วิธีดูแลNarcissus pseudonarcissus
การรดน้ำ
นาร์ซิสซัสป่า (Narcissus pseudonarcissus) หรือดาฟโฟดิลป่า เป็นพืชหัวที่ต้องการดินระบายน้ำดี ไม่ชอบความชื้นแฉะ ช่วงที่ใบเขียวและกำลังออกดอกในฤดูใบไม้ผลิควรให้น้ำสม่ำเสมอ พอใบเหลืองและหัวเข้าสู่ช่วงพักตัวในฤดูร้อนให้ลดน้ำลงมากหรืองดไปเลย
วันนี้ต้องรดน้ำไหม?
ใช้นิ้วจิ้มลงในดินลึกประมาณ 2-3 ซม. ถ้าดินแห้งจึงรด ถ้ายังชื้นให้รอก่อน และลองยกกระถางดูน้ำหนัก ถ้ากระถางเบามากแสดงว่าดินแห้งแล้ว
อย่าปล่อยให้น้ำขังอยู่ในจานรองกระถาง เพราะหัวนาร์ซิสซัสจะเน่าได้ง่ายมาก
รดน้ำมากเกินไป
หัวนาร์ซิสซัสเก็บน้ำและอาหารไว้ในหัวอยู่แล้ว จึงทนความแห้งได้ดีกว่าการขังน้ำ เมื่อดินแฉะนานอากาศในดินจะน้อยลงและรากกับหัวจะเน่าง่ายขึ้น
อาการ: ใบเหลืองและเหี่ยวทั้งที่ดินยังชื้น โคนต้นนิ่ม มีกลิ่นเปรี้ยวหรือเหม็นจากดิน และหัวมีคราบเชื้อรา
วิธีแก้ไข: หยุดรดน้ำทันที นำหัวออกจากดินถ้าเน่า ตัดส่วนที่เน่าทิ้งแล้วปล่อยให้แห้งในที่ร่มหลายวัน จากนั้นย้ายลงดินใหม่ที่ระบายน้ำดี
รดน้ำน้อยเกินไป
ใบนาร์ซิสซัสต้องการน้ำเพียงพอในช่วงที่กำลังสร้างใบและดอกเพื่อสะสมอาหารให้หัวในปีถัดไป เมื่อขาดน้ำในช่วงนี้ต้นจะอ่อนแอและดอกเล็กลง
อาการ: ใบห่อหรือเหี่ยว ปลายใบแห้งเป็นสีน้ำตาล ดอกมีขนาดเล็กหรือไม่บาน และดินในกระถางแห้งแยกจากขอบกระถาง
วิธีแก้ไข: รดน้ำให้ชุ่มจนน้ำไหลออกจากรูก้นกระถาง แล้วเพิ่มความถี่ในช่วงใบเขียว หากดินแห้งมากให้แช่กระถางในน้ำประมาณ 20 นาทีก่อนนำขึ้นมาระบายน้ำ
แสงแดด
นาร์ซิสซัสป่าขึ้นตามทุ่งหญ้าและขอบป่าโปร่งในยุโรป ต้องการแสงแดดเต็มที่ในช่วงที่ใบและดอกกำลังเติบโต หากแสงน้อยเกินไปต้นจะยืดและดอกจะออกน้อยหรือไม่ออกเลย
- เหมาะที่สุด: แดดจัด · 6 ชั่วโมงขึ้นไปต่อวันในช่วงฤดูใบไม้ผลิ
- ทนได้: แดดจัด, แดดรำไร
- ตำแหน่งที่ดีที่สุดในห้อง: ริมหน้าต่าง
- แสงไฟเทียม: หากปลูกในบ้าน ควรใช้หลอดไฟปลูกพืชที่ให้แสงเข้มประมาณ 12-14 ชั่วโมงต่อวันในช่วงที่ใบเขียว ตั้งหลอดห่างจากต้นประมาณ 15-30 ซม.
