Zo verzorg je Plumeria rubra
Water geven
Plumeria rubra (frangipani) houdt van water tijdens het actieve groeiseizoen, maar wortels die constant nat staan rotten snel. Geef pas water wanneer het bovenste deel van de grond droog is en laat de pot altijd goed uitlekken. In de winter, wanneer de plant rust en vaak bladloos is, geef je heel weinig of zelfs bijna geen water.
Heeft hij vandaag water nodig?
Steek je vinger 3 tot 5 cm in de grond. Voelt het droog aan, dan kan de plant water hebben. Til de pot ook op: een droge pot is merkbaar lichter dan een pot die net is natgegeven. Zit de grond nog vochtig of voelt de stam zacht of gerimpeld, wacht dan nog.
Geef liever één royale beurt dan vaak een beetje. Laat het water er volledig uitlopen en leeg daarna het opvangschotel, zodat de wortels niet in water blijven staan.
Te veel water
Plumeria rubra heeft dikke, vleesachtige stammen en wortels die water opslaan, maar in stilstaand vocht verstikken de wortels snel. Vooral in een pot zonder goed afwateringsgat of in koude, donkere periodes is het risico op wortelrot groot.
Symptomen: Gele of zachte bladeren die vallen, een slappe, zachte of donkere stam aan de basis, een rotte geur uit de grond en het stoppen van de groei.
Oplossingen: Stop met water geven en zet de plant op een warme, luchtige plek. Verwijder de plant uit de pot als de grond nat blijft, snoei rotte wortels weg met een schoon mes en zet de plant in droge, goed doorlatende grond. Gebruik een pot met gaten en wacht met water geven tot de grond echt droog is.
Te weinig water
Plumeria rubra is aangepast aan droge perioden en slaat water op in haar stam. Toch heeft ze in het groeiseizoen regelmatig water nodig om bloemen en nieuw blad te maken, en langdurige droogte remt de bloei sterk.
Symptomen: Verschrompelde, slappe bladeren, vallende of niet openende knoppen, en een rimpelige stam die de vulling verliest.
Oplossingen: Geef een grondige beurt water totdat het uit de drainagegaten loopt. Herhaal dit de volgende weken iets vaker in het groeiseizoen en controleer de grond met je vinger. Bij lichte droogte herstelt de plant zich meestal binnen een paar weken.
Zonlicht
Plumeria rubra heeft veel licht nodig om stevige stammen en veel bloemen te vormen. In het groeiseizoen staat ze het liefst volop in de zon. Plotselinge overgang naar fel zonlicht kan bladeren laten verbranden, dus wen de plant geleidelijk aan de zon.
- Ideaal: Volle zon · 6 tot 8 uur direct zonlicht per dag
- Verdraagt: Volle zon, Halfschaduw, Veel indirect licht
- Beste plek in de kamer: Vlak bij het raam
- Kunstlicht: Binnen zonder voldoende daglicht kan een krachtige plantenlamp met volledig spectrum helpen, ongeveer 30 tot 45 cm boven de kroon, 12 tot 14 uur per dag in het groeiseizoen. Zonder extra licht blijft de plant zwak en bloeit ze nauwelijks.
Te weinig licht
Plumeria rubra is een tropische zonneminnaar die van nature in volle zon groeit. Bij te weinig licht rekt de plant uit, worden de stammen zwak en stopt de bloei, omdat ze geen energie genoeg heeft om bloemknoppen te vormen.
Symptomen: Lange, dunne en zwakke groei met grote afstanden tussen de bladeren, bleke of donkergroene bladeren die kleiner blijven en het ontbreken van bloemen.
Oplossingen: Zet de plant op de zonnigste plek in huis, bij een zuidgericht raam. Gebruik in het groeiseizoen een plantenlamp en draai de pot regelmatig, zodat alle kanten gelijk licht krijgen. Buiten in de zomer is de beste oplossing een volle zonneplek.
Te veel zon
Hoewel Plumeria rubra zon lekker vindt, kan plotselinge intense zon of hete middagzon bij een binnenplant die eraan niet gewend is schade geven. Haar bladeren zijn dik en kunnen verbranden als de overgang te snel gaat.
Symptomen: Witte, bruine of droge verbrande plekken op de bladeren, gele randen en slappe bladeren die er verschrompeld uitzien.
Oplossingen: Wen de plant in een week of twee geleidelijk aan meer zon, bijvoorbeeld eerst een paar uur per dag. Bij extreme hitte, vooral boven 35 °C, kun je de plant tijdens de heetste uren licht beschaduwen met gaas. Verplaats de plant naar een iets minder felle plek als de bladeren beginnen te verbranden.
