Zo verzorg je aubergine
Water geven
Aubergine (Solanum melongena) heeft gelijkmatig vochtige grond nodig, zeker tijdens bloei en vruchtzetting. Laat de bovenste laag van de potgrond tussen de beurten door licht opdrogen, maar laat de plant nooit volledig verschrompelen. Wisselende vochtigheid veroorzaakt bloemval en bittere, harde vruchten. Gebruik water op kamertemperatuur en geef het aan de voet van de plant, niet over de bladeren.
Heeft hij vandaag water nodig?
Steek een vinger 2 cm diep in de potgrond. Voelt het droog aan, dan is het tijd om water te geven. Voelt het nog vochtig aan, wacht dan nog een dag. Je kunt ook de pot optillen: is hij duidelijk lichter dan na het drenken, dan heeft de plant water nodig.
Geef bij warm weer en tijdens vruchtzetting regelmatig water, zodat de vruchten sappig en glanzend blijven. Een laagje mulch rond de voet houdt het vocht langer vast.
Te veel water
Aubergine is een tropische nachtschade die van nature in warme, goed doorlaten grond groeit. Te natte voeten verstikken de wortels, die dan niet meer genoeg zuurstof krijgen en gaan rotten. Juist de jonge planten en de planten in zware grond zijn hier gevoelig voor.
Symptomen: Gele, slappe bladeren die van onderen beginnen, een zure of rottende geur uit de grond, zwarte en zachte wortels, en bloemen of kleine vruchten die afvallen.
Oplossingen: Stop met water geven en laat de grond bovenin opdrogen. Controleer de wortels en snijd zachte, zwarte delen met een schone schaar weg. Zet de plant in verse, goed doorlatende potgrond met extra perlite of in een pot met drainagegat. Bij buitenplanten: verbeter de grond met compost en zand.
Te weinig water
Aubergine heeft een grote bladmassa en veel water nodig om de vruchten te vullen, vooral in de zomer. De plant verdampt veel vocht via de grote, zachte bladeren. Bij droogte stopt de plant met groeien en laat hij bloemen en vruchten vallen om water te besparen.
Symptomen: Slappe, hangende bladeren die er overdag al treurig uitzien, bruine randen op de bladeren, een droge, hard afgetrokken grond die van de potrand wegtrekt en kleine, bittere of verharde vruchten.
Oplossingen: Geef direct een royale beurt water tot het uit de bodem loopt. Herhaal dit na een half uur als de grond droog blijft, want droge potgrond neemt water in eerste instantie slecht op. Zet de plant daarna op een vaste watertijd en overweeg mulch of een grotere pot.
Zonlicht
Aubergine is een warmteminnende plant die volle zon nodig heeft om goed te bloeien en vruchten te vormen. Zonder genoeg licht blijven de planten slap, bloeien ze minder en worden de vruchten klein en bitter. Een zuidelijk of zuidwestelijk gerichte plek is het beste.
- Ideaal: Volle zon · 6 tot 8 uur direct zonlicht per dag
- Verdraagt: Volle zon, Halfschaduw
- Beste plek in de kamer: Vlak bij het raam
- Kunstlicht: Binnen is een sterke kweeklamp van 12 tot 16 uur per dag nodig om de plant gezond te houden. Gebruik een LED-kweeklamp op 20 tot 40 cm afstand van de bladeren en pas de hoogte aan als de bladeren verbleken of verbranden. Een gewone plantenlamp is meestal te zwak.
Te weinig licht
Aubergine komt uit warme streken met veel zon en heeft veel licht nodig om koolhydraten te maken voor bloei en vruchtzetting. Bij te weinig licht groeit de plant lang en dun richting het licht, zoals de planten in een donkere hoek of op een noordelijk raam.
Symptomen: Lange, dunne stengels die naar het licht buigen, bleke en kleine bladeren, weinig of geen bloemen en vruchten die niet tot ontwikkeling komen.
Oplossingen: Verplaats de plant naar de zuidkant van het huis of naar een plek in de volle zon. Draai de pot elke week een kwart slag, zodat de plant recht blijft groeien. Zet in de winter of bij donker weer een kweeklamp erbij.
Te veel zon
Hoewel aubergine van zon houdt, kan felle middagzon in de heetste zomer het blad beschadigen, vooral bij planten die net zijn verplant of binnen achter glas staan. Het vocht in het blad verdampt dan sneller dan de wortels kunnen aanvullen.
Symptomen: Witte of bruine, droge vlekken op de bladeren, verschrompelde of ingezakte bladranden, en vruchten die aan de zonzijde verbranden of een sterk verbleekte kleur krijgen.
