วิธีดูแลChlorophytum comosum
การรดน้ำ
สปายเดอร์พืช (Chlorophytum comosum) ชอบดินที่ชื้นสม่ำเสมอแต่ไม่แฉะ ควรรดน้ำเมื่อผิวดินด้านบนแห้งประมาณ 2-3 เซนติเมตร และเทน้ำส่วนเกินที่ก้นกระถางทิ้งทุกครั้ง รากของพืชชนิดนี้เป็นรากหนาที่เก็บน้ำได้บางส่วน จึงทนแล้งได้ดีกว่าการรดน้ำมากเกินไป ใบที่ปลายเหลืองมักเกิดจากคลอรีนหรือเกลือสะสมในน้ำประปา ลองใช้น้ำฝนหรือน้ำที่พักทิ้งไว้หนึ่งคืนจะช่วยได้มาก
วันนี้ต้องรดน้ำไหม?
ใช้นิ้วจิ้มลงในดินลึกประมาณ 2-3 เซนติเมตร ถ้ารู้สึกแห้งให้รดน้ำ ถ้ายังชื้นอยู่ให้รอก่อน หรือยกกระถางขึ้นดู ถ้ากระถางเบาผิดปกติแสดงว่าดินแห้งแล้ว
ในฤดูหนาวที่อากาศแห้งและแสงน้อย สปายเดอร์พืชใช้น้ำน้อยลงมาก ให้รดเฉพาะเมื่อดินแห้งจริงๆ เพื่อป้องกันรากเน่า
รดน้ำมากเกินไป
สปายเดอร์พืชมีรากที่ต้องการอากาศในดิน เมื่อดินชื้นนานเกินไป รากจะขาดออกซิเจนและเริ่มเน่า ซึ่งเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้ต้นตายในพืชชนิดนี้ จึงสำคัญกว่าการลืมรดน้ำ
อาการ: ใบเหลืองจากโคนต้นและนิ่ม ดินมีกลิ่นอับ มีเชื้อราขาวบนผิวดิน รากสีน้ำตาลดำและเปื่อย
วิธีแก้ไข: หยุดรดน้ำทันทีและปล่อยให้ดินแห้งลงประมาณครึ่งหนึ่งของกระถาง ตัดรากที่เน่าออกด้วยกรรไกรที่สะอาด แล้วย้ายลงดินใหม่ที่ระบายน้ำดี ควรใช้กระถางที่มีรูระบายน้ำ
รดน้ำน้อยเกินไป
ใบของสปายเดอร์พืชที่อวบน้ำจะช่วยให้ทนแล้งได้ระยะหนึ่ง แต่เมื่อขาดน้ำนานจะเสียความแข็งแรงและการเจริญเติบโตจะหยุดลง ดินที่แห้งจนหดตัวจากขอบกระถางจะทำให้น้ำซึมลงยากขึ้นเรื่อยๆ
อาการ: ปลายใบแห้งเป็นสีน้ำตาลและม้วนงอ ใบเหี่ยวและดูไม่สดชื่น ดินแยกตัวจากขอบกระถาง ต้นโตช้าลงหรือหยุดแตกหน่อใหม่
วิธีแก้ไข: แช่กระถางทั้งใบในน้ำประมาณ 20-30 นาทีจนดินชื้นทั่วถึง จากนั้นรดน้ำตามปกติและปรับความถี่ให้สม่ำเสมอ ตัดปลายใบที่แห้งเป็นสีน้ำตาลออกได้ตามต้องการ
แสงแดด
สปายเดอร์พืชเติบโตได้ดีในแสงสว่างจ้าที่กระจายตัว ใบจะมีลายขาวหรือเหลืองสดใสเมื่อได้รับแสงเพียงพอ ถ้าแสงน้อยเกินไปลายบนใบจะซีดลงและต้นจะเติบโตช้า แสงแดดจ้าโดยตรงช่วงบ่ายจะทำให้ใบไหม้เป็นจุดหรือซีดได้
