Pelargonium × hortorum (Pelargonium × hortorum): verzorgingsgids

Zo verzorg je Pelargonium × hortorum

Water geven

Pelargonium × hortorum, de tuingeranium, heeft een wortelstelsel dat gevoelig is voor blijvend natte grond. Geef water wanneer de bovenste laag van het substraat droog aanvoelt, en laat het potje daarna goed uitlekken. In de zomer en tijdens bloei heeft de plant meer water nodig; in de winter moet je flink minder geven. Het blad mag niet nat worden en de voet van de stengel moet droog blijven.

Heeft hij vandaag water nodig?

Steek een vinger ongeveer 2 cm in het substraat. Voelt het droog aan, dan is het tijd voor water. Til de pot ook op: een lichte pot betekent dat de grond droog is, een zware pot dat er nog vocht in zit. Bij een geranium met bloemknoppen die slap hangen, is het meestal al te laat en moet je meteen water geven.

Geef liever iets minder water dan te veel. Geraniums verdragen droogte beter dan verzadigde grond, die snel wortelrot veroorzaakt.

Te veel water

Pelargonium × hortorum groeit in een natuurlijk droge omgeving en heeft fijne wortels die bij te veel vocht snel rotten. Blijvend natte grond zorgt voor zuurstoftekort in de wortelzone.

Symptomen: Gele bladeren die van onderen beginnen, een slappe en zachte stengelvoet, een donkere of zwarte basis van de stengel en een muffe geur uit het potgrond.

Oplossingen: Stop met water geven en laat het substraat goed uitdrogen. Verwijder rotte wortels en zieke stengels met een schoon mes, en repot in verse, goed doorlatende potgrond met een drainagelaag. Gebruik een pot met een gat onderin.

Te weinig water

Het blad van de tuingeranium verliest snel vocht via de dikke stengels en bladstelen, zeker bij warmte en veel zon. Langdurige droogte beperkt daarna de bloei.

Symptomen: Slappe bladeren die naar beneden hangen, bruine of droge randen op het blad, afvallende knoppen en een grond die van de potrand loskomt.

Oplossingen: Geef een grondige beurt water totdat het water onderaan uitloopt. Als het substraat ver is uitgedroogd, zet de pot 20 minuten in water. Houd daarna de vochtigheid regelmatig in de gaten en verwijder dode bloemen en bladeren.

Zonlicht

Pelargonium × hortorum bloeit het rijkst in volle zon. Met minder licht groeit de plant lang en slap, en komt er minder bloei. Ochtendzon is zachter dan middagzon; in een zeer warm en droog klimaat kan felle middagzon bladverbranding geven, dus geef dan lichte schaduw tijdens de heetste uren.

Ideaal: Volle zon · 6-8 uur direct zonlicht per dag
Verdraagt: Volle zon, Halfschaduw, Veel indirect licht
Beste plek in de kamer: Vlak bij het raam
Kunstlicht: Een kweeklamp met volledig spectrum kan in de winter het daglicht aanvullen. Hang de lamp op 20 tot 30 cm boven de plant en gebruik een timer van 12 tot 14 uur per dag om slap groei te voorkomen.

Te weinig licht

Deze geranium heeft veel zonlicht nodig om bloemknoppen te vormen, omdat de bloei energie vraagt die alleen fel licht levert. In een donkere hoek groeit de plant met lange, zwakke stengels naar het licht toe.

Symptomen: Lange, slappe stengels met grote afstanden tussen de bladeren, lichtgroen of bleek blad, weinig of geen bloemen, en een plant die scheef naar het raam groeit.

Oplossingen: Zet de plant op de zonnigste plek die je hebt, bij een zuidelijk of westelijk raam. Draai de pot elke week een kwartslag zodat alle kanten licht krijgen. Snoei lange stengels terug om een compacte groei te stimuleren.

Te veel zon

Het blad van de tuingeranium kan bij zeer felle zon en hitte verbranden, vooral als de plant plotseling in de volle zon wordt gezet. Het weefsel verliest dan vocht sneller dan de wortels kunnen aanvullen.

Symptomen: Bleke, witte of bruine vlekken op het blad, rolling of verschrompeld blad, en bladeren die er verbrand of gedroogd uitzien aan de zonkant.

Oplossingen: Geef de plant geleidelijk meer zon over een week of twee. Zet hem bij extreme hitte in lichte schaduw tijdens de middag, en zorg voor voldoende water zodat de plant de warmte kan verdragen.

