วิธีดูแลMaranta leuconeura
การรดน้ำ
ต้นไม้ลายหินอ่อน Maranta leuconeura ชอบดินที่ชื้นสม่ำเสมอแต่ไม่แฉะ ควรรดน้ำเมื่อผิวดินด้านบนแห้งประมาณ 2-3 เซนติเมตร ใช้น้ำอุณหภูมิห้องหรือน้ำฝนหากทำได้ เพราะรากไวต่อคลอรีนและเกลือที่สะสมในน้ำประปา ในฤดูหนาวให้ลดความถี่ลงเพราะดินแห้งช้ากว่าเดิม
วันนี้ต้องรดน้ำไหม?
ใช้นิ้วจิ้มดินลึกประมาณ 2-3 เซนติเมตร ถ้าดินยังชื้นหรือมีเศษดินติดนิ้ว ยังไม่ต้องรด ถ้าดินแห้งร่วนและกระถางเบามาก แสดงว่าถึงเวลารดแล้ว ใบที่เริ่มม้วนเล็กน้อยในตอนเช้าก็เป็นสัญญาณว่าขาดน้ำ
รดน้ำจนน้ำไหลออกก้นกระถาง แล้วเทน้ำส่วนเกินทิ้งจากจานรอง อย่าปล่อยให้กระถางแช่น้ำ เพราะรากเน่าเป็นปัญหาที่พบบ่อยที่สุดของต้นไม้ชนิดนี้
รดน้ำมากเกินไป
ต้นไม้ลายหินอ่อนมีรากที่บอบบางและชอบอากาศในดินที่ระบายได้ดี เมื่อดินแฉะนานเกินไป รากจะขาดออกซิเจนและเน่าได้ง่ายกว่าไม้ใบทั่วไป
อาการ: ใบเหลืองจากโคนต้น ใบอ่อนเหี่ยวทั้งที่ดินยังเปียก มีกลิ่นเหม็นอับจากดิน และโคนก้านใบนิ่มเป็นสีน้ำตาล
วิธีแก้ไข: หยุดรดน้ำทันทีและย้ายต้นออกจากกระถาง ตัดรากที่เน่าสีดำนิ่มทิ้ง แล้วปลูกใหม่ในดินผสมที่มีเพอร์ไลต์หรือขุยมะพร้าวช่วยระบายน้ำ รอให้ดินแห้งหน้าดินก่อนรดครั้งถัดไป
รดน้ำน้อยเกินไป
ใบของต้นไม้ลายหินอ่อนมีความชื้นสูงและคายน้ำผ่านใบอยู่ตลอด เมื่อขาดน้ำ ต้นจะเสียน้ำจากเนื้อเยื่อใบได้เร็ว จึงแสดงอาการเหี่ยวได้ชัดเจน
อาการ: ใบม้วนเข้าหาตัวหรือห้อยลง ขอบใบแห้งเป็นสีน้ำตาล ดินแยกจากขอบกระถางและแห้งร่วน ใบร่วงมากผิดปกติ
วิธีแก้ไข: แช่กระถางทั้งใบในน้ำประมาณ 15-20 นาทีจนฟองอากาศหยุดขึ้น แล้วให้น้ำส่วนเกินระบายออก หลังจากนั้นรดน้ำให้สม่ำเสมอและเพิ่มความชื้นในอากาศเพื่อช่วยให้ใบฟื้นตัว
แสงแดด
ต้นไม้ลายหินอ่อนเป็นไม้พื้นล่างของป่าฝนเขตร้อนในอเมริกาใต้ จึงคุ้นกับแสงรำไรที่กรองผ่านเรือนยอดไม้ใหญ่ แสงแดดจัดจะทำให้ลายสีเขียวและขาวซีดลงและขอบใบไหม้ ส่วนแสงน้อยเกินไปจะทำให้ใบเล็กลงและลายสีจางหายไป
- เหมาะที่สุด: แสงสว่างแบบอ้อม · ได้รับแสงสว่างจ้าโดยอ้อมวันละ 6-8 ชั่วโมง ไม่ควรให้แดดจัดโดนใบโดยตรง
- ทนได้: แดดรำไร, ร่มเงา
- ตำแหน่งที่ดีที่สุดในห้อง: ใกล้หน้าต่าง