- เหมาะที่สุด: แสงสว่างแบบอ้อม · 6-8 ชั่วโมงต่อวันของแสงสว่างจ้าที่ไม่ใช่แสงแดดตรง
- ทนได้: แดดรำไร, ร่มเงา
- ตำแหน่งที่ดีที่สุดในห้อง: ริมหน้าต่าง
- แสงไฟเทียม: หากอยู่ในที่แสงน้อย ใช้หลอดไฟ LED แบบเติมแสงธรรมชาติวางห่างจากต้นประมาณ 30-45 เซนติเมตร เปิดวันละ 10-12 ชั่วโมง จะช่วยรักษาสีของใบได้ดี
แสงน้อยเกินไป
สปายเดอร์พืชมาจากป่าเขตร้อนของแอฟริกาใต้ที่ได้รับแสงกระจายใต้เรือนยอดไม้ จึงปรับตัวกับแสงน้อยได้บ้าง แต่ใบจะไม่มีลายสวยและการแตกหน่อลูกจะลดลงมาก
อาการ: ลายขาวหรือเหลืองบนใบซีดจนกลายเป็นสีเขียวทั้งใบ ก้านใบยืดยาวและอ่อนแอ ต้นโตช้า ไม่ค่อยแตกไหล
วิธีแก้ไข: ย้ายต้นไปไว้ใกล้หน้าต่างที่รับแสงสว่างจ้า ห่างจากแดดตรง หรือเพิ่มแสงไฟ LED เสริม ค่อยๆ ปรับทีละน้อยเพื่อไม่ให้ใบช็อก
แดดจัดเกินไป
แม้สปายเดอร์พืชจะชอบแสงจ้า แต่ใบบางส่วนไม่ทนแสงแดดตรงช่วงบ่ายที่ร้อนจัด เพราะเนื้อใบค่อนข้างบาง และดินในกระถางจะแห้งเร็วจนรากเสียหายได้
อาการ: ใบไหม้เป็นจุดสีน้ำตาลหรือขาวซีด ขอบใบแห้งและม้วน ใบเหลืองทั้งแผ่น ดินแห้งเร็วผิดปกติ
วิธีแก้ไข: ย้ายไปไว้ห่างจากหน้าต่างทางทิศตะวันตกหรือใต้ หรือใช้ม่านบางกรองแสง รดน้ำเพิ่มขึ้นในช่วงแดดจัด ตัดใบที่ไหม้ออกเพื่อให้ต้นฟื้นตัว
อุณหภูมิ
spider plant (Chlorophytum comosum) grows best in steady indoor warmth between 18 and 24 °C. It tolerates short cool spells but should be kept away from frost, cold drafts, and hot direct sun through glass.
- เหมาะที่สุด: 18–24 °C
- ทนได้: 7–35 °C
- โซนความทนหนาว: 9-11
การใส่ปุ๋ย
สไปเดอร์แพลนต์ดูดซับปุ๋ยได้ดีในช่วงที่ใบและหน่อลูกกำลังเติบโต ควรให้ปุ๋ยในปริมาณน้อยและบ่อยกว่าให้มากครั้งเดียว และให้เฉพาะตอนที่ดินชื้นเท่านั้น เพราะรากที่แห้งจะไหม้จากปุ๋ยเข้มข้นได้ง่าย
- ปุ๋ยละลายช้า: ใส่ปุ๋ยเม็ดแบบค่อยปลดปล่อยปีละครั้งในช่วงต้นฤดูใบไม้ผลิ (มีนาคม) หรือไม่ต้องใส่ก็ได้ถ้าเปลี่ยนดินใหม่ทุกปี