Oplossingen: Zet de plant tijdens de heetste uren van de dag in lichte schaduw, bijvoorbeeld onder een doek of achter een ander plant. Geef in warme periodes iets vaker water. Verplaats de plant geleidelijk naar meer zon, zodat het blad kan wennen.
Temperatuur
Aubergine (Solanum melongena) is een warmteminnende tropische plant die bij temperaturen onder de 10 °C stilvalt en bij vorst direct afsterft. Zorg dat de nachttemperatuur niet onder de 15 °C zakt, want koude nachten doen bloemen afvallen en verminderen de vruchtzetting. Plant pas uit als de kans op nachtvorst voorbij is.
- Ideaal: 20–30 °C
- Verdraagt: 10–35 °C
- Winterhardheidszones: 10-12
Bemesten
Aubergine is een zware eter die vooral kalium en stikstof nodig heeft. Gebruik in het begin meer stikstof voor bladgroei en schakel later over op meer kalium zodra de bloemen verschijnen. Te veel stikstof na de bloei geeft veel blad maar weinig vruchten.
- Langwerkende voeding: Eén keer per jaar bij het planten of in het voorjaar, in de grond of potgrond gemengd.
- Volledige tuinmeststof met een gebalanceerde NPK-verhouding, zoals 5-5-5 of 6-6-6, Compost of rijpe stalmest als basisbemesting, Vloeibare tomatenvoeding of een kaliumrijke meststof na de bloei, omdat aubergine veel kalium nodig heeft voor vruchtvorming
Grond
Aubergine groeit het best in een voedselrijke, humusrijke grond met een neutraal tot licht zure pH tussen 6,0 en 6,8. Een grond die vochtig blijft maar niet water vasthoudt, voorkomt wortelrot en bevordert een sterke groei en rijke vruchtzetting.
- Universele potgrond met perliet: Veengrond of kokosvezel gemengd met 20-30% perliet en een beetje compost. Voeg een handvol rijpe compost of wormenhumus toe voor voedingsstoffen.
- Tuingrond verbeterd met compost: Ongeveer 60% goede tuinaarde, 30% rijpe compost en 10% zand of fijne schors. Ideaal voor aubergines in een moestuinbed.
- Containermengsel voor groenten: Potgrond voor groenten met toegevoegde langzaam werkende meststof (bijvoorbeeld NPK 14-14-14) en kleikorrels voor vochtbuffering.
- pH 6–6.8
Verpotten
Aubergine heeft een diepe, stevige penwortel en houdt van warme, goed doorlaatbare grond. Verpot pas wanneer de nachttemperatuur niet meer onder de 10 °C zakt, en vermijd het verstoren van de wortels zoveel mogelijk.
- Hoe vaak: Elke jaar bij jonge planten in potten; eens per 1-2 jaar bij volwassen containerexemplaren, of wanneer de wortels uit het drainagegat groeien.
- Nieuwe pot: Begin met een pot van 2-3 liter voor zaailingen en verhuis naar een pot van 10-20 liter (minimaal 30 cm diameter) voor een volwassen Solanum melongena. Kies steeds een pot die slechts 2-5 cm breder is dan de huidige kluit.
- Verpotseizoen: Lente, Zomer
Zo verpot je
- Leg de plant met de stengel tussen twee vingers aan de basis en kantel de pot voorzichtig om de kluit eruit te schuiven.
- Controleer de wortels: verwijder dode, zachte of verrotte wortels met een schone schaar.
- Maak de buitenkant van de kluit licht los met je vingers als de wortels in een cirkel groeien, zodat ze zich kunnen uitspreiden.
- Zet de plant in het midden van de nieuwe pot op dezelfde diepte als voorheen; de stengelvoet moet net boven de grondlijn blijven.
- Vul de ruimte rondom met verse potgrond en druk voorzichtig aan zonder de wortels te beschadigen.
- Giet grondig tot het water onderaan uitloopt, zodat de grond zich zet en luchtzakken verdwijnen.
- Zet de plant op een beschutte plek in de schaduw voor een paar dagen voordat je hem terugzet in volle zon.
Snoeien
Snoei Solanum melongena licht en gericht; te zwaar snoeien verzwakt de plant en vermindert de oogst. Verwijder vooral de zijscheuten onder de eerste vruchtvork.
Snoeiseizoen: Lente, Zomer
Zo snoei je
- Verwijder in het voorjaar, wanneer de plant ongeveer 20 cm hoog is, de zijscheuten onder de eerste vruchtvork.