- แสงไฟเทียม: หากอยู่ในที่แสงน้อย สามารถใช้หลอดไฟ LED แสงขาวหรือหลอดปลูกพืชเปิดวันละ 10-12 ชั่วโมงห่างจากต้นประมาณ 30-45 เซนติเมตร เพื่อช่วยรักษาลายบนใบ
แสงน้อยเกินไป
ลายสีขาวบนใบของต้นไม้ลายหินอ่อนต้องใช้พลังงานแสงมากกว่าใบเขียวทั่วไป เมื่อแสงไม่พอ พืชจะลดการสร้างเม็ดสีและปรับใบให้ใหญ่ขึ้นเพื่อรับแสงมากขึ้น ทำให้ลายจางและก้านยืดยาว
อาการ: ลายบนใบจางหรือหายไป ก้านใบยืดและโน้มเอน ใบมีขนาดเล็กลงและห่างกันมาก การเจริญเติบโตช้าลงมาก
วิธีแก้ไข: ย้ายต้นไปไว้ใกล้หน้าต่างที่หันไปทางทิศตะวันออกหรือเหนือ หรือเพิ่มแสงเทียมตามที่แนะนำ หลีกเลี่ยงการย้ายกะทันหันเพราะอาจทำให้ใบร่วง ควรค่อยๆ ขยับให้ห่างจากหน้าต่างทีละน้อย
แดดจัดเกินไป
ใบของต้นไม้ลายหินอ่อนบางและอ่อนไหวต่อรังสี UV เมื่อโดนแดดตรงนานๆ เซลล์ใบจะเสียน้ำและถูกทำลายอย่างรวดเร็ว จึงต้องป้องกันแดดจัดช่วงเที่ยงวันอย่างเคร่งครัด
อาการ: ขอบใบและปลายใบไหม้เป็นสีน้ำตาลแห้ง ใบซีดหรือเหลืองทั้งแผ่น ใบม้วนตัวและกรอบ ลายขาวอาจกลายเป็นสีน้ำตาล
วิธีแก้ไข: ย้ายต้นออกจากแดดตรงทันที ตัดใบที่ไหม้ออกด้วยกรรไกรที่สะอาด แล้วใช้ม่านบางหรือวางให้ห่างจากหน้าต่างทางทิศใต้หรือทิศตะวันตกประมาณ 1-2 เมตร ใบใหม่จะทยอยกลับมาสมบูรณ์
อุณหภูมิ
ไม้ใบด่างตระกูลลูกศร (Maranta leuconeura) ชอบอุณหภูมิอบอุ่นสม่ำเสมอ ระหว่าง 18–26°C ควรหลีกเลี่ยงการเปลี่ยนแปลงกะทันหันและลมเย็นหรือลมร้อนจากเครื่องปรับอากาศและฮีตเตอร์ที่พัดโดนใบโดยตรง
- เหมาะที่สุด: 18–26 °C
- ทนได้: 10–32 °C
- โซนความทนหนาว: 11-12
การใส่ปุ๋ย
Maranta leuconeura ไม่ใช่พืชที่ต้องการปุ๋ยมาก ควรให้ปุ๋ยเจือจางในช่วงที่ต้นกำลังเจริญเติบโตอย่างแข็งแรงเท่านั้น และควรให้ปุ๋ยหลังรดน้ำเสมอเพื่อไม่ให้รากถูกทำลาย
- ปุ๋ยละลายช้า: ไม่จำเป็นต้องใช้ปุ๋ยเม็ดแบบปลดปล่อยช้าสำหรับต้นที่ปลูกในกระถางภายในบ้าน หากต้องการ ให้ใส่ปุ๋ยชนิดนี้ครั้งเดียวต้นฤดูใบไม้ผลิในปริมาณน้อยกว่าที่ระบุบนฉลาก
- ปุ๋ยน้ำสูตรสมดุล เช่น NPK 10-10-10 หรือ 20-20-20 เจือจางครึ่งหนึ่ง, ปุ๋ยน้ำสำหรับไม้ใบเขียวหรือไม้ใบด่างที่มีธาตุอาหารรองครบถ้วน, ปุ๋ยอินทรีย์เหลวอ่อน ๆ เช่น น้ำหมักปลา หรือ สารสกัดจากสาหร่ายทะเล
ดิน
Maranta leuconeura ต้องการดินที่ระบายน้ำได้ดีและอุ้มความชื้นไว้ได้พอดี รากของมันไวต่อการขังน้ำ ดินควรมีค่า pH เป็นกรดอ่อนถึงกลาง และไม่ควรอัดแน่นจนอากาศเข้าไม่ถึงราก