- ปุ๋ยน้ำสูตรสมดุล เช่น 20-20-20 หรือ 10-10-10 เจือจาง, ปุ๋ยเม็ดแบบค่อยปลดปล่อยสำหรับไม้ใบในร่ม, ปุ๋ยอินทรีย์เหลวจากมูลไส้เดือนหรือสาหร่ายทะเล
ดิน
สไปเดอร์แพลนต์ปลูกได้ในดินทั่วไปที่ระบายน้ำดี ไม่ชอบดินแฉะหรืออัดแน่น ควรเลือกดินที่ไม่มีก้อนดินแข็งและมีการระบายอากาศให้รากได้ดี
- ดินผสมสำหรับไม้ใบทั่วไป: ดินปลูกคุณภาพดี 2 ส่วน ผสมเพอร์ไลต์หรือperlite 1 ส่วน และพีตมอสหรือใยมะพร้าว 1 ส่วน
- ดินผสมเองแบบเบา: ดินร่วน 1 ส่วน เพอร์ไลต์ 1 ส่วน และขุยมะพร้าว 1 ส่วน เหมาะกับกระถางที่ต้องการระบายน้ำเร็ว
- pH 6–7.5
การเปลี่ยนกระถาง
สไปเดอร์แพลนต์ (Chlorophytum comosum) มีรากสะสมอาหารเป็นหัวเล็กๆ และชอบรากแน่นเล็กน้อย จึงไม่ต้องรีบเปลี่ยนกระถางบ่อย ควรย้ายกระถางในช่วงที่มันกำลังเจริญเติบโตเพื่อให้รากฟื้นตัวเร็ว
- ความถี่: ทุก 1-2 ปี หรือเมื่อรากเต็มกระถาง
- กระถางใหม่: เลือกกระถางใหม่ที่ใหญ่กว่าเดิมประมาณ 2-5 ซม. ในแต่ละด้าน และควรมีรูระบายน้ำ
- ช่วงเวลาเปลี่ยนกระถาง: ฤดูใบไม้ผลิ, ฤดูร้อน
วิธีเปลี่ยนกระถาง
- ค่อยๆ บีบด้านข้างกระถางเก่าแล้วดึงต้นออกมาทั้งก้อนดิน
- ใช้มือคลายรากที่พันกันเบาๆ ตัดรากที่เน่าสีน้ำตาลดำหรือนิ่มออกด้วยกรรไกรที่สะอาด
- หากต้องการขยายพันธุ์ ให้แยกกอออกเป็นส่วนๆ โดยแต่ละส่วนมีรากและใบอย่างน้อย 2-3 ใบ
- วางต้นลงในกระถางใหม่ให้โคนต้นอยู่ต่ำกว่าขอบกระถางประมาณ 2-3 ซม.
- เติมดินรอบราก กดเบาๆ ให้แน่นพอประมาณ แล้วรดน้ำให้ดินชุ่มจนน้ำไหลออกรูด้านล่าง
- วางในที่มีแสงสว่างแต่ไม่โดนแดดจัดโดยตรงประมาณ 1-2 สัปดาห์
การตัดแต่งกิ่ง
ใช้กรรไกรหรือมีดที่สะอาดและคมเสมอ ตัดชิดโคนใบหรือก้านที่ไม่ต้องการ ไม่ควรตัดส่วนเกินครึ่งหนึ่งของกอในครั้งเดียว และควรทำความสะอาดอุปกรณ์ด้วยแอลกอฮอล์ก่อนและหลังการตัด
ช่วงเวลาตัดแต่งกิ่ง: ฤดูใบไม้ผลิ, ฤดูร้อน
วิธีตัดแต่งกิ่ง
- ใช้มือจับใบที่เหลืองหรือแห้งที่โคนแล้วดึงเบาๆ หรือใช้กรรไกรตัดชิดโคนใบ
