Zo verzorg je Cymbopogon citratus
Water geven
Citroengras (Cymbopogon citratus) komt oorspronkelijk uit warme, vochtige streken en houdt van een gelijkmatig vochtige grond die nooit drassig wordt. Laat de bovenste 2 à 3 cm van de potgrond tussen de beurten door licht opdrogen. In de groeiperiode, van lente tot en met de vroege herfst, geef je regelmatig water zodat de pot vochtig blijft. In de winter houd je de grond net vochtig en geef je minder water, omdat de plant dan langzamer groeit. Zorg altijd voor een goede drainage met een gat in de bodem van de pot, want stilstaand water rot de wortelstokken snel.
Heeft hij vandaag water nodig?
Steek je vinger tot de eerste knokkel in de grond. Voelt het droog aan, dan is het tijd om water te geven. Voelt het nog vochtig aan, wacht dan een dag of twee. Je kunt ook het gewicht van de pot controleren: een droge pot voelt merkbaar lichter aan dan een pot die net is gegoten. Bij citroengras hangen de bladeren bij droogte licht slap, maar wacht daar niet op, want dan is de plant al gestrest.
Giet het water bij voorkeur in de ochtend, zodat het blad overdag kan opdrogen. Vermijd dat er water tussen de bladschede in het hart van de plant blijft staan, want daar kan rot ontstaan. Gebruik kraanwater dat op kamertemperatuur is; koud water kan de wortels schokken.
Te veel water
Citroengras groeit uit dikke, vlezige wortelstokken die bij te veel water snel gaan rotten. Omdat de plant van nature in vochtige grond groeit, lijkt te veel water in het begin misschien goed, maar stilstaand water zuurstof verdringt uit de grond. Dat maakt de wortels zacht en vatbaar voor schimmels.
Symptomen: Gele of bruine bladpunten die doorlopen tot de basis, een zachte of geurende rotte basis van de stengels, bladeren die slap hangen terwijl de grond nat is, en het ontbreken van nieuwe scheuten.
Oplossingen: Stop met water geven en laat de potgrond goed opdrogen. Controleer de wortels: verwijder zachte, bruine of geurende delen met een schoon mes en haal de plant uit de pot als dat nodig is. Zet de plant in verse, goed doorlatende potgrond met extra perliet of grind en zorg voor een drainagegat. Geef pas weer water als de bovenste laag droog is.
Te weinig water
Citroengras heeft brede, lange bladeren die veel vocht verdampen, vooral bij warmte en wind. Omdat de plant gewend is aan een vochtige standplaats, reageert hij snel op droogte met slappe bladeren en vertraagde groei.
Symptomen: Bladeren die slap hangen, aan de randen bruin en broos worden en opkrullen, een droge en harde potgrond die van de pot krimpt, en een traag groeiende plant met kleine nieuwe scheuten.
Oplossingen: Geef de plant langzaam en grondig water tot er water uit het drainagegat komt. Als de potgrond sterk is ingedroogd, zet de pot dan een half uur in een bak met water zodat de grond weer volledig vochtig wordt. Knip bruine bladpunten bij met een schone schaar, en plaats de plant daarna op een beschutte plek zonder directe tocht.
Zonlicht
Citroengras (Cymbopogon citratus) is een grassoort die van nature in volle zon groeit in tropische en subtropische gebieden. De plant heeft veel licht nodig om stevige stengels en een sterke citroengeur in de bladeren te ontwikkelen. Bij te weinig licht worden de stengels lang, zwak en plooien ze om, en wordt de smaak en geur minder intens. Buiten kies je daarom altijd een zonnige plek, en binnen plaats je de plant zo dicht mogelijk bij een zeer lichtrijk raam.
- Ideaal: Volle zon · 6-8 uur direct zonlicht per dag
- Verdraagt: Volle zon, Halfschaduw, Veel indirect licht
- Beste plek in de kamer: Vlak bij het raam
- Kunstlicht: Binnen met weinig daglicht kun je een krachtige LED-groeilamp gebruiken, op een afstand van 20 tot 40 cm boven de plant, gedurende 12 tot 14 uur per dag. Zorg dat de lamp een volledig lichtspectrum heeft en schakel hem niet midden in de nacht uit en aan. Draai de pot wekelijks een kwartslag, zodat de plant recht groeit.