- ดินผสมสำหรับไม้ใบเขตร้อน: ดินปลูกคุณภาพดี 2 ส่วน ผสมกับเพอร์ไลต์ 1 ส่วน และขุยมะพร้าวหรือพีทมอส 1 ส่วน เป็นสูตรพื้นฐานที่เหมาะกับ Maranta leuconeura
- ดินผสมเพิ่มความโปร่ง: ดินปลูก 1 ส่วน ผสมขุยมะพร้าว 1 ส่วน เพอร์ไลต์หรือเพิร์ลไลต์ 1 ส่วน และถ่านไม้ขนาดเล็กเล็กน้อย เหมาะกับกระถางดินเผาและบ้านที่มีความชื้นสูง
- pH 5.5–6.5
การเปลี่ยนกระถาง
ใช้กระถางที่มีรูระบายน้ำที่ก้น และควรเป็นกระถางดินเผาหรือพลาสติกที่ระบายอากาศได้ดี เพื่อให้ดินแห้งเร็วขึ้นระหว่างการรดน้ำ
- ความถี่: ทุก 1-2 ปี เมื่อรากเต็มกระถาง (พืชโตเร็วในฤดูใบไม้ผลิและฤดูร้อน)
- กระถางใหม่: เลือกกระถางที่ใหญ่กว่าเดิมเพียง 2-3 ซม. ในแต่ละครั้ง เพราะ Maranta leuconeura ชอบรากที่แน่นและดินที่ไม่แฉะ กระถางใหญ่เกินไปทำให้ดินเก็บน้ำนานและเสี่ยงรากเน่า
- ช่วงเวลาเปลี่ยนกระถาง: ฤดูใบไม้ผลิ, ฤดูร้อน
วิธีเปลี่ยนกระถาง
- ค่อยๆ พลิกกระถางเดิมและเคาะก้นกระถางเบาๆ เพื่อให้ก้อนดินหลุดออกมา
- จับโคนต้นและดึงก้อนรากออกอย่างนุ่มนวล ไม่ดึงแรงจนรากขาด
- ใช้มือคลายรากที่พันกันเป็นวงเบาๆ ตัดรากที่เน่าเป็นสีน้ำตาลดำหรือกลิ่นเหม็นทิ้ง
- วางชั้นดินผสมใหม่ลงก้นกระถางใหม่ประมาณ 1/3 ของความสูง แล้ววางต้นให้โคนอยู่ระดับเดิมหรือต่ำกว่าขอบกระถางเล็กน้อย
- เติมดินรอบรากแล้วกดเบาๆ ให้แน่นพอประมาณ ไม่อัดแน่นจนอากาศเข้าไม่ได้
- รดน้ำให้ชุ่มจนน้ำซึมออกจากรูด้านล่าง แล้วนำไปวางในที่มีแสงสว่างกระจายแต่ไม่โดนแดดจัด
การตัดแต่งกิ่ง
ใช้กรรไกรที่คมและสะอาดทุกครั้ง เพื่อไม่ให้แผลฉีกหรือติดเชื้อ ตัดใบหรือลำต้นที่เสียออกได้ทุกเมื่อ แต่การตัดแต่งทรงพุ่มควรทำในช่วงที่ต้นกำลังเติบโต คือฤดูใบไม้ผลิถึงฤดูร้อน
ช่วงเวลาตัดแต่งกิ่ง: ฤดูใบไม้ผลิ, ฤดูร้อน
วิธีตัดแต่งกิ่ง
- ตัดใบที่เหลืองหรือแห้งออกที่โคนก้านใบ โดยไม่ต้องรอให้ใบร่วงเอง
- ตัดลำต้นที่ยาวเกินไปหรือเอนลงกระถางให้เหลือเหนือข้อประมาณ 1 เซนติเมตร เพื่อกระตุ้นให้แตกกิ่งใหม่จากข้อล่าง
- หมั่นหมุนกระถางทุกสัปดาห์และตัดใบที่ยื่นออกนอกทรงเพื่อคงรูปพุ่มให้สม่ำเสมอ
- ไม่ควรตัดใบมากกว่าหนึ่งในสามของต้นในครั้งเดียว และหลังตัดแล้วให้วางต้นในที่แสงกระจายเพื่อให้ฟื้นตัว
