Zo verzorg je Erwt
Water geven
Erwten (Pisum sativum) hebben gelijkmatig vochtige grond nodig, vooral tijdens de bloei en de peulvorming. Water geven is het belangrijkst wanneer de planten bloeien en de eerste peulen zetten. Te veel water geeft wortelrot, te weinig geeft holle, taaie peulen en een kleine oogst. Zorg voor goede drainage, want erwten houden niet van natte voeten.
Heeft hij vandaag water nodig?
Steek je vinger 2 tot 3 cm diep in de grond naast de plant. Voelt de grond droog aan, dan is het tijd om water te geven. Voelt hij nog vochtig aan, wacht dan een dag of twee. Bij potten kun je ook het gewicht controleren: een droge pot is merkbaar lichter dan een natte.
Geef bij voorkeur water aan de voet van de plant in de vroege ochtend. Natte bladeren bevorderen meeldauw, een ziekte waar Pisum sativum gevoelig voor is.
Te veel water
Erwten hebben fijne wortels die snel rotten in een natte, slecht doorlatende grond. Doordat de wortels geen zuurstof krijgen, verzwakt de plant en kan hij snel afsterven. Zeker bij zware kleigrond of in potten zonder afvoergat is dit een veelvoorkomend probleem.
Symptomen: Gele, vallende onderste bladeren, een slappe stengel bij de grond, zwarte of bruine wortels, en een muffe geur uit de grond. Ook kunnen de bloemen afvallen zonder dat er peulen komen.
Oplossingen: Stop met water geven en laat de grond goed uitdrogen. Verwijder zieke wortels en plantdelen. Verbeter de drainage door compost of zand door de grond te mengen. Plant in een nieuwe, goed doorlatende plek als het probleem blijft terugkomen.
Te weinig water
Erwten zijn vooral tijdens de bloei en peulvorming gevoelig voor droogte, omdat de plant dan veel water nodig heeft om de peulen te vullen. Te weinig vocht leidt direct tot minder en kleinere erwten.
Symptomen: Slappe, hangende bladeren, bruine randen op de blaadjes, vallende bloemen en peulen die gekreukeld, taai of leeg blijven. De groei stokt en de ranken krullen minder goed om de steunen.
Oplossingen: Geef direct een diepe beurt water, zodat de grond tot 10 cm diep vochtig wordt. Mulch de grond om verdamping te verminderen. Controleer daarna elke dag de vochtigheid van de grond tot de plant weer herstelt.
Zonlicht
Erwten groeien het best in volle zon en produceren dan de meeste bloemen en peulen. In de schaduw worden de stengels lang en slap, en is de oogst mager. Een lichte halfschaduw wordt verdragen, maar dan duurt de groei langer en vallen er meer bloemen af.
- Ideaal: Volle zon · 6 tot 8 uur direct zonlicht per dag
- Verdraagt: Volle zon, Halfschaduw
- Beste plek in de kamer: Vlak bij het raam
- Kunstlicht: Binnen kun je jonge erwtenplantjes kweken onder een plantenlamp met een volspectrumlamp op 15 tot 20 cm afstand, 12 tot 14 uur per dag. Zonder extra licht worden de plantjes snel lang en zwak.
Te weinig licht
Erwten hebben veel zonne-energie nodig om stevige stengels, veel bladeren en vele bloemen te maken. Bij te weinig licht wordt de plant vergeeld en verliest hij zijn kracht.
Symptomen: Lange, dunne en slappe stengels die naar het licht groeien, een bleke groene kleur, weinig bloemen en peulen, en bladeren die vroeg afvallen.
Oplossingen: Verplaats de plant naar de zonnigste plek in de tuin of bij het raam. Snoei overwoekerende planten of struiken in de buurt die schaduw geven. Binnen kun je een plantenlamp gebruiken om het tekort aan te vullen.
Te veel zon
Hoewel erwten van zon houden, kan felle hitte in de zomer schade geven. Ze zijn van nature een koelgezind gewas en lijden bij langdurige temperaturen boven de 25 °C.
Symptomen: Bladeren die verschroeien of bruin en droog worden aan de randen, een slap uitziende plant ondanks voldoende water, en bloemen die vroegtijdig afvallen bij hitte.
