Zo verzorg je Crassula ovata
Water geven
Crassula ovata (geldboom) slaat water op in de dikke blaadjes en stammen en houdt er goed tegen uit droogte. Geef pas water als de potgrond volledig droog is, en giet dan grondig tot het water onderaan de pot uitloopt. Gebruik een pot met drainagegat en cactus- of succulentengrond, zodat er nooit water blijft staan bij de wortels.
Heeft hij vandaag water nodig?
Steek je vinger tot ongeveer 3 cm diep in de grond. Voelt het droog aan, dan is het tijd om water te geven. Je kunt ook het gewicht van de pot controleren: een droge pot voelt merkbaar lichter aan dan een natte. Rimpelende of slappe blaadjes betekenen dat de plant al te lang droog heeft gestaan.
Geef in de wintermaanden nauwelijks water, vooral als de plant koel staat. Een geldboom die te weinig licht krijgt en te nat staat, is de meest voorkomende oorzaak van problemen.
Te veel water
Crassula ovata is een vetplant die is aangepast aan droge streken met weinig regen. Te veel water kan de wortels snel laten rotten, omdat de dikke stam en blaadjes het overtollige vocht niet snel kwijtraken. Juist bij deze soort is het gevaar van te veel water groter dan van te weinig.
Symptomen: Zachte, doorzichtige of gele blaadjes die gemakkelijk afvallen, een zachte of donkere stam aan de basis, en een natte, muffe geur uit de potgrond.
Oplossingen: Haal de plant uit de pot en snoei zwarte of zachte wortels met een schone schaar. Laat de wortels één tot twee dagen aan de lucht drogen en zet de plant in droge succulentengrond in een pot met drainagegat. Geef daarna twee weken geen water.
Te weinig water
Het blad van Crassula ovata is een waterreservoir, dus de plant overleeft lange droge perioden goed. Pas als de voorraad echt op is, gaat de plant zichtbaar achteruit. Dit gebeurt vooral in warme zomers of bij een pot die snel uitdroogt.
Symptomen: Rimpelige of slappe blaadjes die naar binnen krullen, blaadjes die verschrompelen en afvallen, en een grond die helemaal los van de pot trekt.
Oplossingen: Week de volledig uitgedroogde pot een half uur onder in lauw water, zodat de grond weer vochtig wordt. Laat het overtollige water uitlekken en geef daarna regelmatig water volgens het schema. Verplaats de plant niet direct naar de zon, want verzwakte blaadjes verbranden makkelijk.
Zonlicht
Crassula ovata groeit het mooist in veel licht. Zonder voldoende licht worden de stengels lang en lankgerekt, verliest de plant zijn compacte vorm en verkleuren de blaadjes minder rood aan de randen. Geef de plant geleidelijk meer zon, vooral als hij in het voorjaar naar buiten gaat.
- Ideaal: Volle zon · 4-6 uur direct zonlicht per dag
- Verdraagt: Volle zon, Halfschaduw, Veel indirect licht
- Beste plek in de kamer: Vlak bij het raam
- Kunstlicht: Gebruik bij weinig daglicht een krachtige LED-kweeklamp met een lichtduur van 12 tot 14 uur per dag, op 30 tot 50 cm afstand van de plant. Schakel de lamp in de winter niet te vaak uit, want de plant heeft ook dan licht nodig.
Te weinig licht
Doordat de plant van nature in open, zonnige gebieden groeit, reageert hij snel op een tekort aan licht. Hij gaat dan naar het licht toe groeien en verliest zijn stevige, compacte vorm. Zo'n zwakke plant is ook vatbaarder voor wateroverlast.
Symptomen: Lange, slappe stengels die scheef naar het raam groeien, grote tussenruimtes tussen de blaadjes en een vaalgroene kleur zonder rode randen.
Oplossingen: Zet de plant dichter bij het zuidelijke of westelijke raam, en draai de pot elke week een kwartslag zodat hij recht blijft groeien. Snoei lange stengels in het voorjaar terug om de vertakking te stimuleren. Overweeg een kweeklamp als er in de winter te weinig daglicht is.
Te veel zon
Crassula ovata is redelijk bestand tegen felle zon, maar plotselinge overgangen van schaduw naar volle zon kunnen de blaadjes beschadigen. Dit is vooral belangrijk bij planten die lange tijd binnen hebben gestaan en niet aan felle zon gewend zijn.