แสงน้อยเกินไป
นาร์ซิสซัสต้องใช้แสงแดดสะสมเพื่อสร้างอาหารเก็บไว้ในหัว เมื่อแสงน้อยหัวจะอ่อนแอลงและดอกในปีถัดไปอาจไม่ออก
อาการ: ก้านยืดยาวและล้มง่าย ใบซีดจางสีเขียวอ่อน และดอกออกน้อยหรือไม่ออกเลย
วิธีแก้ไข: ย้ายกระถางไปไว้ริมหน้าต่างที่ได้รับแสงตรงในช่วงเช้า หรือเปิดไฟปลูกเสริม ปลูกลงแปลงกลางแจ้งที่ได้รับแดดเต็มวันจะดีที่สุด
แดดจัดเกินไป
แม้นาร์ซิสซัสจะชอบแดดจัด แต่เมื่อโดนแดดแรงมากในกระถางที่ดินแห้งเร็ว รากและใบจะขาดน้ำและเสียหายได้ โดยเฉพาะตอนที่อยู่ในกระถางดินน้อย
อาการ: ขอบใบไหม้เป็นสีน้ำตาลหรือเหลือง ใบเหี่ยวในช่วงบ่าย และดินแห้งเร็วกว่าปกติ
วิธีแก้ไข: หากอยู่กลางแจ้งให้ปลูกในแปลงที่มีดินชื้นและระบายน้ำดี ในกระถางให้ย้ายไปไว้ที่ที่มีแดดรำไรช่วงบ่ายและรดน้ำให้สม่ำเสมอ
อุณหภูมิ
ดอกนาร์ซิสซัส pseudonarcissus หรือ ดอกแดฟโฟดิลป่า เป็นไม้หัวที่ทนหนาวได้ดีและต้องการช่วงหนาวเย็นตามธรรมชาติเพื่อให้ออกดอกในฤดูใบไม้ผลิ ควรปลูกในที่ที่ได้รับแสงแดดเต็มวันหรือแสงรำไรช่วงเช้า และหลังดอกโรยแล้วปล่อยให้ใบเหลืองเองก่อนตัดทิ้ง
- เหมาะที่สุด: 5–15 °C
- ทนได้: -25–35 °C
- โซนความทนหนาว: 3-8
การใส่ปุ๋ย
ดอกแดฟโฟดิลป่าใช้ปุ๋ยไนโตรเจนมากเกินไปไม่ได้ เพราะจะทำให้ใบงอกเยอะแต่ดอกน้อยและหัวอ่อนแอ สิ่งสำคัญคือให้ปุ๋ยฟอสฟอรัสและโพแทสเซียมเพื่อสะสมอาหารในหัวสำหรับฤดูกาลถัดไป
- ปุ๋ยละลายช้า: ใส่ปุ๋ยละลายช้าหนึ่งครั้งต่อปีในช่วงต้นฤดูใบไม้ร่วง ตอนปลูกหัวใหม่ หรือกลางฤดูหนาวไม่เกินต้นฤดูใบไม้ผลิ
- ปุ๋ยสำหรับไม้หัวสูตรที่มีฟอสฟอรัสและโพแทสเซียมสูง เช่น 5-10-10 หรือใกล้เคียง, ปุ๋ยกระดูกป่น (bone meal) ซึ่งให้ฟอสฟอรัสช้าๆ, ปุ๋ยน้ำสูตรที่มีไนโตรเจนต่ำ เช่น 5-10-10 ใช้เฉพาะช่วงหลังดอกบาน
ดิน
นาร์ซิสซัส Narcissus pseudonarcissus ต้องการดินที่ระบายน้ำดีมาก เพราะหัวจะเน่าได้ง่ายหากขังน้ำนาน ดินควรเป็นกลางถึงเป็นด่างอ่อน และมีอินทรียวัตถุพอประมาณเพื่อให้ดินร่วนซุย
- ดินร่วนปนทราย: ดินร่วนสวน 2 ส่วน ทรายหยาบหรือเพอร์ไลท์ 1 ส่วน และปุ๋ยคอกเก่า 1 ส่วน
- ดินผสมสำหรับไม้หัว: ดินปลูกทั่วไปผสมกรวดเล็กหรือเพอร์ไลท์ประมาณ 30 เปอร์เซ็นต์ เติมปุ๋ยเม็ดสำหรับไม้ดอกหัวในปริมาณน้อย
- pH 6–7.5
การเปลี่ยนกระถาง
ดอกนาร์ซิสซัสป่า Narcissus pseudonarcissus เป็นไม้หัวที่ฤดูร้อนจะพักตัว จึงควรย้ายหรือแยกหัวตอนหัวพักตัวแล้วในช่วงปลายฤดูร้อนถึงต้นฤดูใบไม้ร่วง ห้ามตัดใบที่ยังเขียวอยู่ เพราะใบคือแหล่งอาหารที่หัวใช้สะสมพลังงานสำหรับปีถัดไป