Oplossingen: Zet potplanten in de middag wat schaduw, bijvoorbeeld met een schaduwdoek. Mulch de grond om de wortels koel te houden. Zorg voor voldoende water tijdens hete dagen en plant in het voorjaar of late zomer zodat de bloei niet in de grootste hitte valt.
Temperatuur
Erwt (Pisum sativum) is een koelteminnende groente die het best groeit tussen 10 en 20 °C. Zaai vroeg in het voorjaar of in de herfst; de planten verdragen lichte vorst, maar bloei en peulvorming stoppen bij hitte.
- Ideaal: 10–20 °C
- Verdraagt: -5–30 °C
- Winterhardheidszones: 5-8
Bemesten
Erwt heeft weinig meststoffen nodig. Te veel stikstof bevordert blad ten koste van peulen, en het vermogen van de plant om stikstof uit de lucht te binden neemt dan af.
- Langwerkende voeding: Niet nodig; erwt is een peulvrucht die via wortelknolletjes zelf stikstof bindt. Werk voor het zaaien eventueel een laag compost door de grond.
- Rijpe compost, Potgrond met lage stikstofgift, Kalirijke meststof in beperkte hoeveelheid
Grond
Erwten, Pisum sativum, willen een goed doorlatende, voedselrijke grond die niet nat blijft staan. Ze hebben in het begin wat stikstof nodig, maar binden later zelf stikstof via wortelknolletjes. Vermijd verse mest, want die geeft veel bladgroei ten koste van de peulen.
- Tuinaarde met compost: Gelijke delen tuinaarde en rijpe compost, aangevuld met een beetje zand voor de doorlatendheid
- Moestuinpotgrond: Kant-en-klare groentepotgrond met compost, aangevuld met perliet of kokosvezel voor afwatering
- Verhoogd plantbed: Mengsel van tuinaarde, rijpe compost en zand, aangebracht in een bed van ongeveer 30 cm diep
- pH 6–7.5
Verpotten
Erwten, Pisum sativum, worden meestal direct in de volle grond of een kuip gezaaid. Verplanten is alleen nodig als je jonge plantjes uit een zaaibak naar hun definitieve plek brengt. Doe dit zodra de plantjes 8 tot 10 cm hoog zijn en er geen vorst meer verwacht wordt. Hun wortels zijn breekbaar, dus wees voorzichtig.
- Hoe vaak: Eenmalig per teelt; erwten worden niet jaarlijks verpot
- Nieuwe pot: Minimaal 30 cm diameter en 25 cm diep per kuip, of een bed van ruim 60 cm breed
- Verpotseizoen: Lente
Zo verpot je
- Houd de plant vast bij de stengel, vlak boven de wortels, en til hem voorzichtig uit de zaaibak
- Graaf in de nieuwe plek een gat dat net groter is dan de kluit
- Zet de plant rechtop op dezelfde diepte als in de zaaibak
- Vul rondom aan met grond en druk die lichtjes aan
- Geef direct een goede beurt water
- Plaats meteen een steun, zoals een net of stokken, want erwten klimmen aan ranken
Snoeien
Erwten vragen geen zware snoei zoals houtige struiken; het gaat om het verwijderen van de groeitop en eventueel beschadigd blad. Gebruik altijd schone, scherpe schaar of je vingers, en werk niet in nat weer om de verspreiding van ziekten te voorkomen.
Snoeiseizoen: Lente, Zomer
Zo snoei je
- Zodra de plant ongeveer 15 tot 20 cm hoog is, knip je de bovenste 2 tot 3 cm van de groeitop weg met een schone schaar of tussen duim en wijsvinger.
- Laat de top na drie tot vier weken opnieuw groeien en herhaal dit eenmaal, zodat de plant meer zijtakken vormt.
- Verwijder gele, beschadigde of door schimmel aangetaste bladeren zodra je ze ziet, door ze bij de stengel weg te nemen.
- Haal na de oogst de dode of verdroogde planten en ranken weg en voeg ze niet toe aan de compost als ze ziek zijn.
- Snoei niet meer na het begin van de bloei, omdat je dan de peulen verliest die al zijn gevormd.
Stekken
Zaaien uit zaad (Pisum sativum) · Lente, Herfst
- Week de erwtenzaden 6 tot 12 uur in lauwwarm water voordat je ze zaait; zaden die zwellen zijn klaar om te kiemen.