Te weinig licht
Citroengras groeit in de natuur in felle zon en heeft veel energie nodig om zijn bladmassa en stengels op te bouwen. Bij een schaduwrijke plek kan de plant de hoeveelheid suikers die nodig is voor groei niet vormen, waardoor het gewas zwak wordt.
Symptomen: Lange, dunne en bleke groene scheuten die naar het licht buigen, slappe bladeren met weinig stevigheid, een zwakke citroengeur en nieuwe bladeren die klein blijven.
Oplossingen: Verplaats de plant naar de zonnigste plek die je hebt, bij voorkeur op een zuidgericht balkon of in de volle tuin. Verwijder de zwakste, zeer lange scheuten, zodat de energie naar de sterke delen gaat. Binnen kun je overschakelen op een groeilamp als extra lichtbron.
Te veel zon
Hoewel citroengras van zon houdt, kan de plant verbranden als hij plotseling in felle middagzon wordt gezet, zeker als hij eerder binnen heeft gestaan. Het blad is dun en het verliest snel vocht bij sterke, hete zon.
Symptomen: Witte, gele of bruine verbrande vlekken op de bladeren, bladpunten die opdrogen en broos worden, en een grijze of gebleekte kleur van het blad aan de zonkant.
Oplossingen: Zet de plant geleidelijk aan de zon, bijvoorbeeld over een periode van één à twee weken, zodat het blad kan wennen. Bij extreme hitte boven de 35 °C kun je de plant in de middag schaduw geven met een doek of door hem in de halfschaduw te zetten. Verwijder de verbrande bladeren met een schone schaar, en houd de grond goed vochtig tijdens hete periodes.
Temperatuur
Citroengras (Cymbopogon citratus) is een tropische grassoort die warmte en veel zon wil. Het groeit het best bij 18 tot 30 °C. Onder de 5 °C beschadigt het blad en stopt de groei; vorst doodt de plant meestal. Bescherm de plant tegen koude nachten en plaats hem op een zonnige, warme plek.
- Ideaal: 18–30 °C
- Verdraagt: 5–38 °C
- Winterhardheidszones: 10-12
Bemesten
Citroengras is een snelgroeiend grassoort die veel stikstof nodig heeft voor het vormen van lange, groene bladeren. Geef het vooral in het groeiseizoen voeding. In de winter, als de plant rust of binnen staat, geef je geen mest.
- Langwerkende voeding: Eenmaal per jaar in het voorjaar, rond april of mei, bij het begin van de groei.
- Compost of rijpe bladhumus voor in de volle grond, Stikstofrijke meststof met een gebalanceerde NPK-verhouding, zoals 10-5-5 of 12-6-6, voor potten, Organische meststof zoals vloeibare brandnetel- of paardenmestthee als milde aanvulling, Kalkrijke meststof alleen als de grond erg zuur is
Grond
Citroengras groeit het best in een luchtige, goed doorlatende grond die vocht vasthoudt zonder te verzuren of te verdichten. Te zware kleigrond of natte grond leidt snel tot wortelrot. Een neutrale tot licht zure pH tussen 5,5 en 7,0 past bij deze Cymbopogon citratus.
- Rijke, goed doorlatende potgrond: Universele potgrond gemengd met 30 procent perlite of zand voor een betere doorlatendheid.
- Tropische plantenmix: Kokosvezel of turfvrije potgrond gemengd met 20 procent orchideeënbast, perliet en een beetje compost.
- Tuingrond voor buiten: Zanderige tuingrond met toevoeging van compost en wat organisch materiaal voor vochtbehoud.
- pH 5.5–7
Verpotten
Citroengras (Cymbopogon citratus) is een tropisch grassoort met stevige, vezelige wortels. Repotten in het voorjaar of begin zomer, wanneer de plant actief groeit, geeft de beste herstart.