การขยายพันธุ์
การแยกกอ (การแบ่งกอ) · ฤดูใบไม้ผลิ
- ดึงต้นแม่ที่โตเต็มที่ออกจากกระถางในช่วงต้นฤดูใบไม้ผลิ เมื่อรากเริ่มแน่นกระถาง
- ค่อยๆ คลายดินรอบรากด้วยมือ แล้วแยกกอออกเป็นส่วนๆ ให้แต่ละส่วนมีรากและใบอย่างน้อยสองสามใบ
- ปลูกแต่ละส่วนลงกระถางขนาดเล็กที่มีดินร่วนซุยผสมพีทมอสหรือขุยมะพร้าว รดน้ำให้ชุ่มเล็กน้อย
- วางในที่มีแสงสว่างกระจายไม่ถูกแดดจัด และรักษาอุณหภูมิประมาณ 18 ถึง 24 องศาเซลเซียส จนต้นตั้งตัวได้
การปักชำลำต้นในน้ำ · ฤดูใบไม้ผลิ, ฤดูร้อน
- ตัดลำต้นที่มีข้อและใบอย่างน้อยหนึ่งถึงสองใบ ยาวประมาณ 8 ถึง 10 เซนติเมตร โดยตัดให้อยู่ใต้ข้อ
- เด็ดใบล่างออกให้เหลือเฉพาะใบบนสุด เพื่อไม่ให้ใบจมน้ำและเน่า
- จุ่มโคนลำต้นลงในแก้วน้ำสะอาด ให้ข้อที่จะเกิดรากอยู่ใต้ผิวน้ำ เปลี่ยนน้ำทุกสองถึงสามวัน
- เมื่อรากยาวประมาณ 2 ถึง 3 เซนติเมตร จึงย้ายลงกระถางดินร่วนซุย รดน้ำให้พอชื้นและดูแลในที่แสงกระจาย
การปักชำในดินชื้น · ฤดูใบไม้ผลิ, ฤดูร้อน
- เตรียมลำต้นที่มีข้อเหมือนการปักชำในน้ำ แล้วจุ่มโคนในฮอร์โมนเร่งราก (ไม่บังคับ)
- ปักโคนลงในกระถางเล็กที่ใช้ดินผสมพีทมอสกับเพอร์ไลต์ ให้ข้อที่จะเกิดรากฝังอยู่ในดิน
- คลุมด้วยถุงพลาสติกใสหรือโดมพลาสติกเพื่อเก็บความชื้น แต่เปิดระบายอากาศวันละครั้ง
- รักษาดินให้ชื้นเสมอ วางในที่แสงกระจาย เมื่อมีใบใหม่งอกจึงค่อยเอาพลาสติกออก
ต้นหมากพับ (Maranta leuconeura) งอกรากได้ดีที่สุดในช่วงฤดูใบไม้ผลิถึงฤดูร้อนที่มีแสงและอุณหภูมิเหมาะสม หลีกเลี่ยงการแยกหรือปักชำในฤดูหนาวที่อากาศเย็นและแสงน้อย เพราะต้นจะฟื้นตัวช้าและรากเน่าได้ง่าย
เกี่ยวกับ Maranta leuconeura
ชื่ออื่น: พืชสวดมนต์, ไม้ใบพนมมือ, ไม้ลายหินอ่อน
- ประเภทพืช: ไม้ล้มลุกหลายปี, ไม้ใบประดับ, ไม้กระถาง
- อายุขัย: perennial
- การกระจายพันธุ์: มีถิ่นกำเนิดในป่าฝนแถบแอตแลนติกทางตะวันออกเฉียงใต้ของบราซิล
- ความสูงเมื่อโตเต็มที่: ประมาณ 15-30 ซม. ในที่ปลูกในบ้าน
- ช่วงออกดอก: ช่วงฤดูร้อนเมื่อปลูกในที่ที่เหมาะสม แต่ดอกในบ้านพบได้น้อย
สัตว์เลี้ยง · คน
สัตว์เลี้ยง: ปลอดภัย · คน: ปลอดภัย. ASPCA ระบุว่าไม่เป็นพิษต่อสุนัข แมว และเด็ก อย่างไรก็ตามการกินพืชใดๆ ในปริมาณมากอาจทำให้ท้องอืดหรือระคายเคืองกระเพาะได้
ปัญหาที่พบบ่อย