- Zaai de zaden in het voorjaar zodra de grond kan worden bewerkt en de temperatuur overdag rond de 10 °C ligt, of in de late zomer voor een herfstoogst in milde streken.
- Plant de zaden 2 tot 3 cm diep en 5 cm uit elkaar in een rij die 45 cm van de volgende rij ligt.
- Zet bij klimmende rassen direct een steun neer, zoals gaas, bamboe of een net, zodat de ranken er meteen grip op krijgen.
- Houd de grond vochtig maar niet drassig tot de kiemplanten zichtbaar zijn, meestal binnen één tot twee weken.
Voorkweken in binnenshuis · Winter, Lente
- Zaai de zaden twee tot drie weken voor de laatste vorst in potten van ongeveer 8 cm diep, want erwten houden niet van wortelverstoring.
- Gebruik turfvrije zaaigrond en zet de potten op een koele, lichte plek van 13 tot 18 °C.
- Verhard de jonge planten af door ze één tot twee weken dagelijks een paar uur buiten te zetten voordat je ze uitplant.
- Plant de erwtjes uit met de kluit intact, zodat de wortels niet beschadigd raken.
Stekken of delen ·
- Erwten kunnen niet praktisch worden vermeerderd door stek of deling, omdat de plant een eenjarige is die alleen uit zaad opnieuw groeit.
- Gebruik daarom altijd zaad; bewaar een paar van de gezondste peulen tot ze droog en bruin zijn voor het zaad van volgend jaar.
Voor de beste oogst volg je bij erwten een vaste plek en zaai je elke drie tot vier weken een nieuwe rij tot in de vroege zomer, zodat je een doorlopende aanvoer krijgt.
Over deze plant Erwt
Ook bekend als: Groene erwt, Peulerwt, Doperwt
- Planttype: kruidachtige klimmer
- Levensduur: eenjarig
- Verspreiding: Oorspronkelijk het Nabije Oosten en het oostelijke Middellandse-Zeegebied; de precieze wilde oorsprong is niet met zekerheid vastgesteld.
- Eindhoogte: tot 1 tot 2 m, afhankelijk van ras en steun
- Bloeitijd: late lente tot begin zomer
Huisdieren · Mensen
Huisdieren: Veilig · Mensen: Veilig. Rauwe, onrijpe peulen en zaden bevatten lectines en antinutriënten die maag- en darmklachten kunnen geven; goed gekookt zijn ze veilig. Huisdieren kunnen bij grote hoeveelheden last krijgen van een opgeblazen buik, maar er is geen ernstige giftigheid bekend.
Veelvoorkomende problemen
- Meeldauw: Een witte poederachtige laag op blad en stengel, vooral bij warm en vochtig weer; kies resistente rassen en zorg voor ruimte tussen de planten.
- Wortelrot: Natte, koude grond doet wortels en kiemplanten wegrotten; zaai niet te vroeg en zorg voor goede drainage.
- Erwtenwаприl luis: Bladluizen zuigen aan jonge scheuten en bloemen en verspreiden virussen; controleer regelmatig en spoel ze af met water.
- Erwtenbloemmijt: Kleine insecten die bloemknoppen aantasten en peulvorming verminderen; verwijder aangetaste delen en wissel gewassen af.
Toepassingen
Erwten worden als groente gegeten, zowel als verse peulen en doperwten als gedroogde zaden in soepen en stoofschotels. Droge erwten zijn een belangrijke eiwitbron in de wereldkeuken en worden ook als veevoeder en groenbemester gebruikt.
Is hij eetbaar?
De jonge zaden in de groene peul en de jonge scheuten en ranken zijn eetbaar; gekookt of gestoomd eten. Rauwe, onrijpe zaden en peulen kunnen maag- en darmklachten geven.
Geschiedenis & legendes
Erwten zijn een van de vroegst gedomesticeerde gewassen, met vondsten in het Nabije Oosten van meer dan 7000 jaar oud. In Europa werden ze in de middeleeuwen een belangrijk voedselgewas, en de erwtensoep werd een vaste winterkost.
Wist je dat?
