Zo verzorg je Echte lavendel
Water geven
Echte lavendel (Lavandula angustifolia) is een mediterraan kruid dat uit droge, kalkrijke bergstreken komt. Het wortelstelsel houdt niet van natte voeten, dus geef liever iets te weinig water dan te veel. Binnen laat je de potgrond tussen twee keer water geven grotendeels opdrogen. Buiten heeft een gevestigde plant zelden extra water nodig, behalve tijdens lange droge periodes in het eerste jaar.
Heeft hij vandaag water nodig?
Steek je vinger 3 cm diep in de potgrond. Voelt het droog aan, dan is het tijd om water te geven. Zit er nog vochtigheid, wacht dan nog een paar dagen. Je kunt ook het gewicht van de pot checken: een droge pot is merkbaar lichter dan een natte. Zijn de blaadjes grijsgroen en zacht hangend, dan is de plant al te droog.
Gebruik een pot met drainagegat en een mengsel van potgrond met extra zand of perliet. Zo blijft het wortelwater snel afvloeien, wat voor lavendel belangrijker is dan de hoeveelheid water zelf.
Te veel water
Echte lavendel is uitermate gevoelig voor te veel water, omdat de wortels van nature in droge grond groeien en snel rotten als ze in natte grond blijven staan. Een constant vochtige wortelzone geeft schimmels en bacteriën de kans om de plant aan te tasten. Juist bij lavendel is wortelrot een van de vaakst voorkomende doodsoorzaken.
Symptomen: Het loof wordt geel of bruin, vooral aan de onderkant van de plant. De stengels worden zacht en de plant hangt slap, ook al is de grond nat. Bij wortelrot ruik je soms een muffe lucht uit de pot.
Oplossingen: Stop met water geven en zorg dat de potgrond droog kan worden. Verwijder de plant uit de pot en snoei rotte wortels en zachte stengels met een schone schaar. Zet de plant in verse, zanderige grond in een pot met goede drainage. Buiten: verbeter de grond met zand of grind en plant op een verhoogd bed.
Te weinig water
Lavendel is gewend aan lange droge perioden en kan veel droogte verdragen. Toch heeft een jonge plant of een plant in een kleine pot regelmatig water nodig om de wortels te laten groeien. Bij extreme droogte verliest de plant de kracht om nieuwe scheuten te maken.
Symptomen: De blaadjes worden grijsachtig, dof en krullen iets op. De stengels zakken en de bloemaren worden kort en klein. De aarde trekt ver van de potrand af en wordt hard.
Oplossingen: Geef water langzaam en rustig, zodat het droge substraat weer vochtig wordt. Giet bij zeer droge potgrond eerst water in een schaal en laat de pot daarin weken. Buiten: geef in het eerste jaar bij lange droogte één keer per week een diepe beurt. Snoei dode bloemaren pas in het voorjaar weg.
Zonlicht
Echte lavendel (Lavandula angustifolia) heeft veel zon nodig om compacte, sterk geurende planten met veel bloemaren te maken. In de schaduw wordt de plant lang en slap en bloeit hij nauwelijks. Een zonnige, open plek met goede luchtcirculatie is het beste, zowel binnen als buiten.
- Ideaal: Volle zon · 6-8 uur direct zonlicht per dag
- Verdraagt: Volle zon, Halfschaduw
- Beste plek in de kamer: Vlak bij het raam
- Kunstlicht: Binnen heeft lavendel vaak meer licht nodig dan een raam in de herfst en winter kan leveren. Gebruik een kweeklamp met volledig spectrum op 15 tot 30 cm boven het loof, 12 tot 14 uur per dag. Draai de pot regelmatig, zodat de plant recht blijft groeien.
Te weinig licht
Lavendel komt van zonnige, droge hellingen rond de Middellandse Zee en heeft daar overvloedig licht nodig om stevige stengels en veel olie in de bloemen te vormen. Te weinig licht maakt de plant zwak en verstoort de vorming van bloemknoppen. Zonder voldoende zon blijft de plant ook gevoeliger voor schimmel, omdat het loof langzamer droogt.
Symptomen: De stengels worden lang, dun en buigen naar het licht. De plant bloeit weinig of helemaal niet en de nieuwe blaadjes staan ver uit elkaar. Het loof wordt lichter groen en verliest zijn zilvergrijze kleur.
Oplossingen: Verplaats de plant naar de zonnigste plek die je hebt, bij voorkeur een zuidgericht raam of buiten in de volle zon. Gebruik waar nodig een kweeklamp en snoei lange, slappe scheuten terug tot net boven het oudere hout. Verhoog de lichthoeveelheid geleidelijk om verbranding te voorkomen.