Temperatuur

Pelargonium × hortorum, de bekende perkgeranium, houdt van zonnig en matig warm weer. Het is niet winterhard en sterft bij vorst, dus laat het buiten pas staan als de nachten boven de 10 °C blijven. Bij hitte boven 30 °C stopt de bloei vaak en wordt de plant slap.

Ideaal: 10–24 °C
Verdraagt: 2–30 °C
Winterhardheidszones: 10-11

Bemesten

Perkgeranium bloeit het best bij voldoende kalium en fosfor en relatief weinig stikstof. Te veel stikstof geeft veel blad en weinig bloemen. Voed de plant vooral in de periode van bloei, van mei tot en met september.

Langwerkende voeding: Eén keer per jaar in het voorjaar, bij het planten of begin mei, een langzaam werkende meststof voor geraniums toepassen.
Vloeibare tomaten- of geraniummeststof met een hoger kaliumgehalte, zoals NPK 6-4-8 of 3-1-4, Langzaam werkende korrelmeststof met een gebalanceerde samenstelling, Organische compost in beperkte hoeveelheid

Grond

Pelargonium × hortorum wil een losse, goed doorlatende grond die het water snel afvoert. Natte, zware klei leidt bij deze hybride vrijwel altijd tot wortelrot.

Universele potgrond met perliet: Ongeveer 70% turfvrije potgrond gemengd met 30% perliet of grof zand voor snelle afwatering.
Kokosvezel-mengsel: Ongeveer 60% kokosvezel, 25% compost en 15% perliet; geschikt als duurzaam alternatief voor turf.
Geraniumgrond of kant-en-klaar bloeisubstraat: Commerciële mix met compost, perliet en een beperkte startbemesting, bedoeld voor bloeiende potplanten.
pH 6–7

Verpotten

Pelargonium × hortorum (tuingeranium, ook wel zonnegeranium) heeft vrij ondiepe wortels en houdt van een pot met goede drainage. Gebruik altijd een pot met een afvoergat.

Hoe vaak: Elk 1-2 jaar, of wanneer de wortels de potbodem vullen en het water er doorheen loopt zonder op te nemen.
Nieuwe pot: Kies een pot die 2-4 cm breder is dan de huidige pot; geromantiseerde te grote potten houden te veel vocht vast en geven minder bloemen.
Verpotseizoen: Lente, Zomer

Zo verpot je

Schep de plant voorzichtig uit de oude pot met een troffel of door de pot om te keren en lichtjes te kloppen.
Verwijder losse oude grond en snoei eventueel zwarte of rotte wortels met een schone schaar.
Zet de plant in de nieuwe pot op dezelfde diepte als voorheen; de stengelbasis moet net boven de grond blijven.
Vul de ruimte rondom de kluit aan met de substraatmix en druk het zachtjes aan zonder het te verdichten.
Geef na het planten één keer royaal water tot het uit de drainagegaten loopt en zet de plant op een lichte, beschutte plek.

Snoeien

Knip boven een blad- of zijknop, zodat de nieuwe scheut naar buiten groeit. Verwijder verwelkte bloemstelen en vergeelde blaadjes regelmatig. Vervang bij zware snoeibeurten niet meer dan een derde van het blad in één keer.

Snoeiseizoen: Lente, Zomer, Herfst

Zo snoei je

Verwijder eerst alle dode, gele of beschadigde blaadjes en bloemen, beginnend bij de onderkant van de plant.
Knip lange, kale of slappe stengels terug tot ongeveer één derde van hun lengte, boven een gezonde bladknoop.
Knijp of knip in het voorjaar de toppen van jonge planten af om vertakking te stimuleren.
Verwijder in de herfst de helft van het loof en controleer op plagen zoals luis en witte vlieg voordat je de plant binnen zet.
Ruim snoeiafval op en ontsmet het gereedschap na afloop.

Stekken

Stekken van topscheuten (Pelargonium × hortorum) · Lente, Zomer

Kies een gezonde, niet-bloeiende topscheut van ongeveer 8 tot 10 cm lang uit een moederplant van Pelargonium × hortorum.
Snijd de steel net onder een bladknoop af met een scherp, schoon mes.
Verwijder de onderste blaadjes zodat er twee tot drie blaadjes bovenaan blijven.
Laat de snede 1 tot 2 dagen aan de lucht drogen zodat hij een beetje verschrompelt; dit helpt rotting te voorkomen.
Steek de steel ongeveer 3 cm diep in een pot met vochtig, goed doorlatend stekmengsel of een mengsel van turf en perliet.
Zet de pot op een lichte plek zonder direct zonlicht en houd het mengsel licht vochtig, niet nat.
Na 3 tot 4 weken voelt de steel vast aan en kun je een lichte trek doen; zet hem dan in een eigen pot.