Symptomen: Witte of bruine verbrande plekken op de blaadjes, verschrompelde of ingezakte bladeren aan de zonkant en een sterk verkleurde, bleke bovenkant van de blaadjes.
Oplossingen: Verplaats de plant geleidelijk naar meer zon over een periode van een à twee weken. Zet hem bij extreme hitte een paar uur in de schaduw of achter een gordijn. Verwijder beschadigde blaadjes met een schone schaar zodat de plant zich kan herstellen.
Temperatuur
Crassula ovata, de jadeplant, groeit het best bij gemiddeld 15 tot 24 °C en heeft veel zon en een koele winterrust nodig. Houd de plant bij voorkeur boven 10 °C; vorst verdraagt hij niet.
- Ideaal: 15–24 °C
- Verdraagt: 5–35 °C
- Winterhardheidszones: 10-11
Bemesten
Crassula ovata groeit traag en heeft weinig voeding nodig. Te veel mest maakt de stengels slap en zacht, terwijl een te arme grond het groeitempo laat zakken. Bemest alleen in het groeiseizoen, van voorjaar tot na de zomer, en laat de plant in de winter rusten.
- Langwerkende voeding: Eén keer per jaar in het voorjaar, bijvoorbeeld in maart, of helemaal niet als de plant in verse potgrond staat.
- Cactusmest of vetplantenmest met een laag stikstofgehalte, Evenwichtige vloeibare meststof van 10-10-10 of 7-7-7, sterk verdund, Langzame-afgifte korrels voor cactussen en vetplanten
Grond
Crassula ovata wil een losse, goed doorlatende grond die snel droogt tussen de gietbeurten. Zware klei of compacte potgrond veroorzaakt wortelrot, en dat is de meest voorkomende reden waarom deze plant het begeeft.
- Cactus- of vetplantengrond: Ongeveer 60 procent minerale korrels zoals lava of pumice, aangevuld met kleine hoeveelheden turf of kokosvezel voor vasthouden van voedingsstoffen.
- Zelfgemaakt vetplantenmengsel: Twee delen standaard potgrond, een deel perliet en een deel grof zand of fijn grind. Dit mengsel laat water snel wegzakken en houdt de wortels droog.
- Standaard potgrond: Universele potgrond zonder aanpassing is ongeschikt, omdat hij water te lang vasthoudt voor deze vetplant.
- pH 6–7.5
Verpotten
Crassula ovata (dikblad of geldboom) slaat water op in zijn dikke bladeren en stengel en wortelt ondiep. Te grote potten houden vocht vast en veroorzaken wortelrot, dus een pot met drainagegat en cactusgrond is essentieel.
- Hoe vaak: Elke 2-3 jaar, of wanneer de wortels uit het drainagegat groeien
- Nieuwe pot: Kies een pot die net 2-3 cm breder is dan de huidige pot; vetplanten staan liever iets krap dan te ruim.
- Verpotseizoen: Lente, Zomer
Zo verpot je
- Leg een laag van 2 tot 3 cm drainagemateriaal, zoals kleikorrels, onderin de nieuwe pot.
- Vul de pot met een laag grond tot de juiste hoogte, zodat de wortelkluit later net onder de potrand staat.
- Kantel de oude pot en klop op de bodem tot de plant los komt. Houd de stam bij de voet vast, niet bij de bladeren.
- Verwijder voorzichtig losse grond van de wortels met je vingers en knip dode, zachte of zwarte wortels weg met een schone schaar.
- Zet de plant in het midden van de nieuwe pot en vul de ruimte aan met grond. Druk de grond zacht aan, zonder hard te stampen.
- Laat de plant 5 tot 7 dagen staan zonder water te geven, zodat eventuele snijwonden kunnen drogen en dichtgroeien.
- Geef daarna een grondige gietbeurt, zodat de grond rondom de wortels zakt en er geen luchtzakken blijven.
Snoeien
Snoei Crassula ovata bij voorkeur in het voorjaar of begin zomer, tijdens de actieve groei. Verwijder niet meer dan een derde van de plant in één keer.