Te veel zon
Lavendel is in principe een zonminnende plant en verdraagt veel licht goed. Bij zeer intense zon in warme zomers, vooral op hete, droge plekken achter glas, kan de plant echter last krijgen van stress. De plant verliest dan vocht sneller dan de wortels kunnen aanvullen.
Symptomen: De blaadjes worden bleek, geel of bruin aan de randen en worden droog en broos. In extreme gevallen verschrompelen de toppen van de scheuten. De plant lijkt verdord, ook als de potgrond nog vochtig is.
Oplossingen: Zet de plant in de zomer op een plek met ochtendzon en lichte schaduw in de middag, vooral bij temperaturen boven 30 °C. Verplaats een binnenplant geleidelijk om verbranding te voorkomen. Zorg voor voldoende luchtcirculatie rond de plant en houd de potgrond niet te droog.
Temperatuur
Lavandula angustifolia (echte lavendel) is a Mediterranean-mountain shrub that thrives in mild, sunny conditions and copes well with cold winters as long as its soil drains freely. Most of its problems come from wet, cold feet rather than from frost itself.
- Ideaal: 10–25 °C
- Verdraagt: -15–35 °C
- Winterhardheidszones: 5-9
Bemesten
Echte lavendel grows naturally in lean, stony soil, so too much nitrogen makes it leafy and weak rather than fragrant and floriferous. Feed sparingly and never in autumn, when fresh growth is vulnerable to frost.
- Langwerkende voeding: Once a year in early spring, scatter a light dose of slow-release fertilizer around the base; in poor soil this is enough, and in rich garden soil it is often not needed at all.
- Langzame organische meststof zoals compost of hoornmeel, Lage-stikstof kaliumrijke meststof voor bloeiende planten, Kalkrijke meststof in alkalische grond
Grond
Echte lavendel groeit het best in arme, droge en goed doorlatende grond met een neutrale tot licht alkalische pH. Te vruchtbare en vochtige grond leidt bijna altijd tot rotting van de wortels en een zwakke plant met weinig geur.
- Mineraal kalkrijk zandgrond: Ongeveer 60 procent zand of grind, 30 procent tuin- of potgrond met lage voeding en 10 procent kalk of gebroken schelpen
- Potgrond voor mediterrane planten: Potgrond gemengd met perliet of pimiets in een verhouding van ongeveer 1 op 1, met een snufje kalk
- Zandige tuingrond op een verhoging: Bestaande zandgrond vermengd met compost in beperkte hoeveelheid, opgehoogd tot 20 tot 30 cm boven het omringende maaiveld
- pH 6.5–8
Verpotten
Echte lavendel (Lavandula angustifolia) wortelt diep maar compact en heeft een goed doorlatende grond nodig. Verpot liever te weinig dan te vaak, want elke verstoring van de wortels kost de plant energie.
- Hoe vaak: Elke 2 tot 3 jaar, of wanneer de plant uit de pot groeit of de grond snel uitdroogt
- Nieuwe pot: Kies een pot die 2 tot 3 cm breder is dan de huidige pot. Lavendel houdt niet van te grote potten met veel vochtige grond.
- Verpotseizoen: Lente
Zo verpot je
- Maak de oude pot voorzichtig los door er zachtjes tegenaan te kloppen of de rand met een mes langs te gaan.
- Til de plant bij de voet uit de pot en schud overtollige oude grond voorzichtig los.
- Verwijder dode, zachte of rotte wortels met een schoon mes. Knip ook de helft van de dichtste wortelbal eraf als die zeer dicht op elkaar zit.
- Zet de plant in de nieuwe pot op een laagje mineraal substraat, zodat de hals van de plant net boven de rand van de pot uitkomt.
- Vul de pot aan met het substraat en druk het zachtjes aan rond de wortels, zonder de stengels te beschadigen.
- Giet de plant licht aan tot het water uit de drainagegaten loopt, en laat het overtollige water daarna weglopen.
- Plaats de pot op een zonnige plek en wacht een week voordat je opnieuw normaal water geeft.
Snoeien
Snoei Echte lavendel nooit tot in het oude, kale houtgedeelte, want daar loopt ze meestal niet meer uit. Snoei licht en regelmatig.
Snoeiseizoen: Lente, Zomer, Herfst
Zo snoei je
- Snoei een eerste keer in het voorjaar, wanneer het nieuwe groen begint te verschijnen, door de dode toppen te verwijderen.
- Knip na de bloei in juli of augustus de bloeistelen terug tot ongeveer een derde of de helft van de plant, net boven het groene blad.
- Snoei in het najaar niet te zwaar; laat voldoende blad zitten zodat de plant de winter goed doorkomt.
- Verwijder bloemaren en dood plantmateriaal regelmatig om schimmelziekten te beperken.