- ตัดก้านดอกที่แห้งหรือไม่สวยออกจนถึงโคนก้าน เพื่อให้ต้นใช้พลังงานกับการเจริญเติบโตของใบ
- หากต้นลูกห้อยยาวมากและทำให้ต้นแม่ดูรก ให้ตัดหรือปักชำต้นลูกบางส่วน เว้นไว้เพียงไม่กี่ต้นต่อก้าน
- ตัดใบที่เสียหายหรือเป็นโรคออกทันที และทิ้งลงถังขยะ ไม่ควรนำไปทำปุ๋ยหมัก
- หลังการตัด ให้รดน้ำตามปกติและวางต้นในที่มีแสงสว่างเพื่อให้ฟื้นตัวเร็ว
การขยายพันธุ์
การแยกกอ (Division of plantlets/offsets) · ฤดูใบไม้ผลิ, ฤดูร้อน
- รอให้กอสปายเดอร์พลานต์ (Chlorophytum comosum) โตแน่นจนดันกระถางหรือมีรากอากาศยาวออกมา
- นำกอออกจากกระถาง เขย่าดินเบาๆ แล้วแยกส่วนที่มีรากของตัวเองออกเป็นกอย่อย 2 ถึง 4 กอ
- ปลูกแต่ละกอลงกระถางขนาดเล็กที่มีรูระบายน้ำ ใช้ดินผสมที่ร่วนซุย รดน้ำให้ชุ่มแล้วตั้งในที่มีแสงสว่างจ้าแต่ไม่โดนแดดแรงจัด
การปักชำลูกไม้ (Plantlet propagation) · ฤดูใบไม้ผลิ, ฤดูร้อน
- มองหาต้นลูกที่งอกจากปลายก้านดอกยาวซึ่งห้อยลงมา มักมีรากอากาศเล็กๆ ติดอยู่แล้ว
- ตัดก้านที่เชื่อมกับต้นแม่ให้เหนือต้นลูกเล็กน้อย หรือวางต้นลูกลงในแก้วน้ำโดยให้โคนรากจุ่มน้ำ
- เปลี่ยนน้ำทุกสัปดาห์ รากจะยาวออกภายใน 1 ถึง 3 สัปดาห์ จากนั้นย้ายลงดินได้
การเพาะเมล็ด (Seed sowing) · ฤดูใบไม้ผลิ
- เก็บเมล็ดจากผลแห้งที่เกิดหลังดอกสีขาวร่วงไปแล้ว ซึ่งต้องผสมเกสรด้วยมือจึงจะติดผล
- แช่เมล็ดในน้ำอุ่นประมาณ 24 ชั่วโมงก่อนเพาะ
- หว่านบนดินเพาะที่ชื้นสม่ำเสมอ กลบบางๆ คงอุณหภูมิประมาณ 20 ถึง 24 องศาเซลเซียส ต้นกล้าจะงอกภายในไม่กี่สัปดาห์ แต่ใช้เวลานานกว่าจะได้ต้นที่แข็งแรง
ต้นลูกของสปายเดอร์พลานต์มักงอกจากก้านดอกได้ง่ายที่สุด ไม่จำเป็นต้องใช้เทคนิคซับซ้อน และการแยกกอเป็นวิธีที่ได้ต้นโตเร็วและปลอดภัยที่สุดสำหรับมือใหม่
เกี่ยวกับ Chlorophytum comosum
ชื่ออื่น: สไปเดอร์แพลนต์, ต้นแมงมุม, ต้นกล้วยไม้แอฟริกา
- ประเภทพืช: ไม้ล้มลุกหัวเหง้า, ไม้ประดับใบ, ไม้แขวน
- อายุขัย: perennial
- การกระจายพันธุ์: มีถิ่นกำเนิดในแอฟริกาใต้และแอฟริกาตอนใต้ของทวีป
- ความสูงเมื่อโตเต็มที่: ประมาณ 30-45 ซม.