- ความถี่: ทุก 3-4 ปี หรือเมื่อหัวเริ่มแน่นกระถางและดอกเล็กลง
- กระถางใหม่: กระถางที่กว้างกว่าหัวประมาณ 2-3 ซม. รอบด้าน ลึกประมาณ 2 เท่าของความสูงหัว เช่น กระถางทรงลึกขนาด 15-20 ซม. สำหรับหัวพยูง Narcissus pseudonarcissus (Daffodil ดั้งเดิมของยุโรป) ที่ปลูกเป็นกลุ่ม
- ช่วงเวลาเปลี่ยนกระถาง: ฤดูร้อน, ฤดูใบไม้ร่วง
วิธีเปลี่ยนกระถาง
- ขุดหัวขึ้นจากดินอย่างระมัดระวังด้วยมือหรือเสียมปลายแหลม ห่างจากหัวประมาณ 10 ซม.
- ปัดดินออกเบาๆ แล้วแยกหัวลูกที่ติดกันออก เก็บเฉพาะหัวที่แข็งและไม่มีรอยเน่า
- ตัดรากแห้งหรือรากเน่าออก และทิ้งหัวที่นิ่มหรือมีรา
- วางวัสดุระบายน้ำที่ก้นกระถาง เติมดินผสมให้ได้ความสูงที่ปลายหัวอยู่ต่ำกว่าขอบกระถางประมาณ 2 เท่าของความสูงหัว
- วางหัวโดยให้ส่วนปลายแหลมชี้ขึ้น แล้วกลบดินให้มิดหัวและเว้นพื้นที่ระหว่างหัวประมาณ 2-5 ซม.
- รดน้ำเบาๆ ให้ดินชื้นพอดี ไม่แฉะ แล้ววางในที่มีแสงสว่างและอากาศถ่ายเท
การตัดแต่งกิ่ง
สำหรับ Narcissus pseudonarcissus การตัดแต่งหลักคือการตัดดอกที่โรยแล้วออก ส่วนใบต้องปล่อยไว้ให้เหลืองเองตามธรรมชาติ เพราะใบคือแหล่งผลิตอาหารให้หัว
ช่วงเวลาตัดแต่งกิ่ง: ฤดูใบไม้ผลิ, ฤดูร้อน
วิธีตัดแต่งกิ่ง
- หลังดอกโรยทั้งหมดแล้ว ให้ใช้กรรไกรคมตัดก้านดอกที่โรยออกชิดโคนต้น โดยไม่ต้องตัดใบ
- ทิ้งใบทั้งหมดไว้จนกว่าจะเริ่มเหลืองและแห้ง ซึ่งอาจใช้เวลาประมาณ 6 สัปดาห์ จึงค่อยตัดชิดดินได้
- ห้ามมัดหรือถักใบเป็นปมเด็ดขาด เพราะจะบังคับไม่ให้ใบรับแสงและสร้างอาหารให้หัวได้ตามปกติ
- ทำความสะอาดกรรไกรด้วยแอลกอฮอล์ทุกครั้งหลังตัด เพื่อลดการแพร่โรคระหว่างกอ
การขยายพันธุ์
แยกหัวลูก (offsets) ของ Narcissus pseudonarcissus · ฤดูร้อน
- รอจนใบของ Narcissus pseudonarcissus เหลืองและแห้งเองตามธรรมชาติ ซึ่งมักเป็นช่วงต้นถึงกลางฤดูร้อน (มิถุนายนถึงกรกฎาคม) ห้ามตัดใบก่อนหน้านี้
- ขุดดินรอบกอด้วยส้อมสวนอย่างระมัดระวัง ยกหัวใต้ดินขึ้นมาทั้งกลุ่ม แล้วค่อยๆ แกะดินออก
- แยกหัวลูกเล็กๆ ที่เกาะอยู่ข้างหัวแม่ออกด้วยมือ ถ้าติดแน่นให้ใช้มีดสะอาดตัด โดยให้แต่ละหัวมีราก หรือรอยแผลที่แห้งสนิท
- ผึ่งหัวให้แห้งในที่ร่มและถ่ายเทอากาศดี ประมาณ 1 ถึง 2 สัปดาห์ ก่อนเก็บหรือปลูกต่อ
- ปลูกหัวลูกลงในดินร่วนระบายน้ำดีที่ความลึกประมาณ 2 ถึง 3 เท่าของความสูงหัว แล้วรดน้ำให้ชุ่มหนึ่งครั้ง