Temperatuur
Plumeria rubra, de frangipani, groeit het best bij warme dagen van 25 tot 32 °C en zachte nachten boven 15 °C. Het is een tropische boom die niet tegen vorst kan. Bij temperaturen onder de 10 °C stopt de groei en gaan de bladeren vaak vallen. Zet de plant in de zomer buiten op een zonnige, warme plek en haal hem vóór de eerste nachtvorst weer naar binnen.
- Ideaal: 18–32 °C
- Verdraagt: 5–40 °C
- Winterhardheidszones: 10-12
Bemesten
Plumeria rubra bloeit alleen goed als hij voldoende fosfor en kalium krijgt. Te veel stikstof zorgt voor veel bladgroei en weinig bloemen. Geef de voeding alleen tijdens de groeiperiode, van het voorjaar tot de nazomer, en stop zodra de plant in de herfst minder groeit.
- Langwerkende voeding: Eén keer per jaar in het vroege voorjaar, net voordat de nieuwe groei begint.
- Vloeibare tomatenmest of bloeimest met een hoog kaliumgehalte, Langzaam werkende korrelmest met een NPK-verhouding rond 10-10-20 of 5-10-10, Fosforrijke bloeimest, bijvoorbeeld 4-18-38, in de bloeiperiode
Grond
Plumeria rubra groeit het best in een zeer doorlatende grond die snel water afvoert. Wortelrot is de grootste bedreiging, dus een zware kleigrond of gewone tuinaarde is ongeschikt voor deze plant.
- Cactus- of succulentengrond: Mengsel van cactusgrond met extra perliet of grof zand, ongeveer 50 procent minerale delen.
- Zelfgemaakt drainerend mengsel: Gelijke delen universele potgrond, perliet en grove orchideeënbast of kokosschors.
- Universele potgrond met perliet: Twee delen universele potgrond gemengd met een deel perliet of pompeblad voor extra luchtdoorlaatbaarheid.
- pH 6–7.5
Verpotten
Plumeria rubra heeft dikke, vlezige wortels die gevoelig zijn voor vocht. Een pot met meerdere drainagegaten en een luchtige grond zijn onmisbaar. Repotteer alleen als de plant actief groeit, dus in het voorjaar of begin zomer.
- Hoe vaak: Elke 2 tot 3 jaar, of wanneer de wortels de potbodem volledig vullen
- Nieuwe pot: Kies steeds een pot die slechts 2 tot 5 cm breder is dan de huidige. Plumeria rubra (frangipani) houdt van een ruime wortelbal maar verdrinkt in te grote potten.
- Verpotseizoen: Lente, Zomer
Zo verpot je
- Schud de plant voorzichtig uit de oude pot. Als hij vastzit, druk dan op de randen of snij de pot aan de zijkant open.
- Verwijder losse grond en knip rotte of zachte wortels weg met een schone schaar.
- Zet de plant in de nieuwe pot op de drainagelaag. De stam moet op dezelfde diepte staan als voorheen.
- Vul de ruimte rondom met verse, luchtige potgrond en druk de grond zacht aan zonder hard te stampen.
- Wacht twee tot drie dagen voordat je licht water geeft, zodat eventuele wortelbeschadigingen kunnen genezen.
Snoeien
Snoei Plumeria rubra bij voorkeur in de wintermaanden of het vroege voorjaar, terwijl de plant rust of nog maar net begint te groeien. Snoei niet in het actieve groeiseizoen zwaar, want dat verzwakt de plant. Bloemen komen aan de uiteinden van nieuwe takken, dus snoeien stimuleert de bloei.
Snoeiseizoen: Winter, Lente
Zo snoei je
- Verwijder eerst alle dode, droge of zieke takken tot in het gezonde hout.
- Knip vervolgens takken die kruisen of naar binnen groeien weg, zodat de kroon open blijft.
- Snoei gezonde takken terug tot net boven een knoop, ongeveer 15 tot 30 cm vanaf het uiteinde, om nieuwe vertakking te stimuleren.
- Maak schuine, schone sneden zodat regenwater niet blijft staan.
- Verwijder na het snoeien gevallen blad en snoeiresten, zodat er geen ziekten overblijven.
- Geef na het snoeien enkele weken weinig water en zet de plant op een warme, lichte plek.
Stekken
Stekken van takken (stamcuttings) · Lente, Zomer
- Kies een gezonde, rijpe tak van ongeveer 30 tot 45 cm lang met minstens drie tot vijf knopjes.