- ช่วงออกดอก: ฤดูใบไม้ผลิถึงฤดูร้อน
สัตว์เลี้ยง · คน
สัตว์เลี้ยง: ปลอดภัย · คน: ปลอดภัย. ตามข้อมูลของ ASPCA ระบุว่าไม่เป็นพิษต่อสัตว์เลี้ยงและเด็ก แต่ถ้ากินเข้าไปจำนวนมากอาจทำให้ท้องอืดหรือระคายเคืองกระเพาะเล็กน้อย
ปัญหาที่พบบ่อย
- ปลายใบไหม้น้ำตาล: มักเกิดจากการรดน้ำด้วยน้ำประปาที่มีฟลูออไรด์หรือเกลือสะสมในดิน ควรใช้น้ำฝนหรือน้ำที่พักทิ้งไว้ และล้างดินเป็นครั้งคราว
- ใบเหลือง: เกิดจากรดน้ำมากเกินไปจนรากเน่า หรืออยู่ในที่แสงน้อยเกินไป ควรปล่อยให้ดินแห้งบ้างและย้ายไปที่ที่มีแสงสว่าง
- ใบลายซีดหรือไหม้: เกิดจากแสงแดดจัดโดยตรง ควรย้ายไปยังจุดที่ได้รับแสงสว่างทางอ้อม
- ใบเหี่ยวและโคนเน่า: เกิดจากดินแฉะหรือกระถางไม่มีรูระบายน้ำ ควรเปลี่ยนดินและปรับวิธีรดน้ำ
ประโยชน์
ใช้เป็นไม้ประดับในบ้านและสำนักงาน โดยเฉพาะแบบกระถางแขวนที่ปล่อยลูกพืชห้อยลงมา ทั้งยังเป็นไม้ที่นิยมใช้ปลูกเพื่อการฟอกอากาศในบ้านตามความเชื่อทั่วไป
กินได้ไหม?
ไม่แนะนำให้รับประทาน ใบและรากไม่ถือว่าเป็นอาหาร
ประวัติและตำนาน
ชื่อสกุล Chlorophytum มาจากภาษากรีก หมายถึงพืชสีเขียว ส่วนชื่อ comosum หมายถึงมีช่อ ซึ่งหมายถึงช่อดอกและไหลที่ห้อยลง ต้นนี้ถูกนำเข้าสู่ยุโรปในศตวรรษที่ 19 และแพร่หลายเป็นไม้ประดับในบ้านทั่วโลก
รู้หรือไม่?
ไม้ชนิดนี้เป็นที่รู้จักในชื่อ spider plant เพราะลูกพืชที่ห้อยลงมาดูคล้ายแมงมุมตัวเล็กๆ และยังช่วยดูดซับสารเคมีบางชนิดในอากาศได้ตามงานวิจัยในอดีต
คำถามที่พบบ่อย
ควรรดน้ำChlorophytum comosumบ่อยแค่ไหน?
ทุก 7 วัน. สปายเดอร์พืช (Chlorophytum comosum) ชอบดินที่ชื้นสม่ำเสมอแต่ไม่แฉะ ควรรดน้ำเมื่อผิวดินด้านบนแห้งประมาณ 2-3 เซนติเมตร และเทน้ำส่วนเกินที่ก้นกระถางทิ้งทุกครั้ง รากของพืชชนิดนี้เป็นรากหนาที่เก็บน้ำได้บางส่วน จึงทนแล้งได้ดีกว่าการรดน้ำมากเกินไป ใบที่ปลายเหลืองมักเกิดจากคลอรีนหรือเกลือสะสมในน้ำประปา ลองใช้น้ำฝนหรือน้ำที่พักทิ้งไว้หนึ่งคืนจะช่วยได้มาก ใช้นิ้วจิ้มลงในดินลึกประมาณ 2-3 เซนติเมตร ถ้ารู้สึกแห้งให้รดน้ำ ถ้ายังชื้นอยู่ให้รอก่อน หรือยกกระถางขึ้นดู ถ้ากระถางเบาผิดปกติแสดงว่าดินแห้งแล้ว
Chlorophytum comosumต้องการแสงมากแค่ไหน?
แสงสว่างแบบอ้อม (6-8 ชั่วโมงต่อวันของแสงสว่างจ้าที่ไม่ใช่แสงแดดตรง). สปายเดอร์พืชเติบโตได้ดีในแสงสว่างจ้าที่กระจายตัว ใบจะมีลายขาวหรือเหลืองสดใสเมื่อได้รับแสงเพียงพอ ถ้าแสงน้อยเกินไปลายบนใบจะซีดลงและต้นจะเติบโตช้า แสงแดดจ้าโดยตรงช่วงบ่ายจะทำให้ใบไหม้เป็นจุดหรือซีดได้
Chlorophytum comosumชอบอุณหภูมิเท่าไร?
