Zo verzorg je Calathea orbifolia
Water geven
Calathea orbifolia heeft gelijkmatig vochtige grond nodig, maar nooit natte voeten. Gebruik kamerwarm, kalkarm water (regenwater of gefilterd water is ideaal) en laat de bovenste laag van het substraat lichtjes opdrogen tussen twee beurten. Het potmengsel moet luchtig en vochthoudend tegelijk zijn, zoals een mix van turfvrije potgrond, perlite en wat orchideeënbast. Zorg dat de pot een gat onderin heeft zodat overtollig water kan wegtrekken.
Heeft hij vandaag water nodig?
Steek je vinger 2 tot 3 cm diep in de aarde. Voelt het droog aan, dan is het tijd om water te geven. Voelt het nog vochtig aan, wacht dan een dag. Je kunt ook het gewicht van de pot controleren: een droge pot voelt merkbaar lichter aan dan een pot die net is gegoten. Let op dat de bladeren niet zacht of hangerig worden, want dat is een teken van uitdroging.
Calathea orbifolia houdt van vochtige lucht, en dat helpt ook de grond vochtig te houden. Zet de plant op een schaaltje met natte kiezelstenen (de pot zelf staat boven het water, niet erin) of groepeer hem met andere planten. Gebruik in de winter, wanneer de verwarming droge lucht geeft, bij voorkeur gedestilleerd of regenwater om bruine bladranden te voorkomen.
Te veel water
Calathea orbifolia komt van nature voor in de vochtige, schaduwrijke onderbegroeiing van tropische bossen in Zuid-Amerika, met een fijn wortelstelsel dat zuurstof nodig heeft. Blijvend natte grond verstikt die wortels, waardoor ze gaan rotten, en de plant is daar extra gevoelig voor omdat ze weinig water in haar bladeren opslaat.
Symptomen: Gele of zwartachtige bladeren die slap worden, een zure of muffe geur uit de pot, wortels die bruin en zacht aanvoelen, en nieuwe bladeren die niet meer ontwikkelen.
Oplossingen: Stop met water geven en controleer de wortels. Snijd rotte, zachte wortels weg met een schoon mes en repot in verse, luchtige grond in een pot met goed afvoergat. Verwijder beschadigde bladeren en wacht met gieten tot de bovenste laag echt droog is.
Te weinig water
Calathea orbifolia heeft dunne wortels die snel uitdrogen, en de grote, dunne bladeren verliezen veel vocht via verdamping. Omdat de plant gewend is aan een constant vochtige bodem, reageert ze op droogte sneller met vouwende en verkleurende bladeren dan veel andere planten.
Symptomen: Bladeren die omhoog krullen of hangen, bruine en droge randen of bruine vlekken, en een grond die van de pot af trekt en niet meer vochtig wordt.
Oplossingen: Giet de plant langzaam met kamerwarm water, bij voorkeur van onderaf, zodat het substraat weer volledig vochtig wordt. Verhoog de luchtvochtigheid met een bevochtiger of groepering en houd de plant uit de buurt van radiatoren en tocht. Verwijder dode bladeren pas als ze helemaal bruin zijn.
Zonlicht
Calathea orbifolia heeft helder maar indirect licht nodig. In de natuur groeit ze onder het bladerdak van hoge bomen, waar het licht gefilterd en zacht is. Direct zonlicht verbrandt de grote, dunne bladeren snel, terwijl te weinig licht de kleurpatronen op de bladeren doet vervagen en de groei vertraagt.
- Ideaal: Veel indirect licht · 6 tot 8 uur helder, indirect licht per dag
- Verdraagt: Halfschaduw, Schaduw
- Beste plek in de kamer: In de buurt van het raam
- Kunstlicht: Als er weinig daglicht is, kun je een LED-plantenlamp gebruiken op ongeveer 30 tot 50 cm afstand, 10 tot 12 uur per dag. Gebruik een timer zodat het schema regelmatig is en de plant rust krijgt.
Te weinig licht
Calathea orbifolia gebruikt bladgroen om in gedempt licht energie te winnen, maar de gestreepte en gevlekte kleurpatronen op haar bladeren vragen extra licht om goed te blijven. Bij te weinig licht maakt de plant minder nieuwe bladeren en worden de bestaande bladeren doffer en kleiner.
Symptomen: Vaal of doffe bladkleur, lange en zwakke nieuwe stelen, kleinere bladeren en een groeistop, vooral in de wintermaanden.