- Wacht met zwaar snoeien tot het voorjaar, zodat de plant de koude periode in een stevige vorm doorkomt.
Stekken
Stekken van halfrijp hout (Lavandula angustifolia) · Zomer
- Kies in juli of augustus gezonde, niet-bloeiende scheuten van 8 tot 10 cm lang die half verhout zijn.
- Snijd de scheut net onder een blaadknoop af met een schoon, scherp mes.
- Verwijder de onderste blaadjes zodat er ongeveer 3 cm kale stengel is.
- Steek de steel in een mengsel van turf en zand of perlite en druk de grond rondom aan.
- Plaats de stekken op een lichte, beschutte plek en houd het substraat vochtig maar niet nat.
- Bewaar ze bij ongeveer 18 tot 22 °C; na 6 tot 8 weken zijn ze doorgaans bewortelt en kunnen ze verpot worden.
Zaaien van Echte lavendel · Lente
- Zaai het zaad in februari of maart binnenshuis in zaaigrond, net onder het oppervlak of er lichtjes op.
- Zet de bakjes bij 15 tot 20 °C op een lichte plek.
- Het zaad heeft vaak een koude periode nodig; laat de zaaibakjes enkele weken in de koelkast bij 2 tot 5 °C staan voordat je ze verwarmt.
- Houd het substraat licht vochtig; kiemen kan drie tot vier weken duren.
- Pot de jonge plantjes over zodra ze twee echte blaadjes hebben en verplant ze na de laatste vorst naar buiten.
Afleggers maken · Lente, Zomer
- Kies in het voorjaar een lage, flexibele tak van een volwassen plant.
- Maak op de plek waar de tak de grond raakt een kleine insnijding aan de onderkant en bestrooi die met zand.
- Druk de tak vast met een haarspeld of steen en bedek het gedeelte met een laagje potgrond.
- Houd de grond vochtig; na enkele maanden is er wortelvorming en kan de aflegger worden afgesneden en verplant.
Echte lavendel groeit het makkelijkst uit stekken. Zaaien duurt lang en geeft niet altijd exact dezelfde plant als de moeder, dus kies voor stekken als je een specifieke plant wilt kopiëren.
Over deze plant Echte lavendel
Ook bekend als: Engelse lavendel, Echte lavendel, Smalbladige lavendel
- Planttype: halfheester, struik, kruid
- Levensduur: perennial
- Verspreiding: Oorspronkelijk afkomstig uit de bergen van het westelijke Middellandse-Zeegebied, van Spanje tot het noordwesten van de Balkan.
- Eindhoogte: 30 tot 60 cm
- Bloeitijd: Juni tot augustus
Huisdieren · Mensen
Huisdieren: Veilig · Mensen: Veilig. Volgens de ASPCA is Lavandula angustifolia niet giftig voor honden, katten en paarden. Inname van grote hoeveelheden kan lichte maagklachten geven, en de etherische olie kan bij gevoelige mensen huidirritatie veroorzaken.
Veelvoorkomende problemen
- Wortelrot: Ontstaat door te veel water of zware grond; de plant verkleurt geel en sterft af vanaf de basis. Voorkom dit met zanderige, goed doorlatende grond.
- Kale, houten struik: Bij niet snoeien verhoudt de plant zich verhout en bloeit minder. Jaarlijks licht snoeien na de bloei herstelt de vorm.
- Lavendelspintmijt: Kleine mijten die het blad vergelen en fijne spinnenwebjes vormen, vooral bij droge lucht. Bespuit met water of gebruik een insectenzeep.
- Vochtschade in de winter: Natte, koude winterbodem leidt tot kroonrot. Plant op een verhoogd en goed doorlatend plek en beschut de plant tegen natte sneeuw.
- Slappe groei: Te weinig zon of te veel stikstof maakt de stelen lang en zwak. Zet de plant in volle zon en geef weinig meststof.
Toepassingen
Lavandula angustifolia wordt veel gebruikt in siertuinen, borders en heesters, en de bloemaren worden gedroogd voor sachets en decoratie. De etherische olie is een belangrijke grondstof voor parfum, zeep, cosmetica en aromatherapie. In de keuken worden bloemen gebruikt voor thee, suikers en kruidenmengsels, en in de volksgeneeskunde werd de plant gebruikt tegen slapeloosheid en onrust.
Is hij eetbaar?
De bloemaren en jonge bloemen zijn eetbaar, gebruikt in kleine hoeveelheden voor thee, gebak, siroop en kruidenmengsels; de bladeren zijn minder geschikt.
Geschiedenis & legendes
In de klassieke oudheid werd lavendel gebruikt als reukmiddel, in badwater en als geneesmiddel, en Romeinse soldaten namen de plant mee op hun veldtochten. In middeleeuws Europa stond lavendel bekend als beschermer tegen ziekte en kwade invloeden en werd hij in kloostertuinen gekweekt.