Zaaien (Pelargonium × hortorum) · Winter

Let op: Pelargonium × hortorum is een steriele hybride en zaad komt meestal niet waarheidsgetrouw uit; het resultaat lijkt zelden op de moederplant.
Als je toch wilt experimenteren, zaai in januari of februari in een zaaibak met licht zaaimengsel.
Druk het zaad alleen aan de oppervlakte aan, want het heeft licht nodig om te kiemen.
Houd het mengsel vochtig en bij ongeveer 20 tot 22 °C tot er kiemblaadjes verschijnen.

Stekken van Pelargonium × hortorum wortelt het best wanneer de moederplant warm en actief groeit. Een beetje extra warmte van ongeveer 20 tot 22 °C aan de onderkant van de pot versnelt het wortelen merkbaar.

Over deze plant Pelargonium × hortorum

Ook bekend als: Tuingeranium, Zonale geranium, Geranium, Pelargonium zonale-hybride

Planttype: kruidachtige vaste plant (als kamerplant of zomerbloeier), halfheester
Levensduur: perennial
Verspreiding: De ouders zijn afkomstig uit Zuid-Afrika; de hybride zelf is een tuinvorm die in Europa is ontstaan.
Eindhoogte: 30-60 cm
Bloeitijd: Van late lente tot de eerste vorst

Huisdieren · Mensen

Huisdieren: Giftig · Mensen: Giftig. Volgens ASPCA bevat Pelargonium-soorten en hun hybriden stoffen (waaronder geraniol en linalool) die bij inslikken maag- en darmklachten kunnen geven, zoals braken en diarree. Ook huidirritatie is mogelijk. Houd het uit bereik van huisdieren en kinderen.

Veelvoorkomende problemen

Botrytis (grijze schimmel): Grijs pluizig schimmelpluis op bloemen en bladeren bij vochtige, slecht geventileerde omstandigheden. Verwijder aangetaste delen en zorg voor luchtcirculatie.
Wortelrot: Ontstaat door te veel water en slechte drainage; bladeren vergelen en de plant verwelkt ondanks natte grond. Verminder water en gebruik doorlatende grond.
Geraniumroest: Oranjebruine pustels op de onderzijde van het blad. Verwijder de zwaarst aangetaste bladeren en vermijd natte bladeren.
Bladluizen en witte vlieg: Zuigende insecten op jonge scheuten en onderzijde van het blad. Behandel met zachte zeep of insecticidevrije olie.
Stengelrot en zwarte stengelbasis: Bacteriële of schimmelziekte die de stengel aan de basis zwart en zacht maakt. Verwijder zieke planten en gebruik schoon gereedschap.

Toepassingen

Vooral sierlijk gebruikt in perkplanten, plantenbakken, balkonbakken en rouwwerk in Europa. Hij wordt wereldwijd verkocht als zomerbloeier en is een klassieke kamerplant voor vensterbanken. Er wordt geen commercieel medicinaal of industrieel gebruik gemaakt.

Is hij eetbaar?

Niet eetbaar; bevat stoffen die bij inslikken maagklachten geven.

Geschiedenis & legendes

De hybride ontstond in Europa in de 19e eeuw, vooral in Engeland en Frankrijk, toen kwekers Zuid-Afrikaanse soorten kruisten om compacte, bloeiende tuinplanten te krijgen. Geraniums werden in victoriaanse vensters en tuinen populair en worden nog steeds geassocieerd met huiselijkheid en tuinliefde.

Wist je dat?

Hoewel de planten in de volksmond geranium heten, behoren ze niet tot het geslacht Geranium; de echte ooievaarsbekken zijn een verwante maar andere groep.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak moet ik Pelargonium × hortorum water geven?

elke 7 dagen. Pelargonium × hortorum, de tuingeranium, heeft een wortelstelsel dat gevoelig is voor blijvend natte grond. Geef water wanneer de bovenste laag van het substraat droog aanvoelt, en laat het potje daarna goed uitlekken. In de zomer en tijdens bloei heeft de plant meer water nodig; in de winter moet je flink minder geven. Het blad mag niet nat worden en de voet van de stengel moet droog blijven. Steek een vinger ongeveer 2 cm in het substraat. Voelt het droog aan, dan is het tijd voor water. Til de pot ook op: een lichte pot betekent dat de grond droog is, een zware pot dat er nog vocht in zit. Bij een geranium met bloemknoppen die slap hangen, is het meestal al te laat en moet je meteen water geven.