- Hoe vaak: Elke 1-2 jaar, of wanneer de wortels de pot volledig vullen
- Nieuwe pot: Kies een pot die 2-5 cm breder is dan de huidige pot. Citroengras heeft een dichte, brede wortelkluit en groeit snel, dus een te grote pot kan wateroverlast geven.
- Verpotseizoen: Lente, Zomer
Zo verpot je
- Water de plant een paar uur voor het repotten, zodat de kluit makkelijker loslaat.
- Kantel de pot en klop of knijp rondom de rand om de kluit los te maken. Trek de plant er voorzichtig uit.
- Verwijder oude, vastzittende of donkere wortels en los de buitenste wortels voorzichtig op met je vingers.
- Snoei dode of uitgedroogde bladeren terug tot ongeveer 15-20 cm boven de basis. Zo is er minder verdamping en minder wortelstress.
- Plaats de plant in de nieuwe pot op een laag potgrond, zodat de bovenkant van de kluit 2-3 cm onder de potrand blijft.
- Vul de rest aan met potgrond, druk licht aan en vul bij waar nodig nog wat bij.
- Geef een grondige beurt water totdat er water uit de drainagegaten loopt.
Snoeien
Knip citroengras niet terug tot onder de bladeren die nog groen zijn, want de plant herstelt vooral uit de groene delen. Verwijder alleen wat dood, geel of beschadigd is, en oogst het overige gewoon met mate.
Snoeiseizoen: Lente, Zomer, Herfst
Zo snoei je
- Begin in het voorjaar met het verwijderen van dode, droge bladeren aan de basis van de pol.
- Knip gele of bruine bladpunten af met een schone schaar, zodat de natuurlijke vorm behouden blijft.
- Snijd de lange, uitgevallen bladeren op ongeveer 15 tot 20 centimeter boven de grond om de plant compacter te maken.
- Oogst gezonde stengels door ze van buiten naar binnen af te snijden, zodat het hart van de pol vrij blijft.
- Verwijder in de herfst beschadigde of afgestorven delen, maar laat voldoende groen staan voor de winter.
- Gebruik nooit meer dan een derde van de plant tegelijk, zodat de pol kan herstellen.
Stekken
Stekken van wortelstokken en stengels in water · Lente, Zomer
- Kies een gezonde, stevige stengel van een volwassen citroengras (Cymbopogon citratus) en snijd die met een schone, scherpe mes net boven de bodem af.
- Verwijder de droge, buitenste bladscheden tot je een witachtige, goed gevormde knoop of basis ziet.
- Zet de basis in een glas of pot met schoon water, zodat alleen de onderste 3 tot 5 centimeter onder water staat.
- Plaats het glas op een lichte plek uit de directe zon, bij voorkeur tussen 20 en 25 °C.
- Ververs het water elke twee tot drie dagen om rot te voorkomen.
- Na ongeveer twee tot drie weken verschijnen witte wortels. Zodra die een paar centimeter lang zijn, plant je de stek in potgrond.
Delen van de plant · Lente
- Haal de volwassen plant in het voorjaar, wanneer de nieuwe groei net begint, uit de pot of grond.
- Schud overtollige grond los en zoek naar natuurlijke scheidingen in de wortelkluit.
- Snijd of breek de kluit in stukken met elk minstens enkele scheuten en gezonde wortels. Gebruik hiervoor een schone spade of een scherp mes.
- Plant elk deel direct in een eigen pot met vochtige potgrond en houd het de eerste weken licht vochtig.
- Knip de bladeren met ongeveer een derde in om de wortels minder water te laten verliezen tijdens het herstel.
Zaaien · Lente
- Citroengras zet zelden zaad in gematigde tuinen en zaad is vaak niet kiemkrachtig. Het is daarom de minst betrouwbare methode.
- Als je toch zaait, gebruik je vers zaad in een zaaibak met lichte potgrond en druk de zaden alleen licht aan.
- Houd de bak vochtig op ongeveer 22 tot 25 °C. Kiemen kan enkele weken duren.
- Zet de jonge plantjes pas over zodra ze voldoende sterk zijn om te hanteren.