Snoeiseizoen: Lente, Zomer
Zo snoei je
- Knip lange, slappe takken net boven een blaadjesknoop af, zodat er nieuwe takken groeien.
- Verwijder dode, verschrompelde of zachte takken helemaal tot aan de basis of een gezond deel.
- Draai de plant regelmatig en snoei zo dat de vorm rond en in balans blijft.
- Laat de snijwonden 2 tot 3 dagen drogen voordat je de plant weer water geeft.
- Gebruik de afgeknipte, gezonde takken als stek voor nieuwe planten.
Stekken
Stekken van bladeren · Lente, Zomer
- Kies een gezonde, volle blaadje van Crassula ovata en draai het er voorzichtig af, met de basis intact.
- Laat het blad 2 tot 3 dagen op een droge, schaduwrijke plek drogen tot de snijkant droog en eeltachtig is.
- Leg het blad op een laag cactus- of zandgrond-mengsel en druk de basis lichtjes aan, zonder te begraven.
- Plaats het bakje op een heldere plek zonder directe middagzon en besprenkel pas na ongeveer een week, en daarna alleen als de grond helemaal droog is.
- Na enkele weken verschijnen kleine wortels en een nieuwe rozet aan de basis.
Stekken van stengels · Lente, Zomer
- Knip een gezonde takpunt van 8 tot 12 cm af met een schone, scherpe snoeischaar.
- Verwijder de onderste blaadjes zodat er 2 tot 3 cm kale stengel overblijft.
- Laat de stek 3 tot 5 dagen drogen op een schaduwrijke plek zodat de snede kan dichtgaan.
- Steek de stek ongeveer 2 cm diep in droge cactusgrond en geef geen water tot er wortels zijn, meestal na 3 tot 6 weken.
- Gebruik een stevige steun als de stek nog niet zelfstandig rechtop staat.
Het blad of de stek moet echt drogen voordat je het plant. Een te natte snede is de belangrijkste oorzaak van mislukking bij deze soort.
Over deze plant Crassula ovata
Ook bekend als: Jadeplant, Geldboom, Vrouwentong
- Planttype: succulent, struik, boompje
- Levensduur: meerjarig
- Verspreiding: Oorspronkelijk afkomstig uit de Kaapprovincie en het zuiden van Zuid-Afrika.
- Eindhoogte: tot ongeveer 1 tot 2 m in de natuur; in huiskamerpotten meestal 30 tot 90 cm
- Bloeitijd: Late winter tot vroege lente, alleen bij voldoende licht en een koele winterrust; binnenshuis zelden.
Huisdieren · Mensen
Huisdieren: Giftig · Mensen: Giftig. Volgens ASPCA is Crassula ovata giftig voor katten, honden en paarden. Het sap kan maag- en darmklachten, braken, diarree, zwakte en incoördinatie veroorzaken. Houd de plant buiten bereik van huisdieren en kinderen.
Veelvoorkomende problemen
- Wortelrot: Te veel water of een pot zonder drainage zorgt ervoor dat de wortels verrotten en de stam zacht wordt.
- Bladverlies: Blaadjes vallen af bij sterk wisselende temperaturen, tocht of na een lange periode van te weinig of te veel water.
- Rode of verschrompelde bladeren: Vaak door te fel direct zonlicht na een donkere periode; geleidelijk laten wennen helpt.
- Schimmelmuggen en bladluis: Komen soms voor op de grond en de bladeren, vooral bij te vochtige potgrond en weinig luchtcirculatie.
- Lange, slappe stengels: Teken van te weinig licht; de plant rekt uit naar de lichtbron.
Toepassingen
Vooral sierlijk gebruikt als kamerplant en in bonsaivorm, en in warme streken als tuinstruik of hagen. In de traditionele geneeskunde van Zuid-Afrika is de plant beperkt gebruikt, maar hij heeft geen belangrijke industriële toepassing.
Is hij eetbaar?
Niet eetbaar; het sap kan giftig zijn.
Geschiedenis & legendes
In Zuid-Afrika werd de plant lange tijd vooral als sierplant in tuinen gewaardeerd en later door Europese verzamelaars naar Europa gebracht. In de Chinese en westerse volkscultuur geldt de jadeplant als symbool van geluk, welvaart en langdurige vriendschap, en de bladeren doen denken aan munten.