- Snijd de tak schuin af met een schone, scherpe snoeischaar of mes.
- Laat het snijvlak twee tot zeven dagen drogen op een schaduwrijke, luchtige plek, tot er een droge, iets verharde huid op zit. Dit voorkomt rot.
- Plant de steel tot ongeveer een derde van zijn lengte in goed doorlatend cactus- of perliet-zand. Gebruik geen natte potgrond.
- Zet de pot op een warme plek met 25 tot 30 °C en fel licht, maar zonder directe middagzon de eerste weken.
- Geef water pas als de bovenste laag van het substraat droog is, meestal na één tot twee weken. Wortels vormen zich doorgaans binnen enkele weken tot maanden.
Stekken van bladeren met een stukje stam · Zomer
- Neem een blad met een kort stukje van de stam eraan vast.
- Laat de snede een paar dagen drogen, net als bij takstekken.
- Plaats het in droog, goed doorlatend substraat en houd het warm en licht.
- Wees geduldig: het kan lang duren voordat er wortels of een nieuwe groeipunt verschijnt.
Zaaien · Lente
- Haal de zaden uit een rijpe, droge peul die na de bloei is ontstaan.
- Week de zaden een nacht in lauw water.
- Zaai ze oppervlakkig in een mengsel van turf en perliet en houd het vochtig maar niet nat.
- Houd de temperatuur rond 25 °C. Kiemplanten groeien traag en zijn kwetsbaar voor schimmels.
Takstekken is de meest betrouwbare methode voor een beginner. Stek liever in het late voorjaar of de vroege zomer, wanneer de plant actief groeit. Een stek die na enkele weken nog stevig aanvoelt, heeft meestal wortels gevormd.
Over deze plant Plumeria rubra
Ook bekend als: frangipani, kerkboom, rode frangipani, temple tree
- Planttype: boom, succulent
- Levensduur: perennial
- Verspreiding: Oorspronkelijk van Midden-Amerika tot het noorden van Zuid-Amerika, waaronder Mexico, Honduras en Colombia.
- Eindhoogte: 3 tot 8 m in cultuur
- Bloeitijd: Vooral in de zomer, in tropische klimaten vrijwel het hele jaar
Huisdieren · Mensen
Huisdieren: Giftig · Mensen: Giftig. Het melkachtige sap bevat cardenolide-achtige stoffen en irriteert huid en slijmvliezen; inslikken kan maag- en darmklachten geven, en bij honden en katten braken en speeksel. Houd de plant buiten bereik en was de handen na het snoeien.
Veelvoorkomende problemen
- Wortelrot: Te veel water in een zware grond of pot met geen afvoer leidt tot zwarte, zachte wortels en plotseling verlies van bladeren.
- Bladverlies in de winter: Koude of te veel water in de herfst zorgt dat de boom al zijn bladeren verliest, wat bij deze soort normaal is maar in het donker van de winter zorgwekkend kan lijken.
- Plumeriarups (Pseudaulacaspis): Schildluizen en wolluizen zitten op stengels en bladstelen en scheiden honingdauw af, waardoor roetdauw ontstaat.
- Roest: Oranje tot bruine pustels op de onderkant van het blad, vooral bij vochtig weer en slechte luchtcirculatie.
- Geen bloei: Te weinig zon, te veel stikstof of een te grote pot verhinderen de bloei; de boom groeit dan wel maar bloeit niet.
Toepassingen
In de tuinbouw is Plumeria rubra vooral een sierboom voor warme tuinen en tropische terrassen, en de bloemen worden gebruikt in parfum, thee en als offer- en huwelijksbloem. In sommige culturen wordt de bast en het sap traditioneel in volksgeneeskunde toegepast, maar dat is niet veilig zonder deskundig advies.
Is hij eetbaar?
Niet eetbaar; het sap is irriterend en de bloemen worden alleen als geur of decoratie gebruikt, niet als voedsel.
Geschiedenis & legendes
De boom verspreidde zich met de handel over de Stille Oceaan en werd in Polynesië en Hawaï geplant rond tempels en begraafplaatsen, wat de naam temple tree verklaart. In veel eilandculturen is de bloem een symbool van liefde, gastvrijheid en de overgang naar een nieuw leven.
Wist je dat?