- ปลายใบไหม้น้ำตาล: มักเกิดจากอากาศแห้งเกินไปหรือน้ำในดินไม่สม่ำเสมอ ควรเพิ่มความชื้นและรดน้ำให้คงที่
- รากเน่า: เกิดจากการรดน้ำถี่เกินไปหรือกระถางไม่มีรูระบายน้ำ ควรเช็กรากและปรับดินให้ระบายน้ำดีขึ้น
- ใบเหลืองที่โคนต้น: เป็นสัญญาณของการให้น้ำมากเกินไปหรือแสงน้อยเกินไป ควรตัดใบเหลืองออกและปรับตารางรดน้ำ
- ลายใบซีดจาง: เกิดจากได้รับแสงน้อยหรือแสงแดดแรงเกินไป ควรย้ายไปยังตำแหน่งที่มีแสงสว่างนุ่มนวล
- แมลงไรแดงและเพลี้ยแป้ง: มักเข้าทำลายในสภาพอากาศแห้ง ควรฉีดน้ำที่ใบเป็นระยะและกำจัดด้วยน้ำมันสะเดาหากพบการระบาด
ประโยชน์
ใช้เป็นไม้ประดับในบ้าน สำนักงาน และสวนขวด เนื่องจากใบลายสวยและทนร่มเงาได้ดี ไม่มีการใช้ประโยชน์ทางอาหารหรือยาในวงกว้าง
กินได้ไหม?
not edible
ประวัติและตำนาน
Maranta leuconeura ถูกนำเข้าสู่ยุโรปในศตวรรษที่ 19 และได้รับความนิยมอย่างมากในหมู่นักสะสมไม้ใบ ชื่อสกุล Maranta มาจากนักพฤกษศาสตร์ชาวเวนิส Bartolomeo Maranta ส่วนชื่อสามัญ prayer plant สื่อถึงการพับใบคล้ายมือที่กำลังสวดมนต์
รู้หรือไม่?
การพับใบในเวลากลางคืนเรียกว่า nyctinasty และเกิดจากการเปลี่ยนแปลงแรงดันน้ำในเซลล์พิเศษที่โคนใบ เซลล์เหล่านี้เรียกว่าเซลล์ pulvinus
คำถามที่พบบ่อย
ควรรดน้ำMaranta leuconeuraบ่อยแค่ไหน?
ทุก 7 วัน. ต้นไม้ลายหินอ่อน Maranta leuconeura ชอบดินที่ชื้นสม่ำเสมอแต่ไม่แฉะ ควรรดน้ำเมื่อผิวดินด้านบนแห้งประมาณ 2-3 เซนติเมตร ใช้น้ำอุณหภูมิห้องหรือน้ำฝนหากทำได้ เพราะรากไวต่อคลอรีนและเกลือที่สะสมในน้ำประปา ในฤดูหนาวให้ลดความถี่ลงเพราะดินแห้งช้ากว่าเดิม ใช้นิ้วจิ้มดินลึกประมาณ 2-3 เซนติเมตร ถ้าดินยังชื้นหรือมีเศษดินติดนิ้ว ยังไม่ต้องรด ถ้าดินแห้งร่วนและกระถางเบามาก แสดงว่าถึงเวลารดแล้ว ใบที่เริ่มม้วนเล็กน้อยในตอนเช้าก็เป็นสัญญาณว่าขาดน้ำ
Maranta leuconeuraต้องการแสงมากแค่ไหน?
แสงสว่างแบบอ้อม (ได้รับแสงสว่างจ้าโดยอ้อมวันละ 6-8 ชั่วโมง ไม่ควรให้แดดจัดโดนใบโดยตรง). ต้นไม้ลายหินอ่อนเป็นไม้พื้นล่างของป่าฝนเขตร้อนในอเมริกาใต้ จึงคุ้นกับแสงรำไรที่กรองผ่านเรือนยอดไม้ใหญ่ แสงแดดจัดจะทำให้ลายสีเขียวและขาวซีดลงและขอบใบไหม้ ส่วนแสงน้อยเกินไปจะทำให้ใบเล็กลงและลายสีจางหายไป
Maranta leuconeuraชอบอุณหภูมิเท่าไร?