Hoeveel licht heeft Pelargonium × hortorum nodig?

Volle zon (6-8 uur direct zonlicht per dag). Pelargonium × hortorum bloeit het rijkst in volle zon. Met minder licht groeit de plant lang en slap, en komt er minder bloei. Ochtendzon is zachter dan middagzon; in een zeer warm en droog klimaat kan felle middagzon bladverbranding geven, dus geef dan lichte schaduw tijdens de heetste uren.

Welke temperatuur vindt Pelargonium × hortorum prettig?

10–24 °C. Pelargonium × hortorum, de bekende perkgeranium, houdt van zonnig en matig warm weer. Het is niet winterhard en sterft bij vorst, dus laat het buiten pas staan als de nachten boven de 10 °C blijven. Bij hitte boven 30 °C stopt de bloei vaak en wordt de plant slap.

Is Pelargonium × hortorum giftig voor katten en honden?

Ze is giftig voor katten en honden: buiten bereik houden. Volgens ASPCA bevat Pelargonium-soorten en hun hybriden stoffen (waaronder geraniol en linalool) die bij inslikken maag- en darmklachten kunnen geven, zoals braken en diarree. Ook huidirritatie is mogelijk. Houd het uit bereik van huisdieren en kinderen.

Wat zijn de meest voorkomende problemen van Pelargonium × hortorum?

Botrytis (grijze schimmel): Grijs pluizig schimmelpluis op bloemen en bladeren bij vochtige, slecht geventileerde omstandigheden. Verwijder aangetaste delen en zorg voor luchtcirculatie. Wortelrot: Ontstaat door te veel water en slechte drainage; bladeren vergelen en de plant verwelkt ondanks natte grond. Verminder water en gebruik doorlatende grond. Geraniumroest: Oranjebruine pustels op de onderzijde van het blad. Verwijder de zwaarst aangetaste bladeren en vermijd natte bladeren. Bladluizen en witte vlieg: Zuigende insecten op jonge scheuten en onderzijde van het blad. Behandel met zachte zeep of insecticidevrije olie. Stengelrot en zwarte stengelbasis: Bacteriële of schimmelziekte die de stengel aan de basis zwart en zacht maakt. Verwijder zieke planten en gebruik schoon gereedschap.

Wanneer moet ik Pelargonium × hortorum verpotten?

Elk 1-2 jaar, of wanneer de wortels de potbodem vullen en het water er doorheen loopt zonder op te nemen.. Pelargonium × hortorum (tuingeranium, ook wel zonnegeranium) heeft vrij ondiepe wortels en houdt van een pot met goede drainage. Gebruik altijd een pot met een afvoergat.

Hoe vermeerder ik Pelargonium × hortorum?

Stekken van topscheuten (Pelargonium × hortorum), Zaaien (Pelargonium × hortorum). Kies een gezonde, niet-bloeiende topscheut van ongeveer 8 tot 10 cm lang uit een moederplant van Pelargonium × hortorum. Snijd de steel net onder een bladknoop af met een scherp, schoon mes. Verwijder de onderste blaadjes zodat er twee tot drie blaadjes bovenaan blijven. Laat de snede 1 tot 2 dagen aan de lucht drogen zodat hij een beetje verschrompelt; dit helpt rotting te voorkomen. Steek de steel ongeveer 3 cm diep in een pot met vochtig, goed doorlatend stekmengsel of een mengsel van turf en perliet. Zet de pot op een lichte plek zonder direct zonlicht en houd het mengsel licht vochtig, niet nat. Na 3 tot 4 weken voelt de steel vast aan en kun je een lichte trek doen; zet hem dan in een eigen pot.

Hoe deze gids is geschreven

Verdiss schrijft elke gids met AI op basis van botanische bronnen en controleert de soort bij iNaturalist en Plants of the World Online (Kew). Lezers kunnen elke gids in de app beoordelen.

Bronnen

De informatie van Verdiss is bedoeld als algemene richtlijn. Eet een plant nooit en gebruik hem nooit als medicijn op basis van een app: vraag het een deskundige.

Pelargonium × hortorum

In het kort