Wist je dat?
Jadeplanten worden in sommige culturen als geluksbrenger gezien en worden daarom vaak als cadeau gegeven, vooral bij de opening van een nieuwe woning of bedrijf.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet ik Crassula ovata water geven?
elke 14 dagen. Crassula ovata (geldboom) slaat water op in de dikke blaadjes en stammen en houdt er goed tegen uit droogte. Geef pas water als de potgrond volledig droog is, en giet dan grondig tot het water onderaan de pot uitloopt. Gebruik een pot met drainagegat en cactus- of succulentengrond, zodat er nooit water blijft staan bij de wortels. Steek je vinger tot ongeveer 3 cm diep in de grond. Voelt het droog aan, dan is het tijd om water te geven. Je kunt ook het gewicht van de pot controleren: een droge pot voelt merkbaar lichter aan dan een natte. Rimpelende of slappe blaadjes betekenen dat de plant al te lang droog heeft gestaan.
Hoeveel licht heeft Crassula ovata nodig?
Volle zon (4-6 uur direct zonlicht per dag). Crassula ovata groeit het mooist in veel licht. Zonder voldoende licht worden de stengels lang en lankgerekt, verliest de plant zijn compacte vorm en verkleuren de blaadjes minder rood aan de randen. Geef de plant geleidelijk meer zon, vooral als hij in het voorjaar naar buiten gaat.
Welke temperatuur vindt Crassula ovata prettig?
15–24 °C. Crassula ovata, de jadeplant, groeit het best bij gemiddeld 15 tot 24 °C en heeft veel zon en een koele winterrust nodig. Houd de plant bij voorkeur boven 10 °C; vorst verdraagt hij niet.
Is Crassula ovata giftig voor katten en honden?
Ze is giftig voor katten en honden: buiten bereik houden. Volgens ASPCA is Crassula ovata giftig voor katten, honden en paarden. Het sap kan maag- en darmklachten, braken, diarree, zwakte en incoördinatie veroorzaken. Houd de plant buiten bereik van huisdieren en kinderen.
Wat zijn de meest voorkomende problemen van Crassula ovata?
Wortelrot: Te veel water of een pot zonder drainage zorgt ervoor dat de wortels verrotten en de stam zacht wordt. Bladverlies: Blaadjes vallen af bij sterk wisselende temperaturen, tocht of na een lange periode van te weinig of te veel water. Rode of verschrompelde bladeren: Vaak door te fel direct zonlicht na een donkere periode; geleidelijk laten wennen helpt. Schimmelmuggen en bladluis: Komen soms voor op de grond en de bladeren, vooral bij te vochtige potgrond en weinig luchtcirculatie. Lange, slappe stengels: Teken van te weinig licht; de plant rekt uit naar de lichtbron.
Wanneer moet ik Crassula ovata verpotten?
Elke 2-3 jaar, of wanneer de wortels uit het drainagegat groeien. Crassula ovata (dikblad of geldboom) slaat water op in zijn dikke bladeren en stengel en wortelt ondiep. Te grote potten houden vocht vast en veroorzaken wortelrot, dus een pot met drainagegat en cactusgrond is essentieel.
Hoe vermeerder ik Crassula ovata?
Stekken van bladeren, Stekken van stengels. Kies een gezonde, volle blaadje van Crassula ovata en draai het er voorzichtig af, met de basis intact. Laat het blad 2 tot 3 dagen op een droge, schaduwrijke plek drogen tot de snijkant droog en eeltachtig is. Leg het blad op een laag cactus- of zandgrond-mengsel en druk de basis lichtjes aan, zonder te begraven. Plaats het bakje op een heldere plek zonder directe middagzon en besprenkel pas na ongeveer een week, en daarna alleen als de grond helemaal droog is. Na enkele weken verschijnen kleine wortels en een nieuwe rozet aan de basis.
Hoe deze gids is geschreven
Verdiss schrijft elke gids met AI op basis van botanische bronnen en controleert de soort bij iNaturalist en Plants of the World Online (Kew). Lezers kunnen elke gids in de app beoordelen.
Bronnen
De informatie van Verdiss is bedoeld als algemene richtlijn. Eet een plant nooit en gebruik hem nooit als medicijn op basis van een app: vraag het een deskundige.