Oplossingen: Zet de plant dichter bij een raam met een oost- of noordraam, of verplaats haar naar een plek met meer gefilterd daglicht. Gebruik een plantenlamp als het aanvullend nodig is en draai de plant regelmatig, zodat alle kanten licht krijgen.
Te veel zon
Calathea orbifolia is aangepast aan schaduw en zonder bescherming verliest ze snel haar bladspanning onder direct zonlicht. De dunne bladeren kunnen dan verbranden, omdat de plant niet genoeg vocht kan aanvullen om de hitte op te vangen.
Symptomen: Bleke of gele vlekken op de bladeren, verbrande of droge randen, en bladeren die slap en verschrompeld worden, vooral aan de kant van het raam.
Oplossingen: Verplaats de plant naar een plek met gefilterd licht, achter een gordijn of wat verder van het raam af. Knip beschadigde bladeren weg en houd de grond vochtig tijdens het herstel, zodat de plant nieuwe, gezonde bladeren kan maken.
Temperatuur
De Calathea orbifolia komt uit de tropische regenwouden van Bolivia en Peru en houdt van warmte en een stabiele temperatuur. Houd de plant het hele jaar op een plek tussen 18 en 26 °C, uit de tocht en uit de buurt van kachels, airco's en radiatoren. Een kamertemperatuur die constant blijft, is belangrijker dan een hoge temperatuur.
- Ideaal: 18–26 °C
- Verdraagt: 13–30 °C
- Winterhardheidszones: 10-12
Bemesten
Calathea orbifolia groeit het sterkst in het voorjaar en de zomer. Bemest alleen in deze periode met halve dosering en nooit op een droog substraat. Stop in de herfst en winter met bemesten, omdat de plant dan vrijwel niet groeit.
- Langwerkende voeding: Niet nodig. Calathea orbifolia reageert gevoelig op zouten in langzame meststofkorrels, dus gebruik liever vloeibare voeding in halve dosering.
- Vloeibare plantenvoeding voor groene bladplanten met een gebalanceerde NPK-verhouding, bijvoorbeeld 3-1-2, Vloeibare organische meststof zoals guano-extract of vloeibare compost, Speciale meststof voor Marantaceae of tropische bladplanten met lage zoutconcentratie
Grond
Calathea orbifolia wil een vochtvasthoudende maar luchtige grond die nooit blijvend nat staat. De grond mag aan de bovenkant licht opdrogen, maar moet onderin vochtig blijven. Een pot met goed drainagegat is essentieel om wateroverlast en wortelrot te voorkomen.
- Luchtige tropische potgrond: Basis van veenvrije tropische potgrond gemengd met een deel perliet of pomicie voor doorlatendheid
- Calathea-mengsel: Twee delen potgrond, een deel orchideeënbast of kokosvezel, en een deel perliet of pomicie
- pH 5.5–6.5
Verpotten
Gebruik een pot met drainagegat en een luchtige, goed doorlatende potgrond. Calathea orbifolia is gevoelig voor natte wortels en voor opgedroogde, harde grond. Verpot bij voorkeur in het voorjaar of begin zomer, wanneer de plant actief groeit.
- Hoe vaak: Elke 1 tot 2 jaar, wanneer de wortels de bodem van de pot vullen of uit de drainagegaten groeien
- Nieuwe pot: Kies een pot die 2 tot 3 cm breder is dan de huidige pot. Calathea orbifolia houdt van iets krappe wortels, dus geen te grote pot kiezen, anders blijft de grond te lang nat.
- Verpotseizoen: Lente, Zomer
Zo verpot je
- Til de plant voorzichtig uit de oude pot door de pot zachtjes te kantelen en aan de basis van de stengels te trekken
- Verwijder losse oude grond en knip zwarte, slappe of rotte wortels weg
- Vul de nieuwe pot met een laag verse grond tot de juiste hoogte, zodat de plant op dezelfde diepte komt te staan als voorheen
- Zet de plant rechtop in het midden en vul de randen aan met grond
- Druk de grond lichtjes aan zonder hard te stampen
- Geef een lichte beurt water tot er net water uit het drainagegat komt en laat overtollig water weglopen
Snoeien
Snoei alleen wanneer dat nodig is. Calathea orbifolia heeft geen houtige takken en groeit vanuit de basis, dus snoeien betekent vooral oude of beschadigde bladeren verwijderen.
Snoeiseizoen: Lente, Zomer
Zo snoei je
- Kijk de plant goed na en zoek naar bladeren die geel, bruin of volledig verdroogd zijn.
- Volg het blad tot aan de bladsteel en knip het dicht bij de basis van de plant af, niet midden in het blad.