Gregor Mendel gebruikte erwten in de tuin van zijn klooster in Brno voor zijn experimenten met erfelijkheid, en daaruit kwamen de eerste wetten van de genetica voort.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet ik Erwt water geven?
elke 3 dagen. Erwten (Pisum sativum) hebben gelijkmatig vochtige grond nodig, vooral tijdens de bloei en de peulvorming. Water geven is het belangrijkst wanneer de planten bloeien en de eerste peulen zetten. Te veel water geeft wortelrot, te weinig geeft holle, taaie peulen en een kleine oogst. Zorg voor goede drainage, want erwten houden niet van natte voeten. Steek je vinger 2 tot 3 cm diep in de grond naast de plant. Voelt de grond droog aan, dan is het tijd om water te geven. Voelt hij nog vochtig aan, wacht dan een dag of twee. Bij potten kun je ook het gewicht controleren: een droge pot is merkbaar lichter dan een natte.
Hoeveel licht heeft Erwt nodig?
Volle zon (6 tot 8 uur direct zonlicht per dag). Erwten groeien het best in volle zon en produceren dan de meeste bloemen en peulen. In de schaduw worden de stengels lang en slap, en is de oogst mager. Een lichte halfschaduw wordt verdragen, maar dan duurt de groei langer en vallen er meer bloemen af.
Welke temperatuur vindt Erwt prettig?
10–20 °C. Erwt (Pisum sativum) is een koelteminnende groente die het best groeit tussen 10 en 20 °C. Zaai vroeg in het voorjaar of in de herfst; de planten verdragen lichte vorst, maar bloei en peulvorming stoppen bij hitte.
Is Erwt giftig voor katten en honden?
Ze is veilig voor katten en honden. Rauwe, onrijpe peulen en zaden bevatten lectines en antinutriënten die maag- en darmklachten kunnen geven; goed gekookt zijn ze veilig. Huisdieren kunnen bij grote hoeveelheden last krijgen van een opgeblazen buik, maar er is geen ernstige giftigheid bekend.
Wat zijn de meest voorkomende problemen van Erwt?
Meeldauw: Een witte poederachtige laag op blad en stengel, vooral bij warm en vochtig weer; kies resistente rassen en zorg voor ruimte tussen de planten. Wortelrot: Natte, koude grond doet wortels en kiemplanten wegrotten; zaai niet te vroeg en zorg voor goede drainage. Erwtenwаприl luis: Bladluizen zuigen aan jonge scheuten en bloemen en verspreiden virussen; controleer regelmatig en spoel ze af met water. Erwtenbloemmijt: Kleine insecten die bloemknoppen aantasten en peulvorming verminderen; verwijder aangetaste delen en wissel gewassen af.
Wanneer moet ik Erwt verpotten?
Eenmalig per teelt; erwten worden niet jaarlijks verpot. Erwten, Pisum sativum, worden meestal direct in de volle grond of een kuip gezaaid. Verplanten is alleen nodig als je jonge plantjes uit een zaaibak naar hun definitieve plek brengt. Doe dit zodra de plantjes 8 tot 10 cm hoog zijn en er geen vorst meer verwacht wordt. Hun wortels zijn breekbaar, dus wees voorzichtig.
Hoe vermeerder ik Erwt?
Zaaien uit zaad (Pisum sativum), Voorkweken in binnenshuis, Stekken of delen. Week de erwtenzaden 6 tot 12 uur in lauwwarm water voordat je ze zaait; zaden die zwellen zijn klaar om te kiemen. Zaai de zaden in het voorjaar zodra de grond kan worden bewerkt en de temperatuur overdag rond de 10 °C ligt, of in de late zomer voor een herfstoogst in milde streken. Plant de zaden 2 tot 3 cm diep en 5 cm uit elkaar in een rij die 45 cm van de volgende rij ligt. Zet bij klimmende rassen direct een steun neer, zoals gaas, bamboe of een net, zodat de ranken er meteen grip op krijgen. Houd de grond vochtig maar niet drassig tot de kiemplanten zichtbaar zijn, meestal binnen één tot twee weken.
Hoe deze gids is geschreven
Verdiss schrijft elke gids met AI op basis van botanische bronnen en controleert de soort bij iNaturalist en Plants of the World Online (Kew). Lezers kunnen elke gids in de app beoordelen.
Bronnen
De informatie van Verdiss is bedoeld als algemene richtlijn. Eet een plant nooit en gebruik hem nooit als medicijn op basis van een app: vraag het een deskundige.