Stekken in water is de snelste en meest zekere manier om citroengras te vermeerderen. Gebruik een helder glas zodat je de wortelvorming goed kunt volgen.
Over deze plant Cymbopogon citratus
Ook bekend als: Citroengras, Lemongrass, West-Indisch citroengras
- Planttype: gras, kruid
- Levensduur: perennial
- Verspreiding: Oorspronkelijk van Zuid-Azië, vermoedelijk van India en Sri Lanka, en sindsdien over tropisch Azië verspreid.
- Eindhoogte: 1 tot 2 m
- Bloeitijd: zelden bloeiend in kas of binnen; buiten in de tropen meestal aan het einde van het regenseizoen
Huisdieren · Mensen
Huisdieren: Veilig · Mensen: Veilig. Volgens de ASPCA is citroengras niet giftig voor honden en katten. Het gras is ook voor kinderen onschadelijk; grote hoeveelheden essentiële olie kunnen maag of huid irriteren, maar dat speelt in een gewone kamerplant nauwelijks een rol.
Veelvoorkomende problemen
- Bruine bladpunten: Droge lucht of onregelmatig water veroorzaakt bruine, verdroogde randen; geef gelijkmatig water en zorg voor voldoende luchtvochtigheid.
- Slappe, vergeelde bladeren: Te weinig licht of wortelrot door overmatig water; controleer de drainage en plaats de plant op een lichtere plek.
- Spint: Kleine spintmijten veroorzaken fijne vlekjes en wit gespikkeld blad, vooral in droge warme lucht; bespuit met water of gebruik een insectenmiddel.
- Wortelrot: Blijvend natte grond zorgt voor rotte wortels en een slappe plant; laat de grond tussen het water geven goed opdrogen.
- Weinig groei in de winter: Lage lichtintensiteit en kou vertragen de groei; dat is normaal, maar houd de plant dan minder nat en niet te koud.
Toepassingen
Citroengras is een belangrijk keukenkruid in de Thaise, Vietnamese en Indonesische keuken, waar het in soepen, curry's en marinades wordt gebruikt. Het gras wordt ook gebruikt in theeën, en de etherische olie wordt gewonnen voor parfums, zeep en schoonmaakmiddelen. In traditionele geneeskunde werd het gebruikt tegen spijsverteringsklachten en koorts.
Is hij eetbaar?
De lichtgroene, onderste stengeldelen (ongeveer de onderste 10 cm) zijn eetbaar; ze worden fijngehakt of gekneusd gebruikt in gerechten en thee. De taaie bovenste bladeren worden vooral gebruikt om smaak aan vloeistoffen te geven en worden meestal verwijderd voor het serveren.
Geschiedenis & legendes
In Zuid-Azië en Zuidoost-Azië is citroengras eeuwenlang gekweekt en via handelsroutes naar Afrika, Latijns-Amerika en het Caribisch gebied verspreid. In Indiase en Zuidoost-Aziatische volksverhalen wordt het gras gezien als een kruid van bescherming en reiniging, en het werd gebruikt in rituelen en als wierookachtig middel.
Wist je dat?
Citroengras wordt in Zuidoost-Azië al eeuwenlang gebruikt als theekruid, en de bladeren worden gewoon in de pot gelegd om muggen te weren.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet ik Cymbopogon citratus water geven?
elke 5 dagen. Citroengras (Cymbopogon citratus) komt oorspronkelijk uit warme, vochtige streken en houdt van een gelijkmatig vochtige grond die nooit drassig wordt. Laat de bovenste 2 à 3 cm van de potgrond tussen de beurten door licht opdrogen. In de groeiperiode, van lente tot en met de vroege herfst, geef je regelmatig water zodat de pot vochtig blijft. In de winter houd je de grond net vochtig en geef je minder water, omdat de plant dan langzamer groeit. Zorg altijd voor een goede drainage met een gat in de bodem van de pot, want stilstaand water rot de wortelstokken snel. Steek je vinger tot de eerste knokkel in de grond. Voelt het droog aan, dan is het tijd om water te geven. Voelt het nog vochtig aan, wacht dan een dag of twee. Je kunt ook het gewicht van de pot controleren: een droge pot voelt merkbaar lichter aan dan een pot die net is gegoten. Bij citroengras hangen de bladeren bij droogte licht slap, maar wacht daar niet op, want dan is de plant al gestrest.