- Snijd bruine, droge punten of randen niet af als het blad verder gezond is, want dat geeft een onregelmatige rand. Laat dit gewoon zitten tot het blad helemaal afsterft.
- Verwijder na het snoeien losse bladresten en dood plantmateriaal van de grond om schimmel tegen te gaan.
- Reinig het snoeimes met alcohol tussen de plantjes, vooral als u meerdere planten snoeit.
- Zet de plant daarna terug op de vaste plek met een luchtige, vochtige standplaats en controleer de volgende weken op nieuwe bladgroei.
Stekken
Delen van de klomp · Lente, Zomer
- Wacht tot de Calathea orbifolia uit de pot is gekomen bij het verpotten in het voorjaar of vroege zomer, wanneer de plant actief groeit.
- Schud overtollige grond los en zoek de wortelstok, de dikke ondergrondse stengel waaruit de bladeren ontspringen.
- Maak de klomp met een schone, scherpe mes in twee of drie delen, zodat elk deel minstens twee tot drie gezonde bladeren en een stuk wortel heeft.
- Verwijder beschadigde of gele bladeren en knip eventuele zeer lange, beschadigde wortels iets in.
- Plant elk deel direct in een aparte pot met verse, luchtige potgrond en gebruik een pot die net iets groter is dan de wortelklomp.
- Gok water voorzichtig aan tot de grond vochtig is, zet de plant op een warme, lichte plek zonder direct zonlicht en houd de grond de eerste weken gelijkmatig vochtig.
Deel de Calathea orbifolia liever niet te klein. Kleine delen met weinig wortels herstellen traag en raken soms hun bladeren kwijt. Verwacht na het delen een paar weken zonder nieuwe groei, dat is normaal.
Over deze plant Calathea orbifolia
Ook bekend als: Pauwenplant, Ronde Calathea, Zebra Calathea
- Planttype: kruidachtige plant, tropische bladplant
- Levensduur: meerjarig
- Verspreiding: Oorspronkelijk afkomstig uit de vochtige tropische bossen van Bolivia en het westelijke deel van Brazilië.
- Eindhoogte: 40 tot 80 cm
- Bloeitijd: Zelden binnenshuis; in de natuur vooral in de zomer
Huisdieren · Mensen
Huisdieren: Veilig · Mensen: Veilig. Volgens de ASPCA is Calathea niet giftig voor honden, katten en paarden. Er zijn geen bekende giftige stoffen voor mensen. Ook bij inslikken van een klein stukje blad zijn klachten zeldzaam.
Veelvoorkomende problemen
- Bruine bladranden: Vaak veroorzaakt door te droge lucht, kalk in het water of te weinig water. Verhoog de luchtvochtigheid en gebruik gefilterd water.
- Verbleekte strepen: Teveel direct zonlicht tast het zilverpatroon aan. Plaats de plant verder van het raam.
- Gekrulde bladeren: Kan wijzen op te droge lucht, tocht of een te koude standplaats. Controleer de omgeving en de luchtvochtigheid.
- Wortelrot: Ontstaat bij te nat substraat zonder goede drainage. Laat de bovenlaag van de grond eerst opdrogen en zorg voor een open pot.
- Spint: Spintmijten gedijen bij droge lucht en verschijnen als fijne spinsels onder de bladeren. Spoel de bladeren af en verhoog de luchtvochtigheid.
Toepassingen
Calathea orbifolia wordt vooral als sierplant gekweekt, binnenshuis en in tropische tuinen. Het blad wordt in bloemschikkingen gebruikt en de plant is populair in interieurontwerp vanwege de decoratieve bladtekening.
Is hij eetbaar?
Niet eetbaar.
Geschiedenis & legendes
Calathea-soorten werden in de negentiende en twintigste eeuw door Europese plantenverzamelaars naar kassen in Europa gebracht. Ze werden bewonderd om hun bladpatronen en kregen in de plantenhandel de bijnaam pauwenplant, al verwijst die naam ook naar andere soorten.
Wist je dat?