เพาะจากเมล็ด (seed) ของ Narcissus pseudonarcissus · ฤดูใบไม้ร่วง
- เก็บฝักเมล็ดหลังดอกโรยและฝักเริ่มแห้งเป็นสีน้ำตาล แล้วแกะเมล็ดออกมาทันที
- หว่านเมล็ดลงในถาดหรือกระถางตื้นที่ใส่ดินร่วนผสมทรายหยาบ กดให้แนบดินแต่ไม่ต้องกลบลึก
- วางภาชนะไว้ในที่โปร่งแจ้งที่ได้รับแสงแต่ไม่ถูกแดดจัด และรดน้ำให้ดินชื้นพอดี ไม่แฉะ
- ปล่อยให้หัวเล็กเติบโตในภาชนะอย่างน้อยหนึ่งถึงสองฤดูปลูก และดูแลให้ดินไม่แห้งจนเกินไปในช่วงฤดูปลูก
- ใช้เวลาประมาณ 5 ถึง 7 ปีกว่าต้นจะออกดอกครั้งแรก จึงควรทำเฉพาะเมื่อมีความอดทนและต้องการเพาะพันธุ์จริงๆ
ควรแยกหัวลูกทุก 3 ถึง 5 ปี เมื่อกอแน่นและดอกเริ่มเล็กลง การแยกช่วงฤดูร้อนที่หัวพักตัวจะทำให้ต้นฟื้นตัวได้ดีที่สุด
เกี่ยวกับ Narcissus pseudonarcissus
ชื่ออื่น: ดอกนาร์ซิสซัสป่า, ดาฟโฟดิลป่า, Lent lily
- ประเภทพืช: ไม้หัว (geophyte), ไม้ล้มลุกหลายปี, ไม้ดอกฤดูใบไม้ผลิ
- อายุขัย: ไม้หลายปี (perennial)
- การกระจายพันธุ์: มีถิ่นกำเนิดในยุโรปตะวันตก ตั้งแต่อังกฤษและฝรั่งเศสจนถึงสเปนและโปรตุเกส
- ความสูงเมื่อโตเต็มที่: 15 ถึง 30 เซนติเมตร
- ช่วงออกดอก: ปลายฤดูหนาวถึงต้นฤดูใบไม้ผลิ (กุมภาพันธ์ ถึง เมษายนในซีกโลกเหนือ)
สัตว์เลี้ยง · คน
สัตว์เลี้ยง: มีพิษ · คน: มีพิษ. หัวและส่วนทุกส่วนมีสารไลโคริน (lycorine) และผลึกแคลเซียมออกซาเลต ทำให้เกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียน และท้องเสีย หัวมีพิษมากที่สุด ควรเก็บให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง ควรล้างมือหลังสัมผัสหัว
ปัญหาที่พบบ่อย
- หัวเน่า: เกิดจากดินแฉะหรือระบายน้ำไม่ดี ทำให้หัวนุ่มและเน่า ควรปลูกในดินที่ระบายน้ำดี
- โรคไฟท็อปธอร่า (Phytophthora): เชื้อราในดินทำให้ใบและหัวเน่า ควรเอาหัวที่ติดเชื้อออกและหลีกเลี่ยงการรดน้ำมากเกินไป
- ไวรัสโมเสก: ทำให้ใบมีลายด่างและดอกผิดรูป ควรขุดต้นที่เป็นโรคทิ้งและไม่นำหัวมาปลูกต่อ
- เพลี้ยไฟและหนอนในหัว: ทำให้ดอกบิดเบี้ยวและหัวเสียหาย ควรตรวจหัวก่อนปลูกและเลือกหัวที่แข็งแรง
- ไม่ออกดอก: มักเกิดจากหัวเล็กเกินไปหรือบังแดดนานเกิน ควรให้แสงเต็มที่และปล่อยใบให้เหลืองเองตามธรรมชาติ
ประโยชน์
ใช้เป็นไม้ประดับในสวน สนามหญ้า และกระถางในฤดูใบไม้ผลิ เหมาะกับการปลูกเป็นกลุ่มใต้ต้นไม้ผลัดใบ ดอกใช้ตัดแต่งแจกันได้ดี แต่ยางจากลำต้นควรระวังเมื่อจัดดอก และมีการใช้สารสกัดจากหัวในการแพทย์สมัยใหม่เพื่อผลิตยาบางชนิด
กินได้ไหม?