Plumeria rubra werd door de Europese ontdekkingsreizigers naar de Franse botanicus Charles Plumier genoemd, en de geur van de bloemen is zo sterk dat ze in Hawaï en Polynesië in kransen (lei) worden gedragen.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet ik Plumeria rubra water geven?
elke 14 dagen. Plumeria rubra (frangipani) houdt van water tijdens het actieve groeiseizoen, maar wortels die constant nat staan rotten snel. Geef pas water wanneer het bovenste deel van de grond droog is en laat de pot altijd goed uitlekken. In de winter, wanneer de plant rust en vaak bladloos is, geef je heel weinig of zelfs bijna geen water. Steek je vinger 3 tot 5 cm in de grond. Voelt het droog aan, dan kan de plant water hebben. Til de pot ook op: een droge pot is merkbaar lichter dan een pot die net is natgegeven. Zit de grond nog vochtig of voelt de stam zacht of gerimpeld, wacht dan nog.
Hoeveel licht heeft Plumeria rubra nodig?
Volle zon (6 tot 8 uur direct zonlicht per dag). Plumeria rubra heeft veel licht nodig om stevige stammen en veel bloemen te vormen. In het groeiseizoen staat ze het liefst volop in de zon. Plotselinge overgang naar fel zonlicht kan bladeren laten verbranden, dus wen de plant geleidelijk aan de zon.
Welke temperatuur vindt Plumeria rubra prettig?
18–32 °C. Plumeria rubra, de frangipani, groeit het best bij warme dagen van 25 tot 32 °C en zachte nachten boven 15 °C. Het is een tropische boom die niet tegen vorst kan. Bij temperaturen onder de 10 °C stopt de groei en gaan de bladeren vaak vallen. Zet de plant in de zomer buiten op een zonnige, warme plek en haal hem vóór de eerste nachtvorst weer naar binnen.
Is Plumeria rubra giftig voor katten en honden?
Ze is giftig voor katten en honden: buiten bereik houden. Het melkachtige sap bevat cardenolide-achtige stoffen en irriteert huid en slijmvliezen; inslikken kan maag- en darmklachten geven, en bij honden en katten braken en speeksel. Houd de plant buiten bereik en was de handen na het snoeien.
Wat zijn de meest voorkomende problemen van Plumeria rubra?
Wortelrot: Te veel water in een zware grond of pot met geen afvoer leidt tot zwarte, zachte wortels en plotseling verlies van bladeren. Bladverlies in de winter: Koude of te veel water in de herfst zorgt dat de boom al zijn bladeren verliest, wat bij deze soort normaal is maar in het donker van de winter zorgwekkend kan lijken. Plumeriarups (Pseudaulacaspis): Schildluizen en wolluizen zitten op stengels en bladstelen en scheiden honingdauw af, waardoor roetdauw ontstaat. Roest: Oranje tot bruine pustels op de onderkant van het blad, vooral bij vochtig weer en slechte luchtcirculatie. Geen bloei: Te weinig zon, te veel stikstof of een te grote pot verhinderen de bloei; de boom groeit dan wel maar bloeit niet.
Wanneer moet ik Plumeria rubra verpotten?
Elke 2 tot 3 jaar, of wanneer de wortels de potbodem volledig vullen. Plumeria rubra heeft dikke, vlezige wortels die gevoelig zijn voor vocht. Een pot met meerdere drainagegaten en een luchtige grond zijn onmisbaar. Repotteer alleen als de plant actief groeit, dus in het voorjaar of begin zomer.
Hoe vermeerder ik Plumeria rubra?
Stekken van takken (stamcuttings), Stekken van bladeren met een stukje stam, Zaaien. Kies een gezonde, rijpe tak van ongeveer 30 tot 45 cm lang met minstens drie tot vijf knopjes. Snijd de tak schuin af met een schone, scherpe snoeischaar of mes. Laat het snijvlak twee tot zeven dagen drogen op een schaduwrijke, luchtige plek, tot er een droge, iets verharde huid op zit. Dit voorkomt rot. Plant de steel tot ongeveer een derde van zijn lengte in goed doorlatend cactus- of perliet-zand. Gebruik geen natte potgrond. Zet de pot op een warme plek met 25 tot 30 °C en fel licht, maar zonder directe middagzon de eerste weken. Geef water pas als de bovenste laag van het substraat droog is, meestal na één tot twee weken. Wortels vormen zich doorgaans binnen enkele weken tot maanden.
Hoe deze gids is geschreven
Verdiss schrijft elke gids met AI op basis van botanische bronnen en controleert de soort bij iNaturalist en Plants of the World Online (Kew). Lezers kunnen elke gids in de app beoordelen.
Bronnen
De informatie van Verdiss is bedoeld als algemene richtlijn. Eet een plant nooit en gebruik hem nooit als medicijn op basis van een app: vraag het een deskundige.