Hoeveel licht heeft Cymbopogon citratus nodig?
Volle zon (6-8 uur direct zonlicht per dag). Citroengras (Cymbopogon citratus) is een grassoort die van nature in volle zon groeit in tropische en subtropische gebieden. De plant heeft veel licht nodig om stevige stengels en een sterke citroengeur in de bladeren te ontwikkelen. Bij te weinig licht worden de stengels lang, zwak en plooien ze om, en wordt de smaak en geur minder intens. Buiten kies je daarom altijd een zonnige plek, en binnen plaats je de plant zo dicht mogelijk bij een zeer lichtrijk raam.
Welke temperatuur vindt Cymbopogon citratus prettig?
18–30 °C. Citroengras (Cymbopogon citratus) is een tropische grassoort die warmte en veel zon wil. Het groeit het best bij 18 tot 30 °C. Onder de 5 °C beschadigt het blad en stopt de groei; vorst doodt de plant meestal. Bescherm de plant tegen koude nachten en plaats hem op een zonnige, warme plek.
Is Cymbopogon citratus giftig voor katten en honden?
Ze is veilig voor katten en honden. Volgens de ASPCA is citroengras niet giftig voor honden en katten. Het gras is ook voor kinderen onschadelijk; grote hoeveelheden essentiële olie kunnen maag of huid irriteren, maar dat speelt in een gewone kamerplant nauwelijks een rol.
Wat zijn de meest voorkomende problemen van Cymbopogon citratus?
Bruine bladpunten: Droge lucht of onregelmatig water veroorzaakt bruine, verdroogde randen; geef gelijkmatig water en zorg voor voldoende luchtvochtigheid. Slappe, vergeelde bladeren: Te weinig licht of wortelrot door overmatig water; controleer de drainage en plaats de plant op een lichtere plek. Spint: Kleine spintmijten veroorzaken fijne vlekjes en wit gespikkeld blad, vooral in droge warme lucht; bespuit met water of gebruik een insectenmiddel. Wortelrot: Blijvend natte grond zorgt voor rotte wortels en een slappe plant; laat de grond tussen het water geven goed opdrogen. Weinig groei in de winter: Lage lichtintensiteit en kou vertragen de groei; dat is normaal, maar houd de plant dan minder nat en niet te koud.
Wanneer moet ik Cymbopogon citratus verpotten?
Elke 1-2 jaar, of wanneer de wortels de pot volledig vullen. Citroengras (Cymbopogon citratus) is een tropisch grassoort met stevige, vezelige wortels. Repotten in het voorjaar of begin zomer, wanneer de plant actief groeit, geeft de beste herstart.
Hoe vermeerder ik Cymbopogon citratus?
Stekken van wortelstokken en stengels in water, Delen van de plant, Zaaien. Kies een gezonde, stevige stengel van een volwassen citroengras (Cymbopogon citratus) en snijd die met een schone, scherpe mes net boven de bodem af. Verwijder de droge, buitenste bladscheden tot je een witachtige, goed gevormde knoop of basis ziet. Zet de basis in een glas of pot met schoon water, zodat alleen de onderste 3 tot 5 centimeter onder water staat. Plaats het glas op een lichte plek uit de directe zon, bij voorkeur tussen 20 en 25 °C. Ververs het water elke twee tot drie dagen om rot te voorkomen. Na ongeveer twee tot drie weken verschijnen witte wortels. Zodra die een paar centimeter lang zijn, plant je de stek in potgrond.
Hoe deze gids is geschreven
Verdiss schrijft elke gids met AI op basis van botanische bronnen en controleert de soort bij iNaturalist en Plants of the World Online (Kew). Lezers kunnen elke gids in de app beoordelen.
Bronnen
De informatie van Verdiss is bedoeld als algemene richtlijn. Eet een plant nooit en gebruik hem nooit als medicijn op basis van een app: vraag het een deskundige.