum;

Κάθε χρόνο, αφού οι βολβοί συγκομιδής στεγνώσουν. Το σκόρδο (Allium sativum) δεν χρειάζεται ετήσια μεταφύτευση, μόνο φρέσκο χώμα κάθε χρονιά.. Το σκόρδο φυτεύεται με τη μύτη των σκελίδων προς τα πάνω, σε βάθος περίπου 5 εκ. Οι βολβοί δεν πρέπει να μένουν σε υγρό χώμα, γιατί σαπίζουν εύκολα. Η μεταφύτευση γίνεται μόνο όταν θέλετε να αλλάξετε χώρο ή να βελτιώσετε το έδαφος.

Πώς πολλαπλασιάζω Allium sativum;

Κατακόμβη σκόρδου (Κλωβοί σκόρδου για φύτευση), Φύτευση μικρών βολβιδίων από ανθοφόρους μίσχους. Επιλέξτε γερές, υγιείς κεφαλές σκόρδου από τον τοπικό κήπο ή από ένα αξιόπιστο κατάστημα σπόρων και φυτών, χωρίς μούχλα ή μαλακά σημεία. Διαχωρίστε τους κλωβούς από την κεφαλή λίγο πριν τη φύτευση, κρατώντας αμετάβλητο το χαρτώδες περίβλημα στη βάση του κάθε κλωβού. Φυτέψτε κάθε κλωβό με την αιχμηρή άκρη προς τα πάνω, σε βάθος περίπου 5 εκατοστών, με απόσταση 10 έως 15 εκατοστών μεταξύ τους. Ποτίστε ελαφρά μετά τη φύτευση και καλύψτε με στρώμα άχυρου ή οργανικής ύλης για να διατηρηθεί η υγρασία και να περιοριστούν τα ζιζάνια.

Πώς γράφτηκε αυτός ο οδηγός

Το Verdiss γράφει κάθε οδηγό με τεχνητή νοημοσύνη από βοτανικές πηγές και ελέγχει το είδος στο iNaturalist και στο Plants of the World Online (Kew). Οι αναγνώστες μπορούν να βαθμολογήσουν κάθε οδηγό στην εφαρμογή.

Πηγές

Οι πληροφορίες του Verdiss είναι γενικές οδηγίες. Μην τρως ποτέ ένα φυτό και μην το χρησιμοποιείς ως φάρμακο με βάση μια εφαρμογή: ρώτα έναν ειδικό.

Allium sativum

Με λίγα λόγια