ไม่ควรรับประทาน ทุกส่วนมีพิษ
ประวัติและตำนาน
ในตำนานกรีกโบราณ นาร์ซิสซัสเป็นชื่อของชายหนุ่มที่หลงรักเงาของตนเองในน้ำจนกลายเป็นดอกไม้ ดอกนาร์ซิสซัสจึงมักเกี่ยวข้องกับความหลงตนเอง ในยุโรปยุคกลาง ดอกนี้ถูกใช้เป็นสัญลักษณ์ของการเริ่มต้นฤดูใบไม้ผลิและการฟื้นคืนชีพ
รู้หรือไม่?
ชื่อ pseudonarcissus แปลว่าคล้ายนาร์ซิสซัส เพราะเป็นดอกนาร์ซิสซัสป่าดั้งเดิมที่ยังไม่ได้ผ่านการผสมพันธุ์ ดอกเล็กกว่าและสีเหลืองสดกว่าพันธุ์ปลูกทั่วไป
คำถามที่พบบ่อย
ควรรดน้ำNarcissus pseudonarcissusบ่อยแค่ไหน?
ทุก 7 วัน. นาร์ซิสซัสป่า (Narcissus pseudonarcissus) หรือดาฟโฟดิลป่า เป็นพืชหัวที่ต้องการดินระบายน้ำดี ไม่ชอบความชื้นแฉะ ช่วงที่ใบเขียวและกำลังออกดอกในฤดูใบไม้ผลิควรให้น้ำสม่ำเสมอ พอใบเหลืองและหัวเข้าสู่ช่วงพักตัวในฤดูร้อนให้ลดน้ำลงมากหรืองดไปเลย ใช้นิ้วจิ้มลงในดินลึกประมาณ 2-3 ซม. ถ้าดินแห้งจึงรด ถ้ายังชื้นให้รอก่อน และลองยกกระถางดูน้ำหนัก ถ้ากระถางเบามากแสดงว่าดินแห้งแล้ว
Narcissus pseudonarcissusต้องการแสงมากแค่ไหน?
แดดจัด (6 ชั่วโมงขึ้นไปต่อวันในช่วงฤดูใบไม้ผลิ). นาร์ซิสซัสป่าขึ้นตามทุ่งหญ้าและขอบป่าโปร่งในยุโรป ต้องการแสงแดดเต็มที่ในช่วงที่ใบและดอกกำลังเติบโต หากแสงน้อยเกินไปต้นจะยืดและดอกจะออกน้อยหรือไม่ออกเลย
Narcissus pseudonarcissusชอบอุณหภูมิเท่าไร?
5–15 °C. ดอกนาร์ซิสซัส pseudonarcissus หรือ ดอกแดฟโฟดิลป่า เป็นไม้หัวที่ทนหนาวได้ดีและต้องการช่วงหนาวเย็นตามธรรมชาติเพื่อให้ออกดอกในฤดูใบไม้ผลิ ควรปลูกในที่ที่ได้รับแสงแดดเต็มวันหรือแสงรำไรช่วงเช้า และหลังดอกโรยแล้วปล่อยให้ใบเหลืองเองก่อนตัดทิ้ง
Narcissus pseudonarcissusเป็นพิษต่อแมวและสุนัขไหม?