- Laat de hoofdstengel bovenop de eerste vork doorgroeien en houd per plant twee tot drie sterke hoofdscheuten over.
- Knijp elke twee tot drie weken de jonge zijscheuten in de oksel van de bladeren weg, zodat de plant niet verward raakt.
- Verwijder beschadigde, gele of zieke bladeren direct en gooi ze weg in plaats van op de compost.
- Knip in de zomer, na een flinke oogst, de top van de plant terug tot een derde om nieuwe bloei en vruchten te stimuleren.
- Ondersteun de zware takken met een stok of pin zodat ze niet afbreken onder het gewicht van de vruchten.
Stekken
Zaaien uit zaad (Solanum melongena) · Winter, Lente
- Zaai de zaadjes van Solanum melongena in de winter of het vroege voorjaar, ongeveer 8 tot 10 weken voor de laatste nachtvorst, in een zaaibak met warme zaaiaarde.
- Druk het zaad 0,5 cm diep aan en houd de aarde gelijkmatig vochtig, niet nat.
- Plaats de bak op een temperatuur van 25 tot 30 °C; aubergine kiemt traag en heeft warmte nodig.
- Zodra de kiemplantjes twee echte blaadjes hebben, prik ze uit en zet ze in afzonderlijke potjes.
- Verhard de jonge planten af door ze een week lang geleidelijk aan buiten te zetten voordat ze in de volle grond gaan.
Stekken van jonge scheuten · Lente, Zomer
- Snijd in het voorjaar of begin van de zomer een gezonde, niet-bloeiende zijscheut van ongeveer 10 cm van een sterke moederplant af.
- Verwijder de onderste blaadjes en steek de snijkant in een mengsel van turf en perliet.
- Houd de stek vochtig en warm, bij 22 tot 25 °C, en onder een doorzichtige hoes voor luchtvochtigheid.
- Bewortelt de stek binnen drie tot vier weken, verpot hem dan naar een eigen pot.
Aubergine is een warmteminnende soort: als de grond of de lucht koud is, groeien zaailingen nauwelijks. Een verwarmingsmat maakt het verschil en voorkomt dat de planten vergeelen en stilvallen.
Over deze plant aubergine
Ook bekend als: Eierplant, Brinjal, Kruipende eierplant
- Planttype: kruidachtige struik, eenjarige plant
- Levensduur: Kortlevend; in de tuin meestal eenjarig, in de tropen kan de plant meerjarig zijn.
- Verspreiding: Oorspronkelijk waarschijnlijk uit het gebied van India en Zuidoost-Azië, al is de exacte wilde herkomst niet met zekerheid vastgesteld.
- Eindhoogte: 60 tot 150 cm
- Bloeitijd: Zomer
Huisdieren · Mensen
Huisdieren: Veilig · Mensen: Licht giftig. De rijpe vrucht en het gekookte vruchtvlees zijn eetbaar, maar het groen, de bladeren, stengels en onrijpe vruchten bevatten solanine en kunnen maagklachten geven. Huisdieren zijn meestal minder gevoelig, maar de ASPCA vermeldt de plant als giftig voor honden en katten door solanine.
Veelvoorkomende problemen
- Bloemval: Bloemen vallen af bij lage nachttemperaturen, droge lucht of gebrek aan zon.
- Bladluis: Zuigende insecten op jonge scheuten en bloemknoppen, vaak in warme, droge omstandigheden.
- Witte vlieg: Kleine witte insecten onder de bladeren die bladeren vergelen en plantenvocht onttrekken.
- Meeldauw: Witte poederige laag op het blad, vooral bij slechte ventilatie.
- Rot aan de bloemaanzet: Zwarte, ingedeukte plekken op de vrucht door calciumgebrek of ongelijkmatig watergeven.
Toepassingen
De aubergine is vooral een culinaire groente die gegrild, gebakken, gestoofd of gevuld wordt, zoals in Mediterrane gerechten als moussaka, ratatouille en baba ganoush. In de sierteelt wordt hij soms gebruikt vanwege de opvallende vruchten, en in traditionele Aziatische geneeskunde werden delen van de plant gebruikt.
Is hij eetbaar?
De rijpe vrucht is eetbaar wanneer gekookt; rauw en onrijp kan hij bitter en ongezond zijn. Blad, stengel en het groen van de vrucht zijn niet eetbaar.
Geschiedenis & legendes
De aubergine werd in India en China eeuwenlang gekweekt en bereikte via de Arabische wereld in de middeleeuwen het Middellandse Zeegebied. In Europa werd hij lange tijd met wantrouwen bekeken en soms als giftig beschouwd, mede door zijn verwantschap met de dodelijke nachtschade.