Wist je dat?
De Latijnse naam Lavandula komt waarschijnlijk van het Latijnse lavare, wassen, omdat de Romeinen lavendel aan badwater toevoegden.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet ik Echte lavendel water geven?
elke 14 dagen. Echte lavendel (Lavandula angustifolia) is een mediterraan kruid dat uit droge, kalkrijke bergstreken komt. Het wortelstelsel houdt niet van natte voeten, dus geef liever iets te weinig water dan te veel. Binnen laat je de potgrond tussen twee keer water geven grotendeels opdrogen. Buiten heeft een gevestigde plant zelden extra water nodig, behalve tijdens lange droge periodes in het eerste jaar. Steek je vinger 3 cm diep in de potgrond. Voelt het droog aan, dan is het tijd om water te geven. Zit er nog vochtigheid, wacht dan nog een paar dagen. Je kunt ook het gewicht van de pot checken: een droge pot is merkbaar lichter dan een natte. Zijn de blaadjes grijsgroen en zacht hangend, dan is de plant al te droog.
Hoeveel licht heeft Echte lavendel nodig?
Volle zon (6-8 uur direct zonlicht per dag). Echte lavendel (Lavandula angustifolia) heeft veel zon nodig om compacte, sterk geurende planten met veel bloemaren te maken. In de schaduw wordt de plant lang en slap en bloeit hij nauwelijks. Een zonnige, open plek met goede luchtcirculatie is het beste, zowel binnen als buiten.
Welke temperatuur vindt Echte lavendel prettig?
10–25 °C. Lavandula angustifolia (echte lavendel) is a Mediterranean-mountain shrub that thrives in mild, sunny conditions and copes well with cold winters as long as its soil drains freely. Most of its problems come from wet, cold feet rather than from frost itself.
Is Echte lavendel giftig voor katten en honden?
Ze is veilig voor katten en honden. Volgens de ASPCA is Lavandula angustifolia niet giftig voor honden, katten en paarden. Inname van grote hoeveelheden kan lichte maagklachten geven, en de etherische olie kan bij gevoelige mensen huidirritatie veroorzaken.
Wat zijn de meest voorkomende problemen van Echte lavendel?
Wortelrot: Ontstaat door te veel water of zware grond; de plant verkleurt geel en sterft af vanaf de basis. Voorkom dit met zanderige, goed doorlatende grond. Kale, houten struik: Bij niet snoeien verhoudt de plant zich verhout en bloeit minder. Jaarlijks licht snoeien na de bloei herstelt de vorm. Lavendelspintmijt: Kleine mijten die het blad vergelen en fijne spinnenwebjes vormen, vooral bij droge lucht. Bespuit met water of gebruik een insectenzeep. Vochtschade in de winter: Natte, koude winterbodem leidt tot kroonrot. Plant op een verhoogd en goed doorlatend plek en beschut de plant tegen natte sneeuw. Slappe groei: Te weinig zon of te veel stikstof maakt de stelen lang en zwak. Zet de plant in volle zon en geef weinig meststof.
Wanneer moet ik Echte lavendel verpotten?
Elke 2 tot 3 jaar, of wanneer de plant uit de pot groeit of de grond snel uitdroogt. Echte lavendel (Lavandula angustifolia) wortelt diep maar compact en heeft een goed doorlatende grond nodig. Verpot liever te weinig dan te vaak, want elke verstoring van de wortels kost de plant energie.
Hoe vermeerder ik Echte lavendel?
Stekken van halfrijp hout (Lavandula angustifolia), Zaaien van Echte lavendel, Afleggers maken. Kies in juli of augustus gezonde, niet-bloeiende scheuten van 8 tot 10 cm lang die half verhout zijn. Snijd de scheut net onder een blaadknoop af met een schoon, scherp mes. Verwijder de onderste blaadjes zodat er ongeveer 3 cm kale stengel is. Steek de steel in een mengsel van turf en zand of perlite en druk de grond rondom aan. Plaats de stekken op een lichte, beschutte plek en houd het substraat vochtig maar niet nat. Bewaar ze bij ongeveer 18 tot 22 °C; na 6 tot 8 weken zijn ze doorgaans bewortelt en kunnen ze verpot worden.
Hoe deze gids is geschreven
Verdiss schrijft elke gids met AI op basis van botanische bronnen en controleert de soort bij iNaturalist en Plants of the World Online (Kew). Lezers kunnen elke gids in de app beoordelen.
Bronnen
De informatie van Verdiss is bedoeld als algemene richtlijn. Eet een plant nooit en gebruik hem nooit als medicijn op basis van een app: vraag het een deskundige.