เป็นพิษต่อแมวและสุนัข: วางให้พ้นมือพวกมัน หัวและส่วนทุกส่วนมีสารไลโคริน (lycorine) และผลึกแคลเซียมออกซาเลต ทำให้เกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียน และท้องเสีย หัวมีพิษมากที่สุด ควรเก็บให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง ควรล้างมือหลังสัมผัสหัว
ปัญหาที่พบบ่อยของNarcissus pseudonarcissusมีอะไรบ้าง?
หัวเน่า: เกิดจากดินแฉะหรือระบายน้ำไม่ดี ทำให้หัวนุ่มและเน่า ควรปลูกในดินที่ระบายน้ำดี โรคไฟท็อปธอร่า (Phytophthora): เชื้อราในดินทำให้ใบและหัวเน่า ควรเอาหัวที่ติดเชื้อออกและหลีกเลี่ยงการรดน้ำมากเกินไป ไวรัสโมเสก: ทำให้ใบมีลายด่างและดอกผิดรูป ควรขุดต้นที่เป็นโรคทิ้งและไม่นำหัวมาปลูกต่อ เพลี้ยไฟและหนอนในหัว: ทำให้ดอกบิดเบี้ยวและหัวเสียหาย ควรตรวจหัวก่อนปลูกและเลือกหัวที่แข็งแรง ไม่ออกดอก: มักเกิดจากหัวเล็กเกินไปหรือบังแดดนานเกิน ควรให้แสงเต็มที่และปล่อยใบให้เหลืองเองตามธรรมชาติ
ควรเปลี่ยนกระถางNarcissus pseudonarcissusเมื่อไร?
ทุก 3-4 ปี หรือเมื่อหัวเริ่มแน่นกระถางและดอกเล็กลง. ดอกนาร์ซิสซัสป่า Narcissus pseudonarcissus เป็นไม้หัวที่ฤดูร้อนจะพักตัว จึงควรย้ายหรือแยกหัวตอนหัวพักตัวแล้วในช่วงปลายฤดูร้อนถึงต้นฤดูใบไม้ร่วง ห้ามตัดใบที่ยังเขียวอยู่ เพราะใบคือแหล่งอาหารที่หัวใช้สะสมพลังงานสำหรับปีถัดไป
ขยายพันธุ์Narcissus pseudonarcissusอย่างไร?
แยกหัวลูก (offsets) ของ Narcissus pseudonarcissus, เพาะจากเมล็ด (seed) ของ Narcissus pseudonarcissus. รอจนใบของ Narcissus pseudonarcissus เหลืองและแห้งเองตามธรรมชาติ ซึ่งมักเป็นช่วงต้นถึงกลางฤดูร้อน (มิถุนายนถึงกรกฎาคม) ห้ามตัดใบก่อนหน้านี้ ขุดดินรอบกอด้วยส้อมสวนอย่างระมัดระวัง ยกหัวใต้ดินขึ้นมาทั้งกลุ่ม แล้วค่อยๆ แกะดินออก แยกหัวลูกเล็กๆ ที่เกาะอยู่ข้างหัวแม่ออกด้วยมือ ถ้าติดแน่นให้ใช้มีดสะอาดตัด โดยให้แต่ละหัวมีราก หรือรอยแผลที่แห้งสนิท ผึ่งหัวให้แห้งในที่ร่มและถ่ายเทอากาศดี ประมาณ 1 ถึง 2 สัปดาห์ ก่อนเก็บหรือปลูกต่อ ปลูกหัวลูกลงในดินร่วนระบายน้ำดีที่ความลึกประมาณ 2 ถึง 3 เท่าของความสูงหัว แล้วรดน้ำให้ชุ่มหนึ่งครั้ง
คู่มือนี้เขียนอย่างไร
Verdiss เขียนคู่มือแต่ละฉบับด้วย AI จากเอกสารอ้างอิงทางพฤกษศาสตร์ และตรวจสอบชนิดพืชกับ iNaturalist และ Plants of the World Online (Kew) ผู้อ่านให้คะแนนคู่มือแต่ละฉบับได้ในแอป
แหล่งข้อมูล
ข้อมูลของ Verdiss มีไว้เพื่อเป็นแนวทางทั่วไปเท่านั้น อย่ากินหรือใช้พืชเป็นยาโดยอาศัยข้อมูลจากแอป โปรดปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