Wist je dat?
Hoewel de aubergine botanisch een bes is, wordt hij in de keuken als groente gebruikt; hij is nauw verwant aan tomaat, aardappel en paprika.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet ik aubergine water geven?
elke 2 dagen. Aubergine (Solanum melongena) heeft gelijkmatig vochtige grond nodig, zeker tijdens bloei en vruchtzetting. Laat de bovenste laag van de potgrond tussen de beurten door licht opdrogen, maar laat de plant nooit volledig verschrompelen. Wisselende vochtigheid veroorzaakt bloemval en bittere, harde vruchten. Gebruik water op kamertemperatuur en geef het aan de voet van de plant, niet over de bladeren. Steek een vinger 2 cm diep in de potgrond. Voelt het droog aan, dan is het tijd om water te geven. Voelt het nog vochtig aan, wacht dan nog een dag. Je kunt ook de pot optillen: is hij duidelijk lichter dan na het drenken, dan heeft de plant water nodig.
Hoeveel licht heeft aubergine nodig?
Volle zon (6 tot 8 uur direct zonlicht per dag). Aubergine is een warmteminnende plant die volle zon nodig heeft om goed te bloeien en vruchten te vormen. Zonder genoeg licht blijven de planten slap, bloeien ze minder en worden de vruchten klein en bitter. Een zuidelijk of zuidwestelijk gerichte plek is het beste.
Welke temperatuur vindt aubergine prettig?
20–30 °C. Aubergine (Solanum melongena) is een warmteminnende tropische plant die bij temperaturen onder de 10 °C stilvalt en bij vorst direct afsterft. Zorg dat de nachttemperatuur niet onder de 15 °C zakt, want koude nachten doen bloemen afvallen en verminderen de vruchtzetting. Plant pas uit als de kans op nachtvorst voorbij is.
Is aubergine giftig voor katten en honden?
Ze is veilig voor katten en honden. De rijpe vrucht en het gekookte vruchtvlees zijn eetbaar, maar het groen, de bladeren, stengels en onrijpe vruchten bevatten solanine en kunnen maagklachten geven. Huisdieren zijn meestal minder gevoelig, maar de ASPCA vermeldt de plant als giftig voor honden en katten door solanine.
Wat zijn de meest voorkomende problemen van aubergine?
Bloemval: Bloemen vallen af bij lage nachttemperaturen, droge lucht of gebrek aan zon. Bladluis: Zuigende insecten op jonge scheuten en bloemknoppen, vaak in warme, droge omstandigheden. Witte vlieg: Kleine witte insecten onder de bladeren die bladeren vergelen en plantenvocht onttrekken. Meeldauw: Witte poederige laag op het blad, vooral bij slechte ventilatie. Rot aan de bloemaanzet: Zwarte, ingedeukte plekken op de vrucht door calciumgebrek of ongelijkmatig watergeven.
Wanneer moet ik aubergine verpotten?
Elke jaar bij jonge planten in potten; eens per 1-2 jaar bij volwassen containerexemplaren, of wanneer de wortels uit het drainagegat groeien.. Aubergine heeft een diepe, stevige penwortel en houdt van warme, goed doorlaatbare grond. Verpot pas wanneer de nachttemperatuur niet meer onder de 10 °C zakt, en vermijd het verstoren van de wortels zoveel mogelijk.
Hoe vermeerder ik aubergine?
Zaaien uit zaad (Solanum melongena), Stekken van jonge scheuten. Zaai de zaadjes van Solanum melongena in de winter of het vroege voorjaar, ongeveer 8 tot 10 weken voor de laatste nachtvorst, in een zaaibak met warme zaaiaarde. Druk het zaad 0,5 cm diep aan en houd de aarde gelijkmatig vochtig, niet nat. Plaats de bak op een temperatuur van 25 tot 30 °C; aubergine kiemt traag en heeft warmte nodig. Zodra de kiemplantjes twee echte blaadjes hebben, prik ze uit en zet ze in afzonderlijke potjes. Verhard de jonge planten af door ze een week lang geleidelijk aan buiten te zetten voordat ze in de volle grond gaan.
Hoe deze gids is geschreven
Verdiss schrijft elke gids met AI op basis van botanische bronnen en controleert de soort bij iNaturalist en Plants of the World Online (Kew). Lezers kunnen elke gids in de app beoordelen.
Bronnen
De informatie van Verdiss is bedoeld als algemene richtlijn. Eet een plant nooit en gebruik hem nooit als medicijn op basis van een app: vraag het een deskundige.