De bladeren van Calathea orbifolia bewegen gedurende de dag: ze richten zich overdag op het licht en vouwen zich 's nachts omhoog. Deze beweging heet nastie en wordt aangestuurd door zwelling van speciale cellen aan de bladsteel.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet ik Calathea orbifolia water geven?
elke 7 dagen. Calathea orbifolia heeft gelijkmatig vochtige grond nodig, maar nooit natte voeten. Gebruik kamerwarm, kalkarm water (regenwater of gefilterd water is ideaal) en laat de bovenste laag van het substraat lichtjes opdrogen tussen twee beurten. Het potmengsel moet luchtig en vochthoudend tegelijk zijn, zoals een mix van turfvrije potgrond, perlite en wat orchideeënbast. Zorg dat de pot een gat onderin heeft zodat overtollig water kan wegtrekken. Steek je vinger 2 tot 3 cm diep in de aarde. Voelt het droog aan, dan is het tijd om water te geven. Voelt het nog vochtig aan, wacht dan een dag. Je kunt ook het gewicht van de pot controleren: een droge pot voelt merkbaar lichter aan dan een pot die net is gegoten. Let op dat de bladeren niet zacht of hangerig worden, want dat is een teken van uitdroging.
Hoeveel licht heeft Calathea orbifolia nodig?
Veel indirect licht (6 tot 8 uur helder, indirect licht per dag). Calathea orbifolia heeft helder maar indirect licht nodig. In de natuur groeit ze onder het bladerdak van hoge bomen, waar het licht gefilterd en zacht is. Direct zonlicht verbrandt de grote, dunne bladeren snel, terwijl te weinig licht de kleurpatronen op de bladeren doet vervagen en de groei vertraagt.
Welke temperatuur vindt Calathea orbifolia prettig?
18–26 °C. De Calathea orbifolia komt uit de tropische regenwouden van Bolivia en Peru en houdt van warmte en een stabiele temperatuur. Houd de plant het hele jaar op een plek tussen 18 en 26 °C, uit de tocht en uit de buurt van kachels, airco's en radiatoren. Een kamertemperatuur die constant blijft, is belangrijker dan een hoge temperatuur.
Is Calathea orbifolia giftig voor katten en honden?
Ze is veilig voor katten en honden. Volgens de ASPCA is Calathea niet giftig voor honden, katten en paarden. Er zijn geen bekende giftige stoffen voor mensen. Ook bij inslikken van een klein stukje blad zijn klachten zeldzaam.
Wat zijn de meest voorkomende problemen van Calathea orbifolia?
Bruine bladranden: Vaak veroorzaakt door te droge lucht, kalk in het water of te weinig water. Verhoog de luchtvochtigheid en gebruik gefilterd water. Verbleekte strepen: Teveel direct zonlicht tast het zilverpatroon aan. Plaats de plant verder van het raam. Gekrulde bladeren: Kan wijzen op te droge lucht, tocht of een te koude standplaats. Controleer de omgeving en de luchtvochtigheid. Wortelrot: Ontstaat bij te nat substraat zonder goede drainage. Laat de bovenlaag van de grond eerst opdrogen en zorg voor een open pot. Spint: Spintmijten gedijen bij droge lucht en verschijnen als fijne spinsels onder de bladeren. Spoel de bladeren af en verhoog de luchtvochtigheid.
Wanneer moet ik Calathea orbifolia verpotten?
Elke 1 tot 2 jaar, wanneer de wortels de bodem van de pot vullen of uit de drainagegaten groeien. Gebruik een pot met drainagegat en een luchtige, goed doorlatende potgrond. Calathea orbifolia is gevoelig voor natte wortels en voor opgedroogde, harde grond. Verpot bij voorkeur in het voorjaar of begin zomer, wanneer de plant actief groeit.
Hoe vermeerder ik Calathea orbifolia?
Delen van de klomp. Wacht tot de Calathea orbifolia uit de pot is gekomen bij het verpotten in het voorjaar of vroege zomer, wanneer de plant actief groeit. Schud overtollige grond los en zoek de wortelstok, de dikke ondergrondse stengel waaruit de bladeren ontspringen. Maak de klomp met een schone, scherpe mes in twee of drie delen, zodat elk deel minstens twee tot drie gezonde bladeren en een stuk wortel heeft. Verwijder beschadigde of gele bladeren en knip eventuele zeer lange, beschadigde wortels iets in. Plant elk deel direct in een aparte pot met verse, luchtige potgrond en gebruik een pot die net iets groter is dan de wortelklomp. Gok water voorzichtig aan tot de grond vochtig is, zet de plant op een warme, lichte plek zonder direct zonlicht en houd de grond de eerste weken gelijkmatig vochtig.
Hoe deze gids is geschreven
Verdiss schrijft elke gids met AI op basis van botanische bronnen en controleert de soort bij iNaturalist en Plants of the World Online (Kew). Lezers kunnen elke gids in de app beoordelen.
Bronnen
De informatie van Verdiss is bedoeld als algemene richtlijn. Eet een plant nooit en gebruik hem nooit als medicijn op basis van een app: vraag het een deskundige.