18–26 °C. ไม้ใบด่างตระกูลลูกศร (Maranta leuconeura) ชอบอุณหภูมิอบอุ่นสม่ำเสมอ ระหว่าง 18–26°C ควรหลีกเลี่ยงการเปลี่ยนแปลงกะทันหันและลมเย็นหรือลมร้อนจากเครื่องปรับอากาศและฮีตเตอร์ที่พัดโดนใบโดยตรง
Maranta leuconeuraเป็นพิษต่อแมวและสุนัขไหม?
ปลอดภัยสำหรับแมวและสุนัข ASPCA ระบุว่าไม่เป็นพิษต่อสุนัข แมว และเด็ก อย่างไรก็ตามการกินพืชใดๆ ในปริมาณมากอาจทำให้ท้องอืดหรือระคายเคืองกระเพาะได้
ปัญหาที่พบบ่อยของMaranta leuconeuraมีอะไรบ้าง?
ปลายใบไหม้น้ำตาล: มักเกิดจากอากาศแห้งเกินไปหรือน้ำในดินไม่สม่ำเสมอ ควรเพิ่มความชื้นและรดน้ำให้คงที่ รากเน่า: เกิดจากการรดน้ำถี่เกินไปหรือกระถางไม่มีรูระบายน้ำ ควรเช็กรากและปรับดินให้ระบายน้ำดีขึ้น ใบเหลืองที่โคนต้น: เป็นสัญญาณของการให้น้ำมากเกินไปหรือแสงน้อยเกินไป ควรตัดใบเหลืองออกและปรับตารางรดน้ำ ลายใบซีดจาง: เกิดจากได้รับแสงน้อยหรือแสงแดดแรงเกินไป ควรย้ายไปยังตำแหน่งที่มีแสงสว่างนุ่มนวล แมลงไรแดงและเพลี้ยแป้ง: มักเข้าทำลายในสภาพอากาศแห้ง ควรฉีดน้ำที่ใบเป็นระยะและกำจัดด้วยน้ำมันสะเดาหากพบการระบาด
ควรเปลี่ยนกระถางMaranta leuconeuraเมื่อไร?
ทุก 1-2 ปี เมื่อรากเต็มกระถาง (พืชโตเร็วในฤดูใบไม้ผลิและฤดูร้อน). ใช้กระถางที่มีรูระบายน้ำที่ก้น และควรเป็นกระถางดินเผาหรือพลาสติกที่ระบายอากาศได้ดี เพื่อให้ดินแห้งเร็วขึ้นระหว่างการรดน้ำ
ขยายพันธุ์Maranta leuconeuraอย่างไร?
การแยกกอ (การแบ่งกอ), การปักชำลำต้นในน้ำ, การปักชำในดินชื้น. ดึงต้นแม่ที่โตเต็มที่ออกจากกระถางในช่วงต้นฤดูใบไม้ผลิ เมื่อรากเริ่มแน่นกระถาง ค่อยๆ คลายดินรอบรากด้วยมือ แล้วแยกกอออกเป็นส่วนๆ ให้แต่ละส่วนมีรากและใบอย่างน้อยสองสามใบ ปลูกแต่ละส่วนลงกระถางขนาดเล็กที่มีดินร่วนซุยผสมพีทมอสหรือขุยมะพร้าว รดน้ำให้ชุ่มเล็กน้อย วางในที่มีแสงสว่างกระจายไม่ถูกแดดจัด และรักษาอุณหภูมิประมาณ 18 ถึง 24 องศาเซลเซียส จนต้นตั้งตัวได้
คู่มือนี้เขียนอย่างไร
Verdiss เขียนคู่มือแต่ละฉบับด้วย AI จากเอกสารอ้างอิงทางพฤกษศาสตร์ และตรวจสอบชนิดพืชกับ iNaturalist และ Plants of the World Online (Kew) ผู้อ่านให้คะแนนคู่มือแต่ละฉบับได้ในแอป
แหล่งข้อมูล
ข้อมูลของ Verdiss มีไว้เพื่อเป็นแนวทางทั่วไปเท่านั้น อย่ากินหรือใช้พืชเป็นยาโดยอาศัยข้อมูลจากแอป โปรดปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