18–24 °C. spider plant (Chlorophytum comosum) grows best in steady indoor warmth between 18 and 24 °C. It tolerates short cool spells but should be kept away from frost, cold drafts, and hot direct sun through glass.
Chlorophytum comosumเป็นพิษต่อแมวและสุนัขไหม?
ปลอดภัยสำหรับแมวและสุนัข ตามข้อมูลของ ASPCA ระบุว่าไม่เป็นพิษต่อสัตว์เลี้ยงและเด็ก แต่ถ้ากินเข้าไปจำนวนมากอาจทำให้ท้องอืดหรือระคายเคืองกระเพาะเล็กน้อย
ปัญหาที่พบบ่อยของChlorophytum comosumมีอะไรบ้าง?
ปลายใบไหม้น้ำตาล: มักเกิดจากการรดน้ำด้วยน้ำประปาที่มีฟลูออไรด์หรือเกลือสะสมในดิน ควรใช้น้ำฝนหรือน้ำที่พักทิ้งไว้ และล้างดินเป็นครั้งคราว ใบเหลือง: เกิดจากรดน้ำมากเกินไปจนรากเน่า หรืออยู่ในที่แสงน้อยเกินไป ควรปล่อยให้ดินแห้งบ้างและย้ายไปที่ที่มีแสงสว่าง ใบลายซีดหรือไหม้: เกิดจากแสงแดดจัดโดยตรง ควรย้ายไปยังจุดที่ได้รับแสงสว่างทางอ้อม ใบเหี่ยวและโคนเน่า: เกิดจากดินแฉะหรือกระถางไม่มีรูระบายน้ำ ควรเปลี่ยนดินและปรับวิธีรดน้ำ
ควรเปลี่ยนกระถางChlorophytum comosumเมื่อไร?
ทุก 1-2 ปี หรือเมื่อรากเต็มกระถาง. สไปเดอร์แพลนต์ (Chlorophytum comosum) มีรากสะสมอาหารเป็นหัวเล็กๆ และชอบรากแน่นเล็กน้อย จึงไม่ต้องรีบเปลี่ยนกระถางบ่อย ควรย้ายกระถางในช่วงที่มันกำลังเจริญเติบโตเพื่อให้รากฟื้นตัวเร็ว
ขยายพันธุ์Chlorophytum comosumอย่างไร?
การแยกกอ (Division of plantlets/offsets), การปักชำลูกไม้ (Plantlet propagation), การเพาะเมล็ด (Seed sowing). รอให้กอสปายเดอร์พลานต์ (Chlorophytum comosum) โตแน่นจนดันกระถางหรือมีรากอากาศยาวออกมา นำกอออกจากกระถาง เขย่าดินเบาๆ แล้วแยกส่วนที่มีรากของตัวเองออกเป็นกอย่อย 2 ถึง 4 กอ ปลูกแต่ละกอลงกระถางขนาดเล็กที่มีรูระบายน้ำ ใช้ดินผสมที่ร่วนซุย รดน้ำให้ชุ่มแล้วตั้งในที่มีแสงสว่างจ้าแต่ไม่โดนแดดแรงจัด
คู่มือนี้เขียนอย่างไร
Verdiss เขียนคู่มือแต่ละฉบับด้วย AI จากเอกสารอ้างอิงทางพฤกษศาสตร์ และตรวจสอบชนิดพืชกับ iNaturalist และ Plants of the World Online (Kew) ผู้อ่านให้คะแนนคู่มือแต่ละฉบับได้ในแอป
แหล่งข้อมูล
ข้อมูลของ Verdiss มีไว้เพื่อเป็นแนวทางทั่วไปเท่านั้น อย่ากินหรือใช้พืชเป็นยาโดยอาศัยข้อมูลจากแอป โปรดปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