Mentha spicata

Tưới nước

Bạc hà xoắn (Mentha spicata) thích đất luôn hơi ẩm nhưng không úng nước. Tưới đều đặn khi lớp đất mặt khô, đặc biệt trong mùa sinh trưởng mạnh từ xuân đến hè. Chậu cần có lỗ thoát nước tốt, và nên đổ bỏ nước thừa trong đĩa lót sau khi tưới.

Hôm nay có cần tưới không?

Dùng ngón tay chọc sâu khoảng 2 cm vào đất. Nếu đất khô, hãy tưới. Bạn cũng có thể nhấc chậu: chậu nhẹ hẳn so với lúc vừa tưới nghĩa là cần nước. Lá hơi rũ nhẹ vào buổi trưa cũng là dấu hiệu thiếu nước.

Bạc hà xoắn héo nhanh khi khô nhưng cũng dễ thối rễ khi ngập úng. Tốt nhất là tưới ít một và thường xuyên hơn là tưới nhiều một lần.

Ánh nắng

Bạc hà xoắn phát triển tốt nhất với ánh sáng dồi dào nhưng không quá gắt. Ngoài trời, cây chịu nắng đầy đủ tốt nếu được tưới đủ nước. Trong nhà, cây cần vị trí rất sáng để thân không bị vươn dài và lá giữ được mùi thơm đặc trưng.

• Lý tưởng: Sáng, gián tiếp · 4-6 giờ ánh sáng mỗi ngày, ưu tiên sáng gián tiếp hoặc nắng sớm
• Chịu được: Nắng trực tiếp, Nắng bán phần, Sáng, gián tiếp
• Vị trí tốt nhất trong phòng: Sát cửa sổ
• Ánh sáng nhân tạo: Nếu trồng trong nhà thiếu sáng, hãy dùng đèn LED trồng cây đặt cách ngọn khoảng 15 đến 30 cm, bật 12 đến 14 giờ mỗi ngày. Đèn huỳnh quang cũng có thể dùng cho cây con hoặc cây nhỏ.

Nhiệt độ

Spearmint (Mentha spicata) is a hardy perennial that grows best in cool-to-mild weather, roughly 10 to 24 °C. It survives winter cold in the ground, since its underground rhizomes are protected under the soil, but it becomes leggy, bitter and prone to bolting in sustained heat above about 30 °C. Keep it in bright, partly shaded conditions during summer heat.

• Lý tưởng: 10–24 °C
• Chịu được: -30–35 °C
• Vùng chịu lạnh: 4-9

Bón phân

Spearmint grows vigorously with modest feeding. Its leaves are the harvest, so favor nitrogen-supporting feeds that encourage leaf growth over flowering. Compost worked into the soil each spring is usually enough for garden beds, while containers need regular light feeding because nutrients wash out with every watering.

• Phân bón tan chậm: Apply a slow-release, balanced granular fertilizer once a year in early spring, just as new growth starts. Spearmint is a light feeder, so more is not better.
• Balanced organic fertilizer such as compost or well-rotted manure, Balanced slow-release granular fertilizer (for example 10-10-10), Diluted balanced liquid fertilizer (for example 20-20-20) for containers, Fish emulsion diluted to half strength for a gentle, leafy boost

Đất trồng

Bạc hà lá xoăn (Mentha spicata) ưa đất ẩm đều, giàu mùn và thoát nước tốt. Đất bị nén hoặc úng sẽ làm thân rễ thối và cây còi cọc.

• Đất giàu mùn: Khoảng 40% đất mặt hoặc đất vườn sạch, 30% mùn lá hoặc phân trùn, 30% perlite hoặc cát thô
• Hỗn hợp cho chậu: Đất trồng cây thương phẩm chất lượng tốt, trộn thêm 20% perlite hoặc sỏi nhỏ
• Đất vườn cải tạo: Đất thịt pha cát, bổ sung 3-5 cm phân hữu cơ hoai mục trộn vào lớp đất 20-30 cm
• pH 6–7.5

Thay chậu

Bạc hà lá xoăn (Mentha spicata) có thân rễ bò ngang (rhizome) lan rất nhanh. Chậu cần có lỗ thoát nước và nên thay đất mới mỗi lần đổi chậu để tránh bệnh tích tụ trong đất cũ.

• Bao lâu một lần: Mỗi 1-2 năm, hoặc khi rễ bắt đầu chui ra lỗ thoát nước
• Chậu mới: Chậu mới lớn hơn chậu cũ khoảng 2-5 cm đường kính; bạc hà lá xoăn (Mentha spicata) lan rộng nhanh nên chậu quá rộng dễ úng nước
• Mùa thay chậu: Mùa xuân, Mùa thu

Cách thay chậu

1. Lật chậu cũ, đỡ gốc và nhẹ nhàng đẩy bầu đất ra ngoài
2. Gỡ bớt đất cũ quanh rễ, ưu tiên bỏ phần đất đã nén và có mùi chua
3. Tách bụi thành 2-3 cụm nếu cây quá đông, mỗi cụm có rễ khỏe và ít nhất 2-3 chồi
4. Cắt bỏ rễ úng, nâu đen hoặc mềm nhũn
5. Đặt một lớp đất mới xuống đáy chậu, đặt cây ở giữa, rồi đổ đất mới quanh rễ
6. Nén nhẹ đất bằng tay, để mép đất thấp hơn miệng chậu khoảng 2 cm
7. Tưới đẫm nước cho đến khi nước chảy ra lỗ thoát, rồi đặt cây ở nơi có bóng râm nhẹ

Cắt tỉa

Bạc hà lá nhọn phản ứng tốt với việc cắt tỉa thường xuyên. Chỉ nên cắt khoảng một phần ba chiều cao cây mỗi lần để cây không bị suy yếu. Cắt ngay phía trên một cặp lá để chồi mới mọc ra từ đó.

Mùa cắt tỉa: Mùa xuân, Mùa hè

Cách cắt tỉa

1. Khi cây cao khoảng 15 đến 20 cm, bấm ngọn bằng cách cắt bỏ 2 đến 3 cm trên cùng để cây phân nhánh và rậm hơn.
2. Thu hoạch lá thường xuyên bằng cách cắt các cành dài ở phía trên một cặp lá, không chỉ hái vài lá rời rạc.
3. Vào đầu hè, nếu thấy nụ hoa xuất hiện, hãy cắt bỏ nụ sớm để cây tập trung sinh trưởng lá.
4. Cuối thu, cắt toàn bộ phần thân trên mặt đất xuống còn khoảng 5 đến 8 cm khi lá đã tàn, giúp cây nghỉ đông khỏe mạnh.
5. Không cắt quá sâu vào phần gốc đã già; nếu bụi quá rậm, hãy tách và trồng lại một phần thay vì cắt mạnh một lần.

Nhân giống

Bạc hà lá nhọn ra rễ rất dễ trong nước, nên giâm cành là cách nhanh và chắc chắn nhất cho người mới bắt đầu. Hãy trồng bụi mới trong chậu để ngăn thân bò ngầm lan sang các cây khác trong vườn.

Giới thiệu Mentha spicata

Tên gọi khác: Bạc hà lá xoăn, Bạc hà xanh, Spearmint

• Loại cây: herb
• Tuổi thọ: perennial
• Phân bố: Có nguồn gốc từ châu Âu và tây-nam châu Á, nay đã được du nhập và tự nhiên hóa trên khắp thế giới.
• Chiều cao trưởng thành: 30-60 cm
• Mùa hoa: Mùa hè đến đầu thu

Thú cưng · Con người

Thú cưng: An toàn · Con người: An toàn. Theo ASPCA, Mentha spicata không độc với chó, mèo và ngựa; tuy nhiên ăn quá nhiều có thể gây kích ứng dạ dày nhẹ ở vật nuôi.

Vấn đề thường gặp

• Rỉ sắt bạc hà: Nấm Puccinia menthae tạo đốm cam nâu dưới lá; cắt bỏ lá bệnh và tránh tưới lên lá.
• Rệp muội: Rệp tụ ở ngọn non và mặt dưới lá, hút nhựa làm lá quăn; rửa bằng nước hoặc xà phòng kali.
• Úng rễ: Đất đọng nước làm rễ thối và cây héo vàng; đảm bảo chậu có lỗ thoát nước và đất thoáng.
• Cây lan tràn chiếm chỗ: Thân rễ lan nhanh làm lấn át các cây khác; nên trồng trong chậu hoặc chôn viền sâu.
• Cháy lá do nắng gắt: Lá vàng hoặc cháy mép khi bị nắng trực tiếp mạnh giữa trưa; cần che bóng nhẹ.

Công dụng

Bạc hà lá xoăn được dùng rộng rãi làm gia vị trong salad, món xào, nước sốt, trà và đồ uống mát; tinh dầu của nó dùng trong kẹo cao su, kem đánh răng và hương liệu. Trong y học dân gian, lá được dùng để làm dịu tiêu hóa và giảm buồn nôn nhẹ.

Có ăn được không?

Lá và ngọn non ăn được, dùng tươi hoặc khô để nấu ăn và pha trà; hoa cũng ăn được với lượng nhỏ.

Lịch sử & truyền thuyết

Bạc hà được biết đến từ thời Hy Lạp và La Mã cổ đại, nơi nó được dùng làm gia vị, thuốc và để rải trên sàn nhà cho mùi thơm. Trong thần thoại Hy Lạp, nữ thần Minthe bị Persephone ghen tuông biến thành cây bạc hà, khiến loài cây này gắn liền với tình yêu và sự sống.

Bạn có biết?

Tên chi Mentha bắt nguồn từ nữ thần Minthe trong thần thoại Hy Lạp, người được cho là đã biến thành cây bạc hà.

Câu hỏi thường gặp

Hướng dẫn này được viết thế nào

Verdiss viết mỗi hướng dẫn bằng AI dựa trên tài liệu thực vật học và đối chiếu loài với iNaturalist và Plants of the World Online (Kew). Người đọc có thể đánh giá từng hướng dẫn trong ứng dụng.

Nguồn

• iNaturalist
• Plants of the World Online (Kew)
